Meld je gratis aan
Fotodokter: Kleurprofiel © kleurbeheer, Fotodokter, kalibreren, kleurprofiel, adobeRGB, sRGB

9 februari 2015, 14:08

Maak jij wel eens een foto die volgens jou beter had gekund maar weet je niet hoe? Vandaag behandelt de Fotodokter de vraag van Maarten Kuiper over kleurprofielen.

De vraag

Onlangs ben ik in de weer geweest met kleurprofielen en dergelijke. Ik heb een beeldscherm gekocht wat in staat is om 99% van het Adobe RGB spectrum weer te geven. Tevens kan mijn camera in Adobe RGB kleurindeling schieten. Ik heb begrepen dat Adobe RGB veel meer kleur kan weergeven dan sRGB. Echter als ik mijn foto's bewerk in Photoshop en deze later terug kijk zijn mijn kleuren (voornamelijk rood) volledig van slag. Ik snap dat dit komt omdat 90% van de programma's (waaronder ook Facebook, Zoom.nl Flickr en 500px) de foto's omzetten in sRGB. Nu is mijn vraag: Wat kan ik doen om er voor te zorgen dat iedereen die mijn foto's bekijkt hetzelfde ziet? Moet ik dan alles in sRGB zetten of is er een slimme manier om alles in Adobe RGB te doen en vervolgens een kopie om te zetten naar sRGB?

De behandeling van de fotodokter

Belangrijk dat Maarten over kleurbeheer nadenkt! Met kleurbeheer zorg je ervoor dat alle apparaten (zoals beeldscherm en printer) je foto op dezelfde manier weergeven. Er zit namelijk een verschil in de manier waarop apparaten met kleuren omgaan. Je camera moet kleuren uitlezen van een sensor, je monitor toont ze aan de hand van gekleurde pixels met licht erachter, een printer maakt kleuren door inkten met elkaar te mengen, en een vaklab werkt weer met diverse lagen kleurstoffen. Allemaal verschillende manieren om kleuren weer te geven.

Adobe RGB of sRGB?

Er zijn verschillende kleurruimten waarin je kunt werken. Voor fotografen zijn er drie belangrijk: sRGB , AdobeRGB en ProPhotoRGB. Van dit drietal is sRGB de kleinste kleurruimte, die dus de minste kleurtinten kan weergeven. Van alle zichtbare kleuren bestrijkt sRGB er slechts ongeveer 35 procent. sRGB is echter wel de standaard op veel apparaten. AdobeRGB kan ongeveer de helft van de zichtbare kleuren aan, en verdient daarom de voorkeur voor serieus gebruik. Vooral blauwe tinten worden veel beter weergeven in AdobeRGB. Alleen voor webgebruik ben je beter af met sRGB. ProPhotoRGB is meer iets voor de toekomst. Deze kleurruimte is zo ontzettend groot dat momenteel geen enkel apparaat er volledig van kan profiteren. In de praktijk is ProPhotoRGB daarom feitelijk wat overdreven, al wordt dit door sommige fotografen betwist. Binnen Lightroom is ProPhotoRGB overigens de standaard kleurruimte.

Met een goed gekalibreerd scherm of gekalibreerde printer krijg je niet alleen correcte kleuren, maar wordt zwart ook echt zwart. Foto: brunohermans

Kleurbeheer op internet

Als je foto's op Zoom.nl of andere websites plaatst, moet je erop letten dat je de foto's opslaat in de sRGB-kleurruimte. Met een andere kleurruimte zullen de kleuren in de meeste gevallen namelijk niet goed weergeven worden. Kleurbeheer is helaas nog niet goed doorgedrongen op internet. De meest gebruikte browser, Internet Explorer, biedt hiervoor nog helemaal geen ondersteuning, en bij alternatief Firefox worden ingesloten kleurprofielen bij foto's pas goed weergeven nadat je deze optie uitdrukkelijk hebt ingeschakeld. Alleen Apple's Safari houdt al direct rekening met de in de afbeelding ingesloten kleurruimte.
Zolang de meeste browsers nog geen rekening houden met de kleurruimte van een foto, zul je dus altijd moeten terugschakelen naar sRGB om een verkeerde kleurweergave te voorkomen. Houd er bovendien rekening mee dat niet iedereen zijn kleurprofielen goed op orde heeft, ook al is jouw eigen kleurbeheer boven elke verdenking verheven. Grote kans dat je foto er op iemand anders z'n monitor niet uitziet zoals jij het bedoeld had. Helaas hebben de meeste computergebruikers geen gekalibreerde monitor: daar valt weinig aan te doen.

