Meld je gratis aan
Lightroom drieluik: module Ontwikkelen deel 1 © importeren, lightroom, raw, beeldbewerking, adobe, blog

26 december 2013, 16:41

De moderne fotograaf schiet in raw en maakt dus ook gebruik van een raw converter. Een veel gebruikte raw converter is Lightroom. Jack van Dalen geeft in dit drieluik uitleg over de veel gebruikte module "Ontwikkelen".

Vandaag deel 1. Aan de orde komen het linker zijvenster, dat begint met het paneel "Navigator" en eindigt met de knoppen "Kopiëren..." en "Plakken". In dit deel wordt ook de taakbalk uitgelegd. In het tweede deel, dat volgende week verschijnt, wordt uitleg gegeven over het rechter zijvenster, dat begint bovenaan met het paneel "Histogram" tot en met het paneel "Gesplitste tinten". Het derde en laatste deel verschijnt over twee weken. Daarin wordt verder gegaan met de beschrijving van het rechter zijvenster, het paneel "Details" tot helemaal naar beneden, de knoppen "Vorige" en "Opnieuw instellen".

Een eerste blik op de module Ontwikkelen

Nadat we mappen hebben aangemaakt en bestanden hebben geïmporteerd (of in omgekeerde volgorde), trefwoorden hebben toegevoegd, een foto hebben geselecteerd om te bewerken en we op letter "D" hebben geduwd, zijn we in de module Ontwikkelen terecht gekomen. Eindelijk... werken zonder lagen.

Wellicht begin je al een beetje vertrouwd te raken met de interface van Lightroom. De module Ontwikkelen lijkt een beetje op de module Bibliotheek. Deze module bevat ook de modulekiezer (functietoets F5), een linker zijvenster (functietoets F7), de filmstrip (functietoets F6) en een rechterzijvenster (functietoets F8). De modulekiezer en de filmstrip zijn dezelfde als in de module Bibliotheek, de beide zijvensters zien er iets anders uit. Dan is er nog de taakbalk (sneltoets T). Zeven van de tien onderdelen zijn bijna gelijk, of zelfs helemaal gelijk, aan die van de taakbalk van de module Bibliotheek. Laten we eens gaan kijken.

Linker zijvenster

Het linker zijvenster bestaat uit de onderdelen Navigator, Voorinstellingen, Momentopnamen, Historie, Verzamelingen, de knop Kopiëren en de knop Plakken.



Navigator



Afb. 1. Linker zijvenster



Afb. 2. In- en uitzoomen

Bovenaan in het linker zijvenster (Afb. 1) vinden we dezelfde Navigator als in de module Bibliotheek, dus ook met dezelfde unctionaliteit. Door de sneltoetsen "Ctrl+" en "Ctrl-" te gebruiken kun je van de modus "Passend", naar respectievelijk de modi "Vullen", "1:1", en uiterst rechts een zelfgekozen instelling variërend van 1:16 (16 keer kleiner dan het origineel) tot 11:1 (11 keer groter dan het origineel). Klik op de driehoekjes om het pop up venster (zie Afb. 2) op te roepen.
Klik je in het Navigator venster of op de afbeelding, dan zoomt Lightroom automatisch in tot het niveau 1:1. Dan verschijnt ook het vierkantje in het Navigator venster waarmee je door de afbeelding kan scrollen.

Voorinstellingen



Afb. 3. Voorinstellingen

Onder de Navigator vinden we het paneel "Voorinstellingen" (zie Afb. 3). Klik op het driehoekje om de voorinstellingen uit te vouwen. Dit zijn dezelfde voorinstellingen die we in het hoofdstuk over de Module Bibliotheek zijn tegengekomen. Wanneer je met je muis/cursor over een voorinstelling beweegt zie je in de Navigator een voorvertoning van hoe de afbeelding er uit komt te zien als je op de voorsinstelling klikt en deze dus kiest. Heb je de verkeerde voorinstelling aangeklikt kun je dit door "Ctrl+Z" in te duwen, ongedaan maken.


Afb. 4. Nieuwe ontwikkelvoorinstelling

Het is ook mogelijk zelf voorsinstellingen te maken. Klik hiervoor op het plusteken (Afb. 3) en het volgende scherm verschijnt (Afb. 4). Bovenaan in het scherm geef je de voorinstelling een naam. Er onder geef je op in welke map de voorinstelling opgeslagen moet worden. En mog verder naar beneden vink je de onderdelen aan die je in de voorinstelling opgenomen wilt hebben. Als je tevreden bent klik je op "Maken". Door jezelf gedefinieerde voorinstellingen zijn ook beschikbaar in de Module Bibilotheek.

