Wie is Jan Vermeer?
Jan Vermeer is inmiddels 17 jaar werkzaam als professioneel natuurfotograaf. Al op zijn zestiende zette hij zijn eerste stappen op dit pad. Niet omdat hij zo graag wilde fotograferen, maar omdat hij bewogen raakte door de pracht van de natuur. Die wilde hij vastleggen om aan anderen te laten zien. Op een gegeven moment werden zijn foto’s steeds vaker gepubliceerd en werd hij beroeps. Tegenwoordig reist Jan de hele wereld over om de mooiste taferelen vast te leggen, hetgeen hem al diverse prijzen heeft opgeleverd.
Een groep knobbelzwanen bij het Veluwemeer is een van mijn favorieten. Ook in Nederland kun je prachtige foto’s maken!
Waarom uitgerekend een zwanenfoto als favoriet?
Als professioneel fotograaf moet je natuurlijk over de hele breedte goede foto’s afleveren. Deze foto heb ik gekozen omdat het een vrij simpel onderwerp is, namelijk knobbelzwanen bij het Veluwemeer. Zeg maar als tegenwicht van de vele exotische onderwerpen in verre oorden die ik vastleg. Vorige winter heb ik heel veel tijd besteed aan knobbelzwanen, en gelukkig zien mensen dat terug in de foto’s. Ik reis naar Antarctica, Spitsbergen en andere afgelegen bestemmingen, maar het blijft leuk om de ‘gewonere’ dieren in Nederland te fotograferen.
Wat vind je de mooiste plek ter wereld om vogels te fotograferen?
Ik ben al op zoveel mooie plekken geweest, dat het lastig is om de mooiste te kiezen. Een echt wow-moment is het wel als je voor de eerste keer op South Georgia (een eiland ten zuidoosten van Zuid-Amerika) landt en je niet kunt uitstappen omdat er duizenden koningspinguïns bij de landingsplaats lopen ... Echt geweldig! Maar iedere plek op de wereld heeft zijn eigen schoonheid.
Laplanduil, Finland. Tijdens de vlucht van deze uil heb ik de uil op een gegeven moment met de camera ‘opgepakt’. Het lastigste is om de uil scherp in beeld te krijgen en houden. Wanneer hij scherp en binnen schootsveld is druk je af, zo vaak als de camera aankan.
Knobbelzwaan, Veluwemeer, Nunspeet. Voor de opname van deze knobbelzwaan heb ik de camera meegetrokken met dezelfde snelheid als die van de zwaan. Daardoor zie je de snelheid in de foto van de zwanenvlucht.
Hoe kom jij aan mooie locaties?
Als ik in opdracht werk, kies ik mijn bestemming niet zelf. Wel zorg ik dat ik van tevoren zo veel mogelijk over de locatie te weten kom. Zeker als ik een fotoreis begeleid: dan heb ik de verantwoordelijkheid om te zorgen dat de fotografen de mooiste plekken zien én er mooie foto’s maken. Daarnaast werk ik ook aan mijn eigen projecten. Via anderen hoor ik waar bepaalde dieren leven en wat goede locaties zijn. Als je zo’n plek bezoekt, spring je wel in het diepe: je weet nooit wat je precies tegenkomt. Vooral omdat ik altijd zoek naar plekken die nog niet vaak bezocht zijn. Dat wordt steeds lastiger, want men reist veel. Groenland is wel zo’n plek waar, wonderlijk genoeg, nog erg weinig fotografen komen. In Kangerlussuaq slechts één of twee per jaar.
Hoe kan de Zoomer mooie locaties vinden?
Door zelf op onderzoek uit te gaan en je te verdiepen in je onderwerp. Dat kan door veel te lezen en door erover te praten met anderen. Zorg dat je je inleeft in de wereld van het dier, dat je weet wat een dier doet op een dag en waarom. Ga naar buiten ... niet één keer, maar heel vaak! Steeds opnieuw terug naar dezelfde plekken. Laat je natregenen door die plensbui ... voel, ruik en proef de natuur. Vogelfotografie begint niet bij een mooie plek of een mooi dier, het begint bij een gemotiveerde en goede fotograaf! Als het je niet lukt om in ‘het wild’ in je eigen omgeving een goede foto te maken, dan gaat het je op Antarctica ook niet lukken.
Welke apparatuur gebruik jij?
Ik fotografeer met Nikon; ik heb een D3 en een D300S. Met die laatste fotografeer ik nu het meeste, vanwege de cropfactor en de filmmogelijkheid. De cropfactor zorgt dat je onderwerp groter in beeld komt, wat bij vogels fotograferen vaak van pas komt. De filmfunctie vind ik geweldig, vooral vanwege het geluid. Je kunt mensen laten genieten met een foto van duizenden keizerspinguïns, maar als je dan het geluid erbij kunt laten horen, is dat echt fantastisch!