Het veranderen van het kleurprofiel in Photoshop.

Kleurprofiel omzetten

Voordat je een foto afdrukt of op een website plaatst, moet je de kleurruimte dus afstemmen op het toekomstige medium. Binnen Photoshop kun je de kleurruimte van je foto veranderen door in het menu te kiezen voor Bewerken (Edit) en dan de optie Omzetten in profiel... (Convert to Profile...) aan te klikken. In het dialoogvenster dat verschijnt, zie je bij Bronruimte het huidige kleurprofiel van de foto. Bij Doelruimte selecteer je het kleurprofiel dat je aan de foto wilt toewijzen. Wil je de foto op internet plaatsen of e-mailen, dan kies je voor sRGB IEC61966-2.1. Klik vervolgens op OK om het kleurprofiel daadwerkelijk te wijzigen. Op het oog zal er meestal niets van de aanpassing te zien zijn. Als je regelmatig foto's op internet plaatst, kan het handig zijn om een geautomatiseerde Handeling aan te maken. Je kunt dan in de toekomst met één muisklik het kleurprofiel wijzigen naar sRGB.

Tere of juist felle kleuren? Ze staan of vallen hoe dan ook met goed kleurbeheer. Foto: andersonc

Zelf insturen?

Kleuren sprankelen te weinig, de belichting kan beter, de compositie strakker? Heb jij een foto die je wil verbeteren, maar je weet niet hoe? Stuur hem in en de Fotodokter legt de vinger op de zere plek, stelt een diagnose en geeft tips voor verbetering. Insturen kan via een mail naar redactie@zoom.nl. Stuur in de mail de link van de foto op Zoom.nl en stel je vraag aan de Fotodokter.

Reacties (5)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
edfried op 27 februari 2015 om 20:37

Idd jammer. Er wordt eerst Lightroom aangehaald, maar verder niet meer besproken. Gemiste kans...

tsfkar op 15 februari 2015 om 12:29

Ik begrijp het niet. Volgens mij zijn Adobe RGB en sGRB beide 8-bits. Dat betekent dat ze beiden 16777216 kleuren kunnen opslaan. Evenveel dus. De enige conclusie die ik dan kan trekken is dat ze wellicht andere (maar niet meer of minder) zichtbare kleuren kunnen opslaan. Adobe RGB is dan beter in staat verzadigde kleurschakeringen op te slaan (ten koste van het aantal minder verzadigde kleurschakeringen), en voor SRGB geldt dan juist dat ze meer minder verzadigde kleurschakeringen op kunnen slaan, en dus wat minder verschillende verzadigde kleuren. Daarbij is het bereik van Adobe RGB wellicht wat groter, maar het aantal verschillende kleuren dat vast gelegd kan worden is volgens mij voor beide 16777216.

christophe920366 op 10 februari 2015 om 16:28

Ik heb voor dat doel speciaal een Datacolor Spyder aangeschaft. Kleine investering, maar je haalt er veel uit

primefoto op 10 februari 2015 om 08:53

Jammer dat de Lightroom methode niet wordt besproken. PS is leuk maar omslachtig. Ook jammer dat er niet verder in wordt gegaan op zaken als kleurfoutjes door sensor en objectieven en de correctie van deze. Je kunt hierin een hele workflow opzetten en m.b.v. de Color Checker Passport in Lightroon kleurprofielen aanmaken met een paar muisklikken. Dan krijg je ook het tekort aan rood en het verschil tussen paars en blauw weer correct. Lijkt me ook wel handig om dat mede aan te stippen. Googel maar eens op colour management en Jeff Brady Linkje: http://youtu.be/ecdWaaagcfQ
Ik gebruik het zelf met grote tevredenheid.

woutje op 9 februari 2015 om 23:53

Ik had hier ook problemen mee, maar ben ze na PS bewering gaan opslaan voor web, de kleuren worden weer correct weergegeven.