Momentopnamen



Afb. 5. Momentopnamen

Als we in het linker zijvenster een paneel naar beneden gaan, komen we het paneel "Momentopnamen" (Afb. 5) tegen. Ook dit paneel is uit te klappen en er kan door op het plusteken te klikken een momentopname worden gemaakt (Afb. 6).


Afb. 6. Nieuwe momentopname

Het aanmaken van een momentopname kan handig zijn als je een hele reeks bewerkingen hebt gedaan en je wilt voorkomen dat je in de historie (dit is het volgende paneel) moet zoeken om de juiste instelling terug te vinden. Standaard worden de huidige datum en tijd weergegeven. Dat zegt natuurlijk niet zo veel. Je kunt ook een naam aan de momentopname geven die wat duidelijker is.

Historie



Afb. 7. Historie

Het volgende paneel in het linker zijvenster van de Module Ontwikkelen is het paneel "Historie" (Afb. 7).
Net zoals bij het paneel Voorinstellingen krijg je een voorvertoning te zien wanneer je met de muis over de reeds gedane aanpassingen beweegt. Bij dit paneel vinden we aan de rechter zijde geen plusteken, maar een kruisje. Door op het kruisje te klikken worden alle aanpassingen, behalve de laatste, uit de lijst verwijderd. Zijn er stappen in het paneel Historie waarmee je tevreden bent als (eind)resultaat kun je er een Momentopname (zie vorige paneel) van maken. Ook al wis je de historie, de Momentopnamen blijven bewaard, ook wanneer je links beneden in het scherm op de knop "Opnieuw instellen" kiest. Kies je voor opnieuw instellen, dan worden de aanpassingen dus niet verwijderd. Speel er eens mee, door de toetscombinatie "Ctrl+Z" te gebruiken kun je altijd terug. Met "Ctrl+Y" ga je weer vooruit. Dit is overal in Lightroom het geval.

Verzamelingen



Afb. 8. Verzamelingen

Als laatste in het rijtje onderdelen, het paneel "Verzamelingen" (Afb. 8). Dit zijn dezelfde verzamelingen als in de Module Bibliotheek. Dit paneel is in het hoofdstuk "Een eerste blik op de Module Bibliotheek" besproken.

Knoppen Kopiëren... en Plakken



Afb. 9. Kopiëren en plakken



Afb. 10. Instellingen kopiëren



Afb. 11. Geselecteerde bestanden in de filmstrip

Helemaal onderaan in het linker zijvenster zien we de knop "Kopiëren..." en de knop "Plakken" (Afb. 9). Deze knoppen zijn te gebruiken in combinatie met de filmstrip (functietoets F6). Wil je instellingen van een foto naar een of meerdere foto's kopiëren, zorg er dan voor dat de filmstrip zichtbaar is. Druk op de knop "Kopiëren" en het volgende scherm verschijnt (Afb. 10). In dit scherm kun je door het aan- en uitvinken van de vierkantjes aangeven welke instellingen je wilt kopiëren. Heb je je keus gemaakt klik dan op de gelijknamige knop. Vervolgens selecteer je met de muis (als het om meer bestanden gaat in combinatie met de "Ctrl"- of "Shift"-toets) in de filmstrip de foto's waar naartoe je de instellingen wilt plakken (Afb. 11). Vervolgens klik je op de knop "Plakken". De instellingen van de "doelfoto('s)" zijn nu gelijk aan de instellingen van de "bronfoto".
Een ander mogelijkheid is om met de rechter muisknop in de afbeelding klikken en kiezen voor "Instellingen> Instellingen kopiëren...", respectievelijk "Instellingen plakken". Voor mensen die liever de sneltoetsen gebruiken: de sneltoets voor kopiëren is "Ctrl+Shift+C" en de sneltoets voor plakken, het zal je niet verbazen, is "Ctrl+Shift+V". Het kan natuurlijk ook altijd via het menu-item "Instellingen".

De Taakbalk

Ook in de module Ontwikkelen kan gebruik worden gemaakt van de taakbalk (Afb. 12). Op enkele onderdelen na is hij gelijk aan de taakbalk die we in het hoofdstuk "Een eerste blik op de module Bibliotheek" tegenkwamen. Alleen de onderdelen die (gedeeltelijk) anders zijn dan in de module Bibliotheek worden hier behandeld.



Afb. 12. De taakbalk


Weergavemodi



Afb. 13. Doorloopt de weergave

De loepweergave (sneltoets "D" op je toetsenbord), dit is het eerste icoontje links op de taakbalk, werkt alleen wanneer je het tweede icoontje op de taakbalk gebruikt. Klik je op het driehoekje rechts naast het tweede icoontje verschijnt dit venster (Afb. 13). Klik op de "Voor/Na..." voor de vergelijking van je keuze. Je kunt ook de "\" (backslash op je toetsenbord) gebruiken. Daarmee switch je tussen de weergave "Voor" en "Na".


