Meld je gratis aan
Filters voor landschapsfotografie © IDG NL

24 maart 2015, 11:20

Waarom gebruiken we bij landschapsfotografie eigenlijk een filter en welk filter dan? In een aantrekkelijke landschapsfoto zijn we op zoek naar mooi licht of een indrukwekkende lucht en de belichtingsmeter van je camera komt hierbij in de problemen.

Grijsverloopfilters

Je landschap is onderbelicht of de lucht die je graag had willen vastleggen is overbelicht of je kleur is verdwenen uit een deel van je foto. Hierbij kunnen grijsverloopfilters je van pas komen. Door het gebruik van een grijsverloopfilter kunnen we het contrastverschil tussen het landschap en de felle lucht beter beheersbaar maken zodat beiden juist belicht op de foto komen, hierbij hebben we de keuze uit een grijsverloop ND-2, ND-4 en een ND-8 filter waarbij de ND-2 filter 1 stop wegneemt aan licht de ND-4, 2 stops en de ND-8, 3 stops.

Grijsfilters

Grijsfilters moet je zien als een soort van zonnebril die het licht filtert en zorgt dat we overdag met een lange sluitertijd kunnen fotograferen. Van een sluitertijd van 1/30 sec maak je met een Big stopper van Lee of B&W al snel een belichting van 30 seconden, dat houdt in dat de wolken in de lucht interessante strepen kunnen trekken in je foto of dat watervallen of water tot vlakke spiegelobjecten kunnen veranderen zonder dat dit inbreuk doet op de kleurweergave. In het geval ND filters van Lee en B&W is er keuze uit een Big stopper van 10 stops (bijv. de B&W ND-110) of de Big stopper van 6 stops (bijv. de B&W ND 106). Let wel dat deze filters niet voordelig zijn en je toch zal moeten rekenen op 100-150 euro per stuk. Maar hier ga je wel veel plezier aan beleven.

Verder blijft het natuurlijk lastig als u op het moment suprême een sluitertijd uit moet rekenen en staat te rekenen in het veld wat de sluitertijd moet gaan worden, hiervoor zijn gemakkelijke apps te downloaden die dit rekenwerk voor je doen. Let er wel op dat als je gebruik maakt van deze filters dat je eerst het licht meet en de sluitertijd bepaalt, daarna het filter plaatst en vervolgens pas de foto maakt. Het licht meten door de lens is helaas onmogelijk met een ND-10 filter omdat deze zo veel licht weg neemt dat de sensor nagenoeg niets meer waarneemt. Misschien dat liveview nog mogelijkheden biedt maar ik bereken dit het liefste zelf.

Kleurfilters

Ook zijn er speciale kleurverloopfilters die ook een heel speciaal effect op je foto kan hebben, deze filters zijn in verschillende kleuren verkrijgbaar, bv. blauw, paars, groen, geel of een sunset filter die het effect van een zonsondergang wat extra aan kan zetten. Creatieve mogelijkheden genoeg, niets is onmogelijk in de fotografie dus experimenteer hier rustig mee.

Types filters

Er bestaan 2 soorten filters: de schroeffilter die voor op de lens op de schroefdraad gemonteerd is, en de schuiffilter waarbij een filterhouder op de schroefdraad van de lens wordt gemonteerd en de filter in de houder wordt geschoven. Het grote voordeel van de schuiffilters in dat je zelf kan bepalen waar jij je horizon plaatst in de foto door met het filter te schuiven, bij een schroeffilter kan dit niet en is de horizon dan ook altijd in het midden van de foto geplaatst. Door te schuiven met het filter kan jij bepalen waar de overgang tussen licht en donker begint. Met een schuiffilter heb je dus meer mogelijkheden en je kunt er ook makkelijker meerdere tegelijkertijd gebruiken.

Kwaliteit

Er zijn verschillende merken beschikbaar waarbij je moet weten dat er een aantal topmerken zijn zoals Lee en B&W, maar waar wel een prijskaartje aan hangt. Nu heb ik ooit een stukje gelezen over de aanschaf van een statief en dat iedere fotograaf er drie in zijn leven koopt, een instapmodel van een paar tientjes omdat je toch niet zonder kunt, vervolgens een iets duurdere die misschien toch beter functioneert, and last but not least toch maar een carbon statief.
Conclusie is dat als je ineens een goed carbon statief had aangeschaft dit in de regel het voordeligst uitkomt, helaas geldt dit voor filters ook. Ik kocht in het begin een aantal goedkopere filters en kwam er al snel achter dat als je er meerdere tegelijk gebruikt dit een magenta zweem veroorzaakt op je foto's die ik er zelfs met Lightroom niet helemaal uit kreeg. Inmiddels heb ik al mijn ND filters van B&W en grijsverloopfilters van Lee. Je zou ook kunnen overwegen om ze tweedehands bijv. op Marktplaats op de kop te tikken. Let er dan wel op dat ze krasvrij zijn.

Polarisatiefilter

Ook een goed polarisatiefilter mag in iedere uitrusting van een fotograaf niet ontbreken, een lucht is nog enigszins bij te werken in Lightroom maar reflecties en uitgebleekte lucht zul je nooit helemaal goed meer krijgen en maakt het gebruik van een polarisatiefilter onontbeerlijk. Het zorgt ook voor een blauwere lucht met meer contrast tussen de blauwe lucht en de witte wolken.

