Meld je gratis aan
Lightroom drieluik: module Ontwikkelen deel 2 © importeren, lightroom, raw, beeldbewerking, adobe, blog

2 januari 2014, 09:30

Jack van Dalen geeft in dit drieluik uitleg over de veel gebruikte module "Ontwikkelen". In dit tweede deel wordt uitleg gegeven over het rechter zijvenster, dat begint bovenaan met het paneel "Histogram" tot en met het paneel "Gesplitste tinten".

Rechterzijvenster


Afb. 1. Rechter zijvenster

Dan is nu het rechter zijvenster (Afb. 1) van de module Ontwikkelen aan de beurt. Van boven naar beneden zien we de onderdelen "Histogram", met daar meteen onder de gereedschappen voor plaatselijke aanpassingen. Zij komen ieder in een apart hoofdstuk aan de orde. Onder het histogram treffen we achtereenvolgens de onderdelen "Standaard", "Kleurtintcurve", "HSL / Kleur / Zwart-wit", "Gesplitste tinten", "Details", "Lenscorrecties", "Effecten", en "Camerakalibratie" aan. Daar weer onder bevinden zich nog de knoppen "Synchroniseren..." en "Opnieuw instellen".



Histogram


Afb. 2. Standaardweergave Histogram

Net zoals in de module Bibliotheek zien we het paneel "Histogram" rechts bovenaan in het rechter zijvenster van de module Ontwikkelen (Afb.2). Het histogram in de module Ontwikkelen laat meer gegevens zien dan het histogram in de module Bibliotheek. Laten we eens gaan kijken. Dit is de "standaardweergave" van het histogram, met links en rechts in de hoeken de aanduidingen voor te donkere tinten en uitgebeten lichte tinten. In die partijen is dan geen doortekening zichtbaar. De donkere partijen zonder doortekening worden in de afbeelding blauw weergegeven en de lichte delen zonder doortekening worden in de afbeelding rood weergegeven. Dit uitknippen van donkere en lichte delen van de afbeelding (clipping in het Engels) kan opgelost worden door met de schuifregelaars van het onderdeel "Tint" (zie Afb. 4) te schuiven.

Onder het histogram de aanduiding voor de ISO, brandpuntsafstand, diafragma en sluitertijd. Het gereedschap voor uitweergave van uitknippen zet je aan/uit met de letter "J" van je toetsenbord.
Beweeg je met je cursor/muis over de afbeelding geeft het histogram van de plek waar je dan met je cursor bent de kleur weer, uitgedrukt in procenten Rood-Groen-Blauw (afb. 3).


Afb. 3. Kleurweergave Histogram


Beweeg je met je cursor/muis over de afbeelding geeft het histogram van de plek waar je dan met je cursor bent de kleur weer, uitgedrukt in procenten Rood-Groen-Blauw (afb. 3).


Afb. 4. Histogram en Standaard

Wanneer je met de muis over het histogram beweegt wordt dat stuk lichter van kleur weergegeven. In Afb. 4 te zien als het linker deel van het histogram. Eronder kunnen we lezen dat het om de zwarte tinten gaat. Uiterst rechts staat -2. Helemaal onderaan in de afbeelding, in het paneel "Standaard", zien we dat "Zwarte tinten" is opgelicht, met een waarde van -2. Beweeg je met je muis steeds verder naar rechts over het histogram, dan worden achtereenvolgens de schaduwen, belichting, hooglichten en witte tinten weergegeven en lichten de ermee corresponderende schuifbalkjes op. Op twee manieren kun je de onderdelen van het histogram wijzigen. Door met ingedrukte linkermuisknop over het histogram te bewegen, of door rechtstreeks met de schuifregelaars te
schuiven tot je tevreden bent over het resultaat.

Standaard
De naam van het paneel "Standaard" spreekt voor zich (zie Afb. 4), het gaat hier om standaard wijzigingen om de afbeelding te verbeteren. Het kopje "behandeling" geeft ons de keus: gaan we de afbeelding in kleur bewerken of in zwart-wit.
Iets naar beneden vinden we de witbalans, die standaard staat ingesteld op "als opname". Klik je op het dubbele driehoekje, dan kun je de witbalans met voorinstellingen aanpassen (Afb. 5).


Afb. 5. Voorinstellingen Witbalans

Afb. 6.. Witbalans instellen

Natuurlijk kan de witbalans ook handmatig, met de schuifregelaars "Temperatuur" en "Kleur", al dan niet in
combinatie met de Witbalans pipet (zie Afb. 6) worden ingesteld. Klik op de pipet en selecteer een neutrale lichtgrijze kleur om de witbalans in te stellen.

