Meld je gratis aan
3x perfect belichten met tegenlicht © tegenlicht, belichting, lichtmeting, reflectiescherm, inflitsen, hdr, grijsverloopfilter

26 september 2014, 09:58

Met tegenlicht fotograferen kan best lastig zijn. Wij vertellen hoe je in drie situaties de perfecte tegenlichtfoto maakt!

1. Portret

De juiste belichting bij een tegenlicht portretopname blijft lastig. Belicht je het model goed, dan zal de achtergrond overbelicht zijn. Wil je een goed belichte achtergrond, dan is het model al snel een silhouet. Dit kunnen mooie foto's opleveren maar vaak wil je dat je onderwerp én achtergrond goed belicht is. Dan zul je licht moeten toevoegen.

Je kunt kiezen tussen een reflectiescherm of een (reportage)flitser. Deze hulpmiddelen verminderen het contrast tussen je model en de achtergrond.

Inflitsen
Met de ingebouwde flitser krijg je een flits van voren. Dit zorgt voor een platte flits die al snel de diepte uit het model weghaalt. Als je geen losse reportageflitser hebt, ben je toch gewezen op deze ingebouwde flitser. De juiste belichting vind je dan door eerst de achtergrond goed te belichten. Nu is het een kwestie van je model inflitsen. Bij de ingebouwde flitser stel je flitslicht in via de flitsbelichtingscompensatie. Dit zijn dezelfde plussen en minnetjes als de belichtingscompensatie maar dan staat er een bliksemschicht van de flitser bij. Dit kan ook verborgen in je menu zitten.

Reportageflitser
Mooier dan je ingebouwde flitser is een reportageflitser. Je kunt hierbij je flitslicht bouncen of los van je camera te gebruiken. Bouncen doe je door je flitslicht te reflecteren tegen bijvoorbeeld een wit plafond. Je richt je flitser dan omhoog. Doordat het flitslicht via het witte plafond weer naar beneden terugkaatst, krijg je een mooie egale belichting. Voor het inflitsen met een reportageflitser geldt dezelfde volgorde: eerst de achtergrond goed belichten en daarna de flitssterkte op de flitser instellen. Met een reportageflitser kun je ook het flitslicht weerkaatsen. In de open lucht is er niet altijd iets aanwezig om te weerkaatsen, zoals een muur of het plafond. Je zou dan een reflectiescherm kunnen gebruiken

Reflectiescherm
Een reflectiescherm is makkelijker in gebruik. Je kunt het gebruiken om je flitslicht te weerkaatsen maar het is juist handig om het tegenlicht wat er is te gebruiken. Dit licht laat je weerkaatsen op het reflectiescherm richting je model. Zo krijg je minder verschil tussen de achtergrond en je model. Zo kun je belichting weer instellen op je model en dan is je model en de achtergrond goed belicht. Er bestaan verschillende kleuren reflectieschermen. Een wit scherm geeft een neutrale tint en verzacht het licht. Zilver geeft een koele tint en een goedkleurig scherm zorgt voor een warme en gebronsde tint. Heb je geen reflectiescherm tot je beschikking? Dan kun je ook gebruik maken van een stuk wit piepschuim.


(foto: roosmarijnonline)

2. Landschap

Bij een landschap kan de felle zon al snel zorgen voor uitgebeten delen in je foto. Laat je de lichtbron uit je foto dan heb je minder snel last van deze uitgebeten vlekken, maar behoud je het effect van de lichtbron nog wel. Neem een ander standpunt aan of ga in de schaduw van een onderwerp staan zodat je de lichtbron niet meer ziet. Uiteraard is het met een groothoekobjectief lastiger om de lichtbron uit beeld te houden dan met een normale- of milde telelens.

Grijsverloopfilter
Een grijsverloopfilter is aan te raden bij landschapsfotografe. Het filter houdt het licht aan de bovenkant van het beeld tegen. De heldere lucht is nu een minder groot probleem en zorgt voor een gelijkmatigere belichting. De grijsverloopfilters zijn in verschillende sterktes en overgangen verkrijgbaar.

