Meld je gratis aan
6 tips voor de mooiste macrofoto's © macro, scherptediepte, macrofotografie, objectieven, blog

28 maart 2014, 14:42

Macrofotografie is één van de makkelijkste vormen van natuurfotografie. Het kan in de eigen tuin, in de berm, bij een ven of in de plantenbak. Onderwerpen zijn volop voorhanden. Ook alledaagse dingen kunnen interessante onderwerpen zijn. En er zijn geen super dure en zware lenzen voor nodig!

Tip 1 Het objectief

Digitale compactcamera's beschikken over een 'macromodus' of een 'supermacromodus'. Die functie wordt geactiveerd door de macromodus te selecteren in het menu, of door op de knop het macro pictogram ( bloementje) te selecteren. Hierdoor is dichterbij scherpstellen mogelijk, soms zelfs op een afstand van 1 centimeter. Met een spiegelreflex camera zijn er verschillende manieren waarop macrofoto's te maken zijn.

Een paar voorbeelden
1. Een goedkope manier om de scherpstelafstand te verkleinen is door een voorzetlens op het objectief te plaatsen. Deze wordt op de lens geschroefd en werkt als een vergrootglas en maakt het mogelijk om dichterbij scherp te stellen. Er kan iets kwaliteitsverlies zijn in de foto's hiermee, maar is een goed alternatief, ook om eerst eens te verkennen of macrofotografie iets voor je is en voorzichtig wilt zijn met grotere investeringen.
2. Een andere goedkope manier zijn meerdere tussenringen of een balg tussen de body van je camera en de lens waar je normaal al mee fotografeert. Zowel tussenringen als een balg zijn hol van binnen en plaatsen de lens dus verder van de beeldsensor af. Dit verkort de scherpstelafstand. Het nadeel kan wel zijn dat oneindige focus weg is, er is nog maar een beperkt scherpstelgebied, maar wel zeer geschikt voor macrofotografie.
3. En er is natuurlijk de macrolens. Ieder cameramerk heeft macro-objectieven in het assortiment. Macro-objectieven van andere merken zoals Sigma of Tamron zijn ook zeer goed en vaak wat minder duur. Bij een groter brandpunt kan meer afstand gehouden worden tot het onderwerp, wat bijvoorbeeld bij insectenfotografie vaak wenselijk is. Kwalitatief en creatief biedt dit de meeste voordelen.
4. Bij wat grotere onderwerpen kan je met een telelens ook beelden maken die een macro-achtige uitstraling hebben.

Tip 2 Scherptediepte

Bij macro en close-up fotografie is doorgaans sprake van geringe scherptediepte. Door een onderwerp zo dicht in beeld te hebben, is de scherptediepte slechts enkele millimeters. Hoe dichter je op je onderwerp zit, hoe kleiner het scherptedieptegebied is. Voor de camera en de lens is het dan soms erg lastig om te focussen, soms gaat een lens 'hunten' of 'jagen'. De meeste fotografen zullen in dergelijke situaties manueel de focus bepalen.
Het gekozen diafragma heeft op de scherptediepte niet veel invloed vanwege de afstand tot het onderwerp, maar juist wel veel invloed op de kwaliteit van de onscherpte. Naar mate het diafragmagetal hoger is zullen vormen in de onscherpte duidelijker worden. Het effect van een hoger diafragma zal doorgaans meer zichtbaar zijn in de onscherpte, en dat is goed om te weten.
Links: F9 | Rechts: F13

Tip 3 Betrek de achtergrond en maak een totaalbeeld

Als een foto een esthetisch uitgangspunt heeft, kan de onscherpte en dus de achtergrond het uitgangspunt van een macro of close-up foto zijn. Zijn er bijvoorbeeld andere bloemen in de achtergrond die een rol mogen hebben in het beeld, of kies je juist voor een rustige egale achtergrond. Zijn er bijvoorbeeld andere bloemen of bladen in de achtergrond die een rol mogen hebben in het beeld, of kies je juist voor een rustige egale achtergrond? Door de achtergrond te betrekken en als uitgangspunt te nemen bij de foto, zal de foto een totaalbeeld zijn en meer aanspreken.

Nikon D800, Meyer trioplan 100 mm, F 2,8, 1/ 320

Tip 4 Kies plek en tijd

De ochtend van deze macro-opname is uitgezocht op weerselementen en locatie. In september wemelt het op de heide van spinnenwebben, en ook spinnen dus, de heide bloeit en er is het iele bruine hoge gras. De ochtend zou nagenoeg windstil zijn, de eerste uren na zonsopkomst is alles nog kletsnat van het dauw dus. Kortom, een overvloed van mogelijke onderwerpen, wat selectie op achtergrond om een totaalbeeld te maken nog eenvoudiger maakt. En in dit geval wel heel eenvoudig, de vlinder zat mooi hoog en vrij op het iele hoge gras. De keuze voor een vlinder groot in beeld zou voornamelijk registerend zijn geweest, de bijzonder mooie omgeving van nat en iel gras werkt sfeerverhogend als dat ruimte krijgt in het beeld, de spriet waar de vlinder op zat het zachte tegenlicht schijnt door de vleugels heen is uitgangspunt geweest voor de uitkadering van het beeld. Door het diafragmagetal laag te houden is de achtergrond rustig gebleven, wat bijdraagt aan de serene sfeer van het moment.