Wat is het meest bijzondere wat je ooit hebt meegemaakt?
Dat is weer ontzettend lastig kiezen. De eerste keer dat ik keizerspinguïns met kleintjes zag op het ijs, was echt fascinerend. Zeker als je al veel van de dieren weet, en er dus gelijk een verhaal bij hebt. Het is ook heel bijzonder om een uur lang van zeer dichtbij een albatros te zien en te fotograferen. Zeker indien een indringend portret uiteindelijk een prijswinnende foto blijkt te zijn ... Nog zo’n bijzonder moment heb ik in Peru meegemaakt met papegaaien. Je zit in een hutje en hoort allerlei geluiden van de vogels, en opeens zie je honderden ara’s om je heen. Echt een explosie van kleuren ... geweldig!
Steller zeearend, Hokkaido, Japan. Deze majestueuze arenden broeden vooral in Kamschatka. Tijdens de winter trekken ze richting Hokkaido waar ze in groet aantallen overwinteren. Ze leven vooral van vis die ze op zee vinden maar ook dichter bij de kust in kleine haventjes.
Dikbekzeekoeten, Rusland, Vilkitsky straat. Vanuit een zodiak fotografeerde ik deze groep dikbekzeekoeten. Deze zeevogels broeden op steile kliffen in het Arctische gebied. Waaronder hier in Rusland, maar ook zijn er grote kolonies te vinden in Spitsbergen.
Neem je veel risico’s voor je foto’s?
In Guyana, ten oosten van Suriname, heb ik wel rare dingen gedaan. Toen vond ik dat niet echt gevaarlijk. Ik fotografeerde daar reuzenotters van twee meter lang. Deze leven in bruingekleurde rivieren, waardoor je niets onder water ziet. Ik ben het water ingegaan om mijn camera op de waterlijn te kunnen houden. Daar sta je dan, oog in oog met negen reusachtige otters die steeds dichterbij komen. De kaaimannen in de rivier zouden volgens de lokale bevolking niets doen, omdat ze toentertijd geen jongen hadden. Je ziet echter niet wat die otters onder water uitvoeren. Er is niets gebeurd, maar nu zou ik het niet meer zo aanpakken.
Wat zou je nog willen doen in je leven?
Langdurige projecten. Me vastbijten in iets, heel diep gaan, me helemaal richten op een klein deelgebied of één soort. Alleen is dat in de praktijk vrijwel onmogelijk. Het leven gaat door, er moeten inkomsten blijven binnenkomen. Mijn wens is om een jaar lang met één project bezig te zijn. Zo krijg je ontzettend veel verstand van het dier, wat zich zeker terugbetaalt in de foto. Tijdsdruk is nooit goed, en al helemaal niet bij fotografie. Het is funest voor je creativiteit.
5 gouden tips van Jan Vermeer
- • Beperk je qua onderwerp. Maak voor jezelf een project waarmee je aan de slag gaat. Bijvoorbeeld iets met de seizoenen, maar het kunnen ook de egels in je achtertuin zijn. Zoek naar diepgang en houd vast aan dat thema. Als je op deze manier werkt, komt er altijd wel een mooie foto uit rollen die meer is dan alleen een kiekje.
- • Verdiep je in jouw onderwerp: lees je in en praat erover met anderen. Wat ga je op locatie aantreffen? Houd er bij het voorbereiden van een reis rekening mee dat je je moet houden aan lokale regels. Wil je vogels bij zonsondergang fotograferen? Ga dan niet naar een nationaal park dat om zes uur sluit, maar zoek een locatie waar je langer kunt blijven.
- • Voor vogelfotografie is een telelens van minimaal 300 mm een must. Wat ook belangrijk is, is een snelle camera met een hoge burstrate en een snelle autofocus. Vogels zijn zeer snel en wendbaar, dus hoe langzamer je apparatuur, hoe meer mooie momenten je mist. Zelf neem ik altijd twee camera’s mee, en in Arctische gebieden zelfs drie. In de bewoonde wereld kun je nog vervanging kopen, maar daarbuiten kun je net zo goed terug naar huis als je camera kapotgaat.
- • Kijk naar werk van anderen. Dat hoeven niet alleen mensen te zijn die vogels fotograferen. Eén van mijn grote voorbeelden is bijvoorbeeld Erwin Olaf. Deze fotograaf heeft niets met natuur, maar hij is wel ontzettend creatief. Let wel op dat je laten inspireren iets anders is dan kopiëren.
- • Fotografeer niet omdat je zo nodig wilt fotograferen, maar fotografeer omdat je het onderwerp interessant vindt. Als je veel van het dier weet, maak je veel betere foto’s, namelijk foto’s met een verhaal. Waardoor anderen veel meer van je werk kunnen genieten.