Deze foto is gemaakt met een polarisatie filter van B&W om meer contrast te krijgen in de wolkenpartij. Op het moment dat ik de foto schoot wist ik nog niet dat ik de foto in zwart-wit om ging zetten. De foto heb ik de titel 'Ouwe kerk door Jos Ouwerkerk' gegeven en is nu mijn visitekaartje geworden.

Deze foto is gemaakt met een grijsverloop filter van Stealth Gear ND 2.

Hier heb ik polarisatiefilter gebruikt om de wolkenpartij wat interessanter te maken.

Hier in Kinderdijk heb ik gebruik gemaakt van een grijsverloopfilter ND 4.


Bij deze zonsondergang heb ik gebruik gemaakt van een sunset filter voor wat extra warme tinten.

avatar

Mijn naam is Jos Ouwerkerk, 50 jaar, samenwonend, geen kinderen en woon in Rotterdam. Ik ben bevoorrecht dat ik in deze toch wel fotogenieke wereldstad woon. Op het gebied van fotografie is hier natuurlijk van alles te vinden: RDM campus, de Koolhaas, Wilhelminapier, Erasmusbrug, Charlois, de Esch, Noordereiland, Entrepot en ga zo maar even door. Op dit moment ben ik in de gelegenheid om in opdracht te gaan fotograferen en ga deze mogelijkheid zeker met beiden handen aanpakken. josouwerkerk.zoom.nl

Reacties (13)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
phhoogeveen op 19 januari 2017 om 15:00

Ik heb een setje ND filters (2,6,8 en 10 stops volgens mij) die je in een houder kan schuiven. Die houder moet je even op de lens schroeven. Er zijn 3 sleuven voorzien, dus je kan meerdere filters achter elkaar zetten. Deze set is van het merk Cokin en werkt, voor mij, prima!

Cokin Filter U960 Z-Pro ND Grad Kit

hansvandenberg op 31 maart 2015 om 21:54

Kun je de meeste filters niet ook gewoon via nabewerking met PS regelen?

bijlmer op 31 maart 2015 om 10:09

ik heb uit het analoge tijdperk nog een groot aantal filters liggen, heb deze eigenlijk bij digitaal nooit gebruikt. Heb wel eens gehoord dat er verschil zit in filters voor analoog en digitaal. Is hier iets over te zeggen ?

boddeus E-L op 23 juni 2017 om 21:41

Filters met alleen maar kleur zijn in photoshop CS te vinden bij fotofilters.OF maak een laag met gewenste kleur en voeg die samen iin modus bedekken met achtergrond laag.Wel eerst vet dekking verminderen proberen maar

Ellen77 op 31 maart 2015 om 10:04

Mag ik zo vrij zijn om Cokin A serie filters hier te promoten, welke binnenkort op marktplaats staan? Zijn nieuw uit de winkel (fototeunissen) van van Harro Cats in Maassluis!

Deshamer op 26 maart 2015 om 21:22

Op zich een goed stuk maar heb toch een paar kleine opmerkingen:

Je hebt het over de 6 stops Big Stopper maar ik denk dat je daar de Little Stopper mee bedoelt.

Er zijn meer grijs verloop filters dan alleen de 1, 2 en 3 stops (zie bijvoorbeeld hier: http://www.leefilters.com/index.php/camera/ndgrads).

De sterkte van grijs verloop filters kan weergegeven worden met de ND-2/ND.2 notatie maar wordt meestal (in ieder geval bij Lee, B+W, Tiffen) weergegeven in de optische dichtheid van de filter, dus bijvoorbeeld 0.3 (1 stop) en 0.6 (2 stop). Stealth Gear gebruikt inderdaad de ND2/ND4 notatie terwijl Singray alleen het aantal stops vermeldt. Dat maakt het er voor de beginner niet gemakkelijker op.

Matt-H-Imaging op 26 maart 2015 om 10:40

Voor degene die wel eens een reflexlens ( = spiegellens) gebruikt: deze lenzen hebben geen diafragma en dan is een ND filter de enige mogelijkheid om te belichting aan te passen als je dit met de sluitertijd niet kan bereiken.

albertdros op 26 maart 2015 om 10:36

Tja, ik vind niet alle voorbeelden erg goed hier. Vooral dat grijsverloopfilter bij die molens en hem dan zo strak kaderen. Ten eerste is een grijsverloopfilter bij een lucht als dit in mijn ogen niet nodig, en ten 2e valt hij in dit shot ook nog vol over de wiek heen, waardoor het er niet alleen onnatuurlijk uit ziet, maar je hier in post ook nog problemen mee krijgt.

De uitleg over de filters is verder wel prima. Vooral het stukje over de kwaliteit ben ik het mee eens! Gelijk goed spul kopen.

Matt-H-Imaging op 26 maart 2015 om 10:01

Het moeten uitrekenen van je parameters is met een mirroless/SLT (eigenlijk alle cameras die volledig met live view werken) echt niet meer nodig. Gewoon het live histogram en de live preview gebruiken en klaar.

ingal op 26 maart 2015 om 10:16

Moet je dan eerst de ontspanknop half indrukken voor het live histogram? Zonder dat zie ik ook al histogram.

Matt-H-Imaging op 26 maart 2015 om 10:36

Ontspanknop half indrukken is alleen nodig voor de autofocus, niet voor de belichtingsmeter of histogram.

ingal op 26 maart 2015 om 11:25

Ok, ik heb er pas een gekocht, maar ben nog niet aan uitproberen toegekomen. Bedankt