Nikon D800, 90 mm, F 3,2, 1/8000

Tip 5 Op ooghoogte van het onderwerp

Op ooghoogte fotograferen maakt dat een onderwerp groots in beeld en het onderwerp los komt van de achtergrond. Een insect van bovenaf fotograferen levert meestal niet de mooiste resultaten op, het dier valt vaak weg in de omgeving, die ligt namelijk dan ook binnen het scherpstelgebied. Meestal zal dit betekenen dat je laag bij de grond moet werken.

Nikon 300, 90 mm, F 8, 1/ 160

Tip 6 Gebruik eens een telelens

Detailopnames hoeven niet altijd in verre uithoeken gezocht te worden, tijdens een familie bezoekje in Lelystad zag ik in de tussenstrook tussen rijbanen een mooie laan met deze esdoorns. De kleur van het blad, de zachte tinten spraken aan. De iets hogere bomen bleken geen combi te zijn om met de macrolens te werken, dus werd een kleine telelens gebruikt om de afstand te overbruggen en het beeld te kaderen. Verkleurd blad hing er volop, de tak die uit de hoek het beeld in komt en afwijkt van de tint, geeft diepte aan het beeld en versterkt de tint.
Ondanks dat de tak niet het onderwerp is en onscherp is, heeft het hier dus een versterkende en bepalende rol.

Nikon D800, 200 mm, F 2,8, 1/800

Wie is deze auteur?
Mijn naam is Loulou Beavers en ik ben professioneel natuurfotograaf. Mijn foto's en artikelen worden regelmatig gepubliceerd in diverse tijdschriften en boeken. Tevens organiseer ik verschillende fotoworkshops en fotoreizen. Bekijk hier mijn website.




Alle blogs geschreven door Loulou Beavers vind je hier.

Reacties (24)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
B4Art op 1 april 2014 om 12:28

of het nu close-up is of macro maakt qua foto beleving niets uit denk ik. Het gaat er tenslotte om dat je er plezier aan beleeft, zowel van het maken als het zien. Niets is leuker dan het uitoefenen van een hobby cq werk en dat je er ook nog leuke reacties bij krijgt. Zie uit naar de workshop van 28 juni.

niezen op 1 april 2014 om 11:07

Loulou hoe je macro fotografie ook een definitie geeft, jij maakt gewoon schitterende foto's.
De ene maand krijgen we van Zoom echter een video van onze vriend Edwin Giesbers, heel netjes gedaan.!
En daar overheen nu dit artikel, ook heel fraai met een totaal andere kijk op macro fotografie.
De planning is wel iets verwarrend voor sommige mensen denk ik.
Groetjes

Jan

ajlindeboom op 1 april 2014 om 09:28

Mooi artikel Loulou. Een Macrolens is nog te hoog gegrepen maar heb tussenringen besteld nadat ik deze van een vriend geleend en uitgeprobeerd heb. Techniek is moeilijk (uitdaging) maar de onderwerpen zijn legio. Goed artikel als aanvulling op de inspirerende video van Zoom. Ik heb er (nog meer) zin in. Dankjewel.

naturephoto op 1 april 2014 om 08:31

Goed verhaal Loulou met hier en daar wel het gevaar dat mensen te enthousiast geraken vanwege de foto's en de hoerastemming over mooi en prachtig, wat hier toch al hoogtij viert bij de reacties. Maar de praktijk is meestal een ander verhaal, vermits ge de technieken goed beheerst, niet alles is zo evident Maar chapeau voor je uitleg! Groet, Henk.

InseawithC op 30 maart 2014 om 00:29

Wegens ziekte helaas al een tijdje geen foto's meer kunnen maken. Maar dankzij dit inspirerende artikel toch zin gekregen om het morgen weer eens te gaan proberen in mijn achtertuin. Dank daarvoor Loulou!! Het weer zit morgen in ieder geval al mee! Nu de insectjes nog!

Ps; prachtige foto's trouwens!

fr1ts op 29 maart 2014 om 16:22

Laat ik toevallig dit weekend een macro-worlshop hebben...

marijke58 op 29 maart 2014 om 12:23

Goede tips, kunnen we mee aan de slag. Dank je wel.

