Meld je gratis aan
Fotodokter: Scherpstelafstand © fotodokter, scherpstellen, scherpstelafstand

19 mei 2014, 09:15

Maak jij wel eens een foto die volgens jou beter had gekund maar weet je niet hoe? Vandaag behandelt de Fotodokter de vraag van Harold Boschitsch over de minimale scherpstelafstand.

De vraag

Ik ben onlangs in het bezit gekomen van oude foto's en aanzichtkaarten van de stad Terneuzen, waar ik woon. Nu lijkt het mij leuk om met deze oude beelden een nieuwe foto te maken op de plaats waar het oude beeld is gemaakt.
Het liefst zou ik de foto zelf voor de lens vast houden en dan deze uitlijnen in de huidige situatie, maar ik krijg niet alles scherp op de foto. Ik heb een Nikon D7000 en gebruik een grootkoeklens 18-24 mm. Ik zet het diafragma op zo groot als mogelijk getal, dus kleine opening, veel scherptediepte, toch? Camera op statief, zodat ik mijn handen vrij heb voor de foto vast te houden en op de afdruk knop te drukken.
Graag wat hulp hoe dit te optimaliseren.

De behandeling van de fotodokter

De Fotodokter vindt dit een leuk project van Harold en weet precies wat hij moet doen om alle foto's scherp te krijgen.

Harold gaat goed te werk: een groothoeklens, statief en een gesloten diafragma voor veel scherptediepte. Het enige onderdeel wat hij vergeet is de minimale scherpstelafstand. De minimale scherpstelafstand is de minimale afstand die een lens nodig heeft om een scherp beeld te produceren. Dichterbij dan die afstand wordt het onderwerp onscherp. Dit verschilt per objectief en brandpuntsafstand. Waarschijnlijk houdt Harold de kaart te dicht op zijn lens, waardoor deze niet scherp oogt.

Scherpstelafstand bepalen

Hoe weet je wat de minimale scherpstelafstand van jouw lens is? Vaak zie je een macrobloemetje of het woord macro staan met daarachter een aantal waarden. In de voorbeeldfoto zie je 1.5m / 4.9ft staan. Dit betekent dat bij de desbetreffende lens de minimale afstand anderhalve meter is. Op het internet kun je een lijst vinden met de meeste objectieven en hun scherpstelafstand. Voor Nikon lenzen kijk je bij Close Focus. Gebruik je een Canon lens? Dan zie je de minimale scherpstelafstand bij Closest Focusing Distance staan.

Deze minimale afstand reken je vanaf de sensor van je camera. Dit is vooral belangrijk om te weten bij kleinere afstanden, zoals macrofotografie. Op de meeste camera's staat er met een icoontje aangegeven waar je sensor zit, zie de onderstaande afbeelding. Vanaf daar gaan de centimeters tellen.
Dit icoontje geeft aan waar de sensor zich in de camera bevindt

Scherptediepte

De scherptediepte wordt dus niet alleen door het diafragma bepaalt. Ook de brandpuntsafstand en de afstand van de sensor tot het onderwerp speelt een rol. Deze drie onderdelen kun je onafhankelijk van elkaar regelen en elk zal het scherptedieptegebied vergroten of verkleinen. Welke je het beste kunt veranderen is afhankelijk per situatie.

Stel je heel dichtbij scherp, dan is de scherptediepte een stuk kleiner dan wanneer je in de verte scherpstelt. In het geval van Harold is het verstandig om voor veel scherptediepte wat meer afstand te nemen. Omdat je nu niet meer zo extreem dichtbij scherpstelt, is de scherptediepte al meteen een stuk groter. Met een groot diafragmagetal krijg je ditmaal het landschap van voor tot achter netjes scherp op de foto.

Zelf insturen?

Kleuren sprankelen te weinig, de belichting kan beter, de compositie strakker? Heb jij een foto die je wil verbeteren, maar je weet niet hoe? Stuur hem in en de Fotodokter legt de vinger op de zere plek, stelt een diagnose en geeft tips voor verbetering. Insturen kan via een mail naar redactie@zoom.nl. Stuur in de mail de link van de foto op Zoom.nl en stel je vraag aan de Fotodokter.

Reacties (5)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Marinus de Jong op 29 juni 2014 om 22:31

Op statief zet je het beste de VR uit, de spiegel opgeklapt, live view aan, en gebruik je een afstandsbediening en de timerstand ingeschakeld voor nog scherpere foto's .

Sake-van-Pelt op 20 mei 2014 om 11:40

Je kan ook foto's stacken. De eerste foto scherp op de oude foto, de tweede foto scherp op de straat. Vervolgens kan je die in Photoshop over elkaar heen plakken en krijg je beide dus scherp. Op internet zijn talloze tutorials te vinden hoe je dit moet doen.

edvawa op 20 mei 2014 om 09:15

Je kunt beter de foto maken zónder de hand en de oude foto en dan een foto van de hand en de foto. Deze plak je dan in photoshop over elkaar (eerst de hand met foto netjes uitknippen), je kunt dan ook nog de lijnen die net niet overeenkomen door bijvoorbeeld perspectief, nog rechttrekken en alles netjes kloppend maken.

CoachArie op 19 mei 2014 om 23:32

Buiten de minimale scherpstelafstand is het ook handig rekening te houden met het zogenaamde Depth of Field, dus het gebied waarin alles nog scherp is op de foto. Dit kun je berekenen aan de hand van de afstand tot je scherpstelpunt en de brandpuntsafstand van je objectief.
Bijvoorbeeld:
Nikon D7000
Objectief 18mm
f/20
minimale scherpstelafstand moet dan 2 meter zijn, dus het dichtstbijzijnde object waarop wordt scherpgesteld.

Als je dit aanhoudt is alles tussen 0,58 meter en oneindig altijd scherp. Test het eens uit!

Matt-H-Imaging op 19 mei 2014 om 21:59

Bij sommige lenzen kan de minimale focus afstand best ver weg liggen, vooral bij super tele lenzen. Zo is de minimale focus afstand bij mijn Minolta 500mm F8 Reflex maar liefst 4 meter.