HDR
Een laatste oplossing is om meerdere foto's met verschillende belichtingstijden te fotograferen en deze later met software samen te voegen tot één afbeelding. Hiermee voeg je meer dynamische bereik toe aan je foto. Deze techniek heet HDR (High Dynamic Range, letterlijk vertaald: hoog dynamisch bereik).

Voor een HDR-foto heb je allereerst een statief nodig. Dit zorgt ervoor dat je foto's gelijk zijn aan compositie. Ook de scherpte moet op elke foto identiek zijn. Stel daarom handmatig scherp en zorg dat het diafragma op elke foto gelijk is. Een makkelijke oplossing is om in de sluitertijd-voorkeuze (Tv- of S-stand) te werken en een vast diafragma en iso-waarde in te stellen. Schiet nu minimaal 3 foto's met een belichtingscorrectie van -2, 0 en +2. Lukt het niet om de drie verschillende belichtingsfoto's te schieten? Maak dan gebruik van de bracketingfunctie waarbij je camera automatisch een belichtingstrapje maakt.

Na het schieten van de foto's is het een kwestie van de foto's samenvoegen via software. Bekende HDR-software is: Photomatix Pro, HDR Darkroom en HDR Expose (betaald) en Luminance HDR 2.4.0, Picturenaut en Gimp hdr (gratis). Bovendien kun je ook met Adobe Photoshop (vanaf CS5) aan de slag.


(foto: denoise)

3. Silhouet

Heb je geen extra licht of statief, dan kun je altijd kiezen om een silhouet te maken. Zo kun je je onderwerp makkelijk tussen de zon en je camera plaatsen. Bovendien geeft zo'n opkomende of ondergaande zon een warme gloed. Qua compositie werkt een silhouetten het beste in een rustige omgeving. Dit geeft duidelijke en krachtige vlakken in het beeld. Probeer daarom in een open landschap te fotograferen, zoals een weiland of een strand.

Qua instellingen hoef je eigenlijk niet veel te doen. Je camera wil waarschijnlijk door de felle achtergrond automatisch gaan onderbelichten. De onderbelichting maakt de achtergrond nu iets neutraler. Dit heeft ook gevolg op je onderwerp: deze zal ook onderbelicht worden. Aangezien het onderwerp al donkerder is dan de achtergrond, wordt deze nu bijna zwart. Het effect kun je nog iets aanscherpen door nog eens één of twee stops onder te belichten. Ook voor een silhouetopname is de bracketingfunctie een goed hulpmiddel om makkelijk en snel verschillende belichtingen op te slaan. Nu hoef je op de computer alleen nog maar de beste belichting uit te zoeken.

Bij een silhouet is het raadzaam om in raw te fotograferen. Dan kun je in tijdens de nabewerking via het histogram de contrasten nog iets groter maken zonder al te veel kwaliteitsverlies.


(foto: xmiinh)

Meer inspiratie?

Geïnspireerd door de tips maar je weet nog niet wat je wil fotograferen? Doe inspiratie op in de collectie Tegenlicht met de mooiste tegenlichtfoto's.

Reacties (2)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
borden010 op 28 september 2014 om 13:47

Indien het niet mogelijk is om met een statief te werken kun je ook 1 foto (het beste in RAW) maken en dan als volgt:
- maak een onderbelichte kopie (in Lightroom bijvoorbeeld)
- maak een overbelichte kopie (in Lightroom bijvoorbeeld)
- voeg deze met de correct belichte foto samen (in Photomatix of HDR efex Pro van NIK software)
- maak van deze drie weer 1 foto en exporteer deze naar JPG
je hebt dan ook een HDR foto en is mogelijk te variëren met een of meerdere stops onder en overbelichting

PtR op 26 september 2014 om 21:36

HDR vereist niet altijd een statief. Een programma als Photomatrix pro kan heel goed overweg met uit de hand genomen opnames. Mits er niet te veel beweging in zit, uiteraard. Mijn foto van een trap, getiteld "up" is een HDR en uit de hand genomen.