De "Tint" kan ook automatisch worden ingesteld. De tint betreft de onderdelen, belichting (dit is het gebied tussen de zwarte tinten en de schaduwen aan de ene kant en de hooglichten en witte tinten aan de andere kant), contrast, hooglichten, schaduwen, witte tinten en zwarte tinten.
De schuifregelaar "Contrast" werkt vooral op de middentonen van de afbeelding. Schuif je de regelaars van contrast naar links verlaag je het contrast, schuif je naar rechts wordt het contrast verhoogd.

"Presentatie" van het paneel "Standaard", bestaat uit:
"Helderheid", met deze schuifregelaar verlaag je of verhoog je het plaatselijk contrast. Bij portretfoto's laat je deze schuifregelaar het beste staan of schuif je hem zelfs iets naar links om oneffenheden wat te verzachten. Advies: zoom in tot 100% als je dit gereedschap gebruikt omdat het effect, afhankelijk van het onderwerp, al snel behoorlijk sterk kan zijn.
"Levendigheid", hiermee wordt de verzadiging aangepast. Bij kleuren die al minder verzadigd zijn wordt de verzadiging minder verhoogd, dan bij kleuren die al meer verzadigd zijn. Het gereedschap levendigheid zorgt ervoor dat kleuren niet oververzadigd raken.
"Verzadiging" verzadigt alle kleuren gelijkmatig meer of minder.

Kleurtintcurve


Afb. 7. Standaardweergave Kleurtintweergave

Het is met de kleurtintcurve is het mogelijk het toonbereik heel nauwkeurig in te stellen (Afb. 7 op de volgende pagina). Staan alle schuifregelaars op nul, dan zien we een diagonale lijn van links beneden naar rechts boven. Dit komt doordat de "Puntcurve", onder in Afb. 7 op lineair staat. Deze voorinstelling is te wijzigen in "Normaal contrast" en in "Hoog contrast". Normaal contrast geeft alleen iets meer contrast in de donkere partijen en hoog contrast geeft ook meer contrast in de lichtere partijen. Er ontstaat een lichte "S-curve", waarbij de schuifregelaars op nul blijven staan.
Weet je niet welke schuifregelaar(s) je moet gebruiken om je foto te verbeteren, klik dan links boven op het rondje en beweeg vervolgens met ingedrukte linker muisknop, over dat deel van de foto dat je wilt aanpassen: naar boven om die regio lichter te maken en schuif naar beneden om die regio donkerder te maken. Je aanwijzer verandert in een soort plusteken, met rechts eronder de aanduiding om de muis naar boven of naar beneden te bewegen. De schuifregelaars die overeenkomen met het gebied waarover je met de muis beweegt schuiven mee. Schuif je naar boven (lichter), gaat de regelaar naar rechts, schuif je naar beneden (donkerder), gaat de regelaar naar links.
Een andere manier om de curve in het diagram te wijzigen is om de bolletjes op de bodem van het diagram naar links of rechts te slepen. Het resultaat is dat je de delen van de afbeelding die tot respectievelijk de zwarte tinten/schaduwen, middentonen en lichten/hooglichten worden gerekend kunt verkleinen of vergroten.


Afb. 8. RGB-kanaalweergave Kleurtintmodule

Ook is het mogelijk de afbeelding via - al dan niet afzonderlijke - kanalen te verbeteren. Wil je dat, klik dan op het icoontje van het diagram rechts beneden in de hoek van het paneel kleurtintcurve (zie Afb. 7).
Het woord "regio" onder het diagram is nu vervangen door "Kanaal". Door op dit icoontje te kikken kun je aangeven of je wijzigingen wilt aanbrengen in de gezamenlijke RGB-kanalen, of
dat je één kanaal wilt wijzigen. Het effect per kanaal is veel sterker, dan bij het gezamenlijke RGB-kanaal.

Het is in alle gevallen mogelijk de curve met de muis te wijzigen. Werk je in de "kanalenmodus" is het ook mogelijk met de linker muisknop punten op de curve te plaatsen en die te verslepen. Met de rechter muisknop kun je deze punten verwijderen (kies: "Controlepunt verwijderen") en/of de van de curve weer een diagonale lijn maken door te kiezen voor "curve verminderen".
Tot slot van dit onderdeel: wil je weer terug naar de "regiomodus", klik dan nogmaals op het icoontje van het diagram rechts onder in de hoek. En, door op het licht/donker grijze rechthoekje links boven in het paneel te klikken (Afb. 7), maak je de aanpassingen van het paneel zichtbaar of onzichtbaar. De instellingen blijven gewoon staan! Het(on)zichtbaar maken van aanpassingen is mogelijk van het paneel "Kleurtintcurve" tot helemaal beneden in het scherm het paneel "Camerakalibratie".