Zoomen
Klik en sleep met het bolletje, net zoals met de "Miniatuurgrootte" in de Module Bibliotheek, om de weergave te vergroten of te verkleinen. Dit kun je ook doen met ingedrukte "Ctrl-toets+scrollen" met je muiswieltje. Het zelfde resultaat bereik je wanneer je in het paneel Navigator de grootte van de weergave kiest door op één van de modi "passend", "vullend", 1:1, of een van de voorinstellingen te klikken die zich onder het dubbele driehokje bevinden. Vanaf de modus "vullend" en groter verschijnt de in het Navigatorvenster een vierkantje waarmee je door de afbeelding kan navigeren. Hoe meer je bent ingezoomd, hoe kleiner het vierkantje wordt weergegeven.


Rasteroverlay



Afb. 14. Raster tonen

Klik je in het onderdeel "Rasteroverlay" op het dubbele driehoekje verschijnt er een venster waarin je kunt aangeven of en hoe je de rasteroverlay wilt laten weergeven (Afb. 14). Kies je voor "Altijd" of voor "Automatisch", dan kun je de grootte van de overlay aanpassen door met ingedrukte linker muisknop het bolletje naar links of naar rechts te slepen. Is "Altijd" aangevinkt, dan is het raster inderdaad altijd zichtbaar, ook in andere onderdelen. Ik kies voor "Automatisch".



Elektronische proef
De elektronische proef valt buiten het bestek van dit hoofdstuk. Wil dit gereedschap tot zijn recht komen moet je monitor gekalibreerd zijn. Elektronische proef stelt je in staat om foto's op het scherm weer te geven zoals ze worden afgedrukt en de foto's te optimaliseren voor een bepaald uitvoerapparaat. Met elektronische proeven kun je zien hoe je afbeeldingen er in gedrukte vorm uitzien en kun je ze aanpassen en onverwachte kleur- en tintverschuivingen verminderen.

Wie is deze auteur?

Mijn naam is Jack van Dalen. Reeds in het analoge tijdperk had ik grote interesse in fotografie. In een donkere kamer ontwikkelde ik zelf zelf rolletjes en drukte foto's af. Toen de tweede generatie digitale camera's op de markt kwamen en Adobe Lightroom uitbracht was ik verkocht, hoewel ik analoge fotografie nog altijd een warm hart toedraag. Fotografie is geen hobby maar een passie, het maakt deel uit van wie ik ben. Zie hier mijn website en Zoom.nl profiel.

Alle blogs geschreven door Jack van Dalen vind je hier.

Reacties (9)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
leanderfrancis op 22 december 2015 om 08:04

Hallo Jack,

Als ik in de ontwikkeling module aan het werk ben zie ik in de filmstrip de icoontjes(crop,belichting,enz..) niet meer.Moet dan steeds terug keren naar de bibliotheek.
enig idee.

Mvg,
Leander

Margriet73 op 22 januari 2014 om 20:33

Hallo Jack,

Wat een super handig en overzichtelijk artikel.
Zou ik hiervan ook het PDF bestand van kunnen ontvangen?

Groeten,
Margriet

DannyTax op 3 januari 2014 om 14:28

Jack Ik heb je via je site een mailtje gestuurd zou graag ook de pdf willen hebben

Gr Danny

Jack61 op 3 januari 2014 om 16:59

Hallo Danny,
Als het goed is heb je hem ontvangen.
Gr. Jack

M.Holkamp op 3 januari 2014 om 13:25

Dit is een heel nuttig artikel!
Is hier ook een printbare dan wel PDF versie van?

Jack61 op 3 januari 2014 om 17:03

Ja hoor. Stuur me even een berichtje via de site: aj-fotofolio.nl, dan mail ik je de PDF
Gr. Jack

Jack61 op 31 december 2013 om 12:17

Als je mij je emailadres geeft (eventueel via mijn site aj-fotofolio.nl) zou ik je komende zondag een PDF kunnen sturen met uitleg over de modules bibliotheek, ontwikkelen en de module afdrukken. Eerder zit er helaas niet omdat ik op dit moment in het ziekenhuis lig, herstellende van een operatie.

Gr. Jack

jenny2011 op 28 december 2013 om 14:47

Nuttig artikel. Kunnen de volgende delen niet versneld worden geplaatst? Ik heb nu vakantie en tijd om hier lekker mee aan de slag te gaan!

Jack61 op 2 januari 2014 om 10:59

Als je mij je emailadres geeft (eventueel via mijn site aj-fotofolio.nl) zou ik je komende zondag een PDF kunnen sturen met uitleg over de modules bibliotheek, ontwikkelen en de module afdrukken. Eerder zit er helaas niet omdat ik op dit moment in het ziekenhuis lig, herstellende van een operatie.

Gr. Jack