Meld je gratis aan
Fotodokter: macro voorzetlenzen © lens, minimale, scherpstelafstand, canon1000d

25 april 2016, 13:00

Maak jij wel eens een foto die volgens jou beter had gekund maar weet je niet hoe? Vandaag behandelt de Fotodokter de vraag van Rene over voorzetlenzen voor macrofotografie.

De vraag:

"Ik zoek voor mijn canon 1000d voorzetlenzen voor macro fotografie. Wat voor sterkte adviseren jullie? ik heb twee lenzen, een 18-55mm en een Tamron 18/200mm. Ik weet niet of ik één of drie voorzetlenzen moet nemen.
Groet Rene"

De behandeling van de fotodokter:

Rene wil graag aan de slag met macrofotografie en wil voorzetlenzen gebruiken om dichter bij zijn onderwerp te komen. Voorzetlenzen zijn heel eenvoudig in gebruik omdat je ze gemakkelijk op de schroefdraad van je lens schroeft. Ze werken in feite hetzelfde als een leesbril; voorwerpen die dichter in de buurt zijn (zoals een boek) worden alsnog scherp.

Het type voorzetlens dat bij Rene past is van een aantal punten afhankelijk. Namelijk: de diameter van de voorzetlens, de mate waarin deze vergroot en de kwaliteit. Rene geeft aan dat hij over twee lenzen beschikt, een 18-55mm (waarschijnlijk de kitlens?) en de 18-200mm lens van Tamron. Deze hebben allebei een wisselende diameter, namelijk 58 en 62mm. Rene zal dus sowieso twee voorzetlenzen moeten kopen als hij allebei zijn lenzen wil gebruiken.

De vergroting

Een macrovoorzetlens zorgt ervoor dat de minimale scherpstelafstand tot het onderwerp verkleind wordt. Zonder voorzetlens ligt deze afstand vaak rond de 40 tot 50cm. De minimale scherpstelafstand staat vaak aangegeven op de lens zelf.
Om te bepalen wat een macrovoorzetlens voor resultaat heeft zul je even moeten rekenen! De voorzetlenzen hebben een aanduiding die varieert van +1 tot +5 dpt. Dpt staat voor dioptrie en heet dezelfde betekenis als dioptrie bij brillenglazen. Laten we de kitlens van Rene als voorbeeld gebruiken. Deze heeft een minimale scherpstelafstand van 0.25m (25cm). Hiermee kan hij al aardig dicht op een onderwerp komen!


Canon 1000D, de minimale scherpstelafstand staat op de lens zelf aangegeven

De formule is als volgt:
X : ( D* X+1) = nieuwe minimale scherpstelafstand
Hierbij is X de originele minimale scherpstelafstand van de lens in meters en is D het dioptrie van de voorzetlens.
Bij een voorzetlens met een dioptrie van +3 geldt in het geval van Rene:
0,25 : (3*0,25+1)
0,25 : 1,75= 0.14m = 14cm
Oftewel een voorzetlens van +3 op de kitlens van 18-55mm zal de minimale scherpstelafstand veranderen van 25cm naar 14cm.

Het is mogelijk om meerdere voorzetlenzen op elkaar te draaien. Je kan een +3 lens op een +2 lens draaien en creëert daarmee een +5 dpt lens. Houd er wel rekening mee dat de lichtsterkte afneemt naarmate je meer glas voor je lens blijft zetten. Bovendien krijg je kans op vignettering als je teveel filters op je schroefdraad blijft schroeven.

Een gewone voorzetlens of een achromatische?

Een achromatische voorzetlens bestaat altijd uit meerdere lagen glas. Het voordeel hiervan is dat afwijkingen zoals chromatische abberatie, gecorrigeerd worden. Chromatische abberatie is een soort 'regenboogwerking' van de lens. Het glas fungeert in dat geval als een waterdruppel die de verschillende kleuren een klein beetje afbuigt. Hierdoor kunnen paarse en groene strepen ontstaan langs je onderwerp. Vooral bij foto's met felle overgangen van donker naar licht zal deze afwijking zich voordoen. Met name de hoeken van een foto zullen de meeste afwijking tonen.


Langs de bomen zijn duidelijk de chromatische vertekeningen te zien in het paars en groen

Een achromatische voorzetlens is vaak enkele tientjes duurder dan een gewone voorzetlens. Het prijsverschil is vooral de moeite waard bij een hoger niveau product- en macrofotografie, waarbij de afwijkingen opvallende, lelijke en storende randjes vormen.

Conclusie

Rene heeft sowieso twee voorzetlenzen nodig gezien de verschillende diameters van zijn lenzen.
De sterkte die de fotodokter adviseert, is afhankelijk van het type macrofoto's dat Rene wil maken. De eerder berekende afstand van 14cm betekent dat je bijna volledig met je lens tegen je onderwerp aan kan zitten. De afstand geldt namelijk tot de sensor van de camera en niet tot het oppervlakte van de lens!
Als het onderwerp een stilstaand bloemetje is, dan is het nog prima te doen. Mocht de voorkeur van Rene bij insecten liggen dan is een +3 onnodig. Geen enkel insect blijft namelijk zitten wanneer je de camera tegen ze aanduwt. Een voorzetlens met een lagere dioptrie dan +3 geniet dan ook de voorkeur.

Zelf insturen?

Kleuren sprankelen te weinig, de belichting kan beter, de compositie strakker? Heb jij een foto die je wil verbeteren, maar je weet niet hoe? Stuur hem in en de Fotodokter legt de vinger op de zere plek, stelt een diagnose en geeft tips voor verbetering. Insturen kan via een mail naar redactie@zoom.nl. Stuur in de mail de link van de foto op Zoom.nl en stel je vraag aan de Fotodokter.

Meer leerzame fotografie-artikelen lezen?

Abonneer je dan nu op de Zoom.nl Nieuwsbrief.
Je ontvangt dan iedere week een nieuwsbrief vol met leerzame cursussen, tips en inspiratie gratis in je mailbox.
Ga snel naar:
www.zoom.nl/nieuwsbrief


Reacties (3)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
osten op 27 april 2016 om 11:08

Intersant,ik vind een afstand van 25cm voldoende.
Grt.

Spijkers op 26 april 2016 om 19:12

Inderdaad RoosZ , de goedkoopste manier , maar dat adapterringetje scheelt minstens 2 m/m dus dan kan je vertekening krijgen

RoosZ op 25 april 2016 om 20:52

Als René een verloopringetje van ongeveer € 10,00 aanschaft kan hij de voorzetlens op zijn beide lenzen gebruiken en hoeft hij geen tweede te kopen. Overplaatsen van de voorzetlens is een fluitje van een cent en kost nauwelijks tijd.
De opmerking van de fotodokter in de conclusie: "René heeft sowieso twee voorzetlenzen nodig gezien............" Begrijp ik dus niet.