HSL / Kleur / zwart-wit

Afb. 9. HSL / Kleur / Zwart-wit

HSL staat voor:
De "H" van "Hue", in het Nederlands "Kleurtoon". Hiermee kan een kleur vervangen worden door een andere kleur.
De "S" van "Saturation", in het Nederlands "Verzadiging". Hiermee kan de verzadiging van elke kleur worden ingesteld. Van een grijswaarde tot zeer verzadigd.
De "L" van "Luminance", in het Nederlands "Luminantie". Hiermee Kan een kleur lichter of donkerder gemaakt worden.
Klik je op de knop "Alles", dan worden de zojuist genoemde onderdelen onder elkaar weergegeven.

Klik je op het tabblad "Kleur" (zie Afb. 9), dan worden per kleur (dus: rood, oranje, geel, groen, aqua, blauw, paars en magenta) de schuifregelaars voor de kleurtoon, verzadiging en luminantie getoond. Het gaat hier dus niet om een ander gereedschap, maar om een andere weergave van het gereedschap HSL.

Helemaal rechts in Afb. 9 vinden we het onderdeel "Zwart-wit". Klik je hierop, dan wordt de afbeelding in zwart-wit weergegeven.


Afb. 10. Zwart-wit instellingen
Hier gebeurt dus hetzelfde als wanneer je in het paneel "Standaard op "Zwart-wit" klikt (Afb. 4). Als je van te voren al weet dat je de afbeelding naar zwart-wit gaat omzetten, doe dat dan al in het paneel "Standaard". Dan kun je daar de gewenste aanpassingen doen en met in het onderdeel "Zwart-wit" de afbeelding verder verbeterden (Afb. 10). Alle schuifregelaars staan op nul. Klik je op "automatisch", onderin de afbeelding, dan doet Lr een "voorstel". Deze voorgestelde instellingen kunnen voor jou een vertrekpunt zijn om de afbeelding verder naar eigen wensen aan te passen.

Er is nog een andere mogelijkheid om een afbeelding naar (gedeeltelijk) zwart-wit om te zetten. Klik op "Kleur" en vervolgens op "Verzadiging" en schuif de regelaars van de kleuren die je, minder verzadigd of in een grijstint weergegeven wilt hebben, naar links.




Gesplitste tinten


Afb. 11. Gesplitste tinten

Dit paneel (Afb. 11) is één van mijn favoriete onderdelen. Met gesplitste tinten kun je zowel met kleurenafbeeldingen als ook met zwart-wit afbeeldingen mooie resultaten bereiken. Kies bij "Kleurtoon" een kleur voor de hooglichten en voor de schaduwen. Je bent natuurlijk vrij om maar met één kleur te werken. Door met de regelaar van de verzadiging te schuiven verminder of vermeerder je het effect. Met de balansregelaar maak je het effect van hooglicht of schaduwen meer of minder.













Deel 1

Dit was deel 2 van de drieluik van Jack van Dalen over Adobe Lightroom. Volgende week lees je ook op Zoom.nl het laatste deel van zijn drieluik. Wil je het eerste deel nog terug lezen? Dat vind je hier: Lightroom Deel 1


Wie is deze auteur?

Mijn naam is Jack van Dalen. Reeds in het analoge tijdperk had ik grote interesse in fotografie. In een donkere kamer ontwikkelde ik zelf zelf rolletjes en drukte foto's af. Toen de tweede generatie digitale camera's op de markt kwamen en Adobe Lightroom uitbracht was ik verkocht, hoewel ik analoge fotografie nog altijd een warm hart toedraag. Fotografie is geen hobby maar een passie, het maakt deel uit van wie ik ben. Zie hier mijn website en Zoom.nl profiel.

Alle blogs geschreven door Jack van Dalen vind je hier.

Reacties (6)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
clerkssje op 3 januari 2014 om 14:13

Dank je wel Jack, voor de mooie cursus,

Fernand

Jack61 op 4 januari 2014 om 11:52

Graag gedaan Fernand. Zoals gezegd leer ik er zelf ook van.

M.Holkamp op 3 januari 2014 om 13:27

Heel interesant artikel!
Is er ook een printbare / PDf versie van?

Jack61 op 3 januari 2014 om 14:12

Als je naar mijn website aj-fotofolio.nl gaat en mij een mailtje stuurt, ben ik graag bereid je de PDF te sturen.

Gr. Jack