JKleverwal op 29 maart 2014 om 09:05

Erg goed artikel Loulou, kan ik dit weekend toch nog een beetje verder met macro ondanks dat ik je last minute niet kan bijwonen... "lekker makkelijk in de achtertuin"

LoulouBeavers op 29 maart 2014 om 09:44

Ahh...tussen het serveren van ontbijt en macro in...succes met de onautomtische sluiter))

birgitte61 op 29 maart 2014 om 09:02

Dank je wel.
Goed om weer even te lezen.
En even genieten van je mooie foto's.

LoulouBeavers op 29 maart 2014 om 09:43

Thanks ook, wij delen een zelfde liefde voor macrofotografie!

birgitte61 op 29 maart 2014 om 10:00

Klopt, maar ik ben pas sinds vorige zomer bezig. Moet nog veel leren.

djschorren op 28 maart 2014 om 21:40

Hartelijk dank voor de tips
ben zeer onder de indruk van uw portfolio

LoulouBeavers op 29 maart 2014 om 09:42

Dank u, zeg maar jij tegen mij.

rivanho op 28 maart 2014 om 21:32

Macrofotografie is één van de makkelijkste vormen van natuurfotografie ???
Laat ik nu eens al 40 jaar het tegenovergestelde gezien, gehoord en ondervonden hebben.
Maar met de foto's die hier ter illustratie staan, tja... dat is een makkelijke vorm want dat zijn geen macrofoto's.

birgitte61 op 29 maart 2014 om 09:01

Volgens mij gaat het over het feit dat veel onderwerpen dichtbij te vinden zijn

LoulouBeavers op 29 maart 2014 om 09:41

Klopt, en dat het relatief betaalbaar is, in vergelijking met andere onderdelen in natuurfotografie. Macrofotografie is natuurlijk 1:1 qua vergroting, dat is een feit, feit is ook dat de meeste "macro foto's" ruimer gemaakt zijn in de praktijk, het artikel gaat ook over de praktijk, en niet over wat juiste definities zouden zijn.
Groetjes,
Loulou

rivanho op 29 maart 2014 om 09:19

Ja dat vermoed ik ook en het artikel is inderdaad goed geschreven maar met échte macrofoto's zou het helemaal goed zijn. En de mensen niet voorhouden dat het makkelijk is !

LoulouBeavers op 29 maart 2014 om 11:42

nee hoor, dat zou voorbij gaan aan de praktijk en dus het overgrote deel aan "macro foto's". Het blog is natuurlijk wel praktijk gericht. De titel zou wellicht beter "tips voor macro en close up fotografie zijn', zoals het verder in het artikel ook vermeld is.
Makkelijk slaat hier op dat onderwerpen voorhanden zijn en dat je geen dure en zware lenzen nodig hebt. Jij legt dat steeds anders uit...naar doen leg jij het uit.

Buiten dat ik vanuit mijn eigen ervaring schrijf, zou het ook geen leuk blog zijn als ik schrijf..macro is leuk..maar ik vind het al veertig jaar moeilijk maar vooral zou dat ook haaks staan op mijn eigen ervaring.

Ik heb natuurlijk geen idee wat jij al veertig jaar zo moeilijk vind, ik zie geen macro foto's in je portfolio. Ik proef wel uit wat je zegt...dat jij strikt meent in de 1:1 vergroting te moeten werken, terwijl bij mij het beeld..en dat is onderwerp in samenhang met omgeving doorgaans...het uitgangspunt is, tenslotte gaat het ook om het beeld en niet hoe je de schilderskwast hanteert. Er is tenslotte geen macro of close up politie en fotografie is wel een creatieve uiting. Iets ruimdenker..letterlijk en figuurlijk..mag best hoor...het is waar de fun is!

suzanne24 op 30 maart 2014 om 12:00

Dat heb je mooi omschreven! Macro is voor mij absoluut DE vorm van fotografie waar ik mijn creativiteit in kwijt kan. En zeker makkelijk in de zin van "altijd te doen en dicht bij huis", op een vierkante meter tal van mooie onderwerpen vinden, en met 1 of misschien 2 lenzen op pad. Mijn macro is dan misschien ook geen macro in de letterlijke definitie van het woord. Voor mij is macro dan ook gewoon kleine onderwerpen fotograferen, dichtbij kunnen scherpstellen en vooral genieten van de prachtige dof waarmee de mooiste achtergronden ontstaan. Met je neus tussen de bloemetjes liggen en ervaren dat er een totaal nieuwe wereld opengaat, "de macrowereld". Bedankt voor je fijne artikel en je altijd prachtig sfeervolle en inspirerende beelden........macro of niet.....

Sjordy op 28 maart 2014 om 18:26

Mooi duidelijk stukje uitleg. Hier kan ik mee aan de slag! Bedankt

LoulouBeavers op 29 maart 2014 om 09:42

Thanks!

janpijper op 28 maart 2014 om 17:46

Bedankt Loulou, wil er toch eens mee beginnen.

Gr.....Jan.

LoulouBeavers op 29 maart 2014 om 09:42

leuk, doen!