Meld je gratis aan
Camera instellingen voor concertfotografie © ISO1600, 50mm, F2.8, concertfotografie

8 juni 2016, 09:00

Concertfotograaf Roland Wichser legt in deze blog uit hoe hij zijn camera instelt tijdens de wisselende licht-omstandigheden van concerten.

In veel artikelen die over concert of muziekfotografie gaan, staat te lezen dat je hoge ISO waarden moet gebruiken voor het vastleggen van concerten. Maar hoe hoger de ISO waarden, des te meer digitale ruis er in de foto voorkomt. Bij de nieuwste camera's is de ruis echter wel veel minder geworden. Om goede concertfoto's te maken heb je geen hoge ISO waarden nodig. Een maximale ISO van 1600 is voldoende om een scherpe foto te maken met weinig digitale ruis.

De ISO stand die je wilt gebruiken is sterk afhankelijk van de aanwezige podiumverlichting. In een donkere concertzaal of podium zal je een hogere stand moeten gebruiken. Wanneer een artiest veel in het witte licht van de volgspot staat is een veel lagere ISO stand van bijvoorbeeld 400 of 800 mogelijk. Maar wat belangrijker is voor een lage ISO stand, is een lichtgevoelige lens. Ook de scherpte van zo'n prime lens is groter dan een doorsnee zoomlens.


35mm, F1.8/F2.8, 1/125ste, ISO 1600

Hoe stel je je camera in?

Wat ISO betreft, hebben veel camera's tegenwoordig een auto-ISO stand. Wanneer je de camera in de Manuele stand zet op bijvoorbeeld 1/200 sec en een diafragma van F2.8, kiest de camera een daarbij passende ISO waarde. Deze waarde past de camera bij alle lichtwisselingen tijdens een optreden redelijk accuraat aan. Heb je geen auto-ISO in je camera, dan kun je beginnen met 1600 ISO en je ISO stand tussentijds aanpassen. Op veel camera's kun je voor bepaalde knoppen op je camera een functie instellen. Kies dan voor de ISO stand zodat je deze makkelijk kunt aanpassen. Na het maken van een aantal foto's kun je ze beoordelen op het scherm van je camera en verder experimenteren.

TIP: Als je de ISO stand in wilt stellen, zorg dan dat de camera als basisstand 100 ISO heeft, omdat de camera dan ook de mogelijkheid heeft om in lage ISO standen te fotograferen. Stel de auto ISO in op 1600. Staat de basisstand van de camera op 800 dan zal de camera geen foto's maken onder de 800 ISO wat kan resulteren in overbelichte foto's bij fel wit licht.


50mm, F1.8/F2.8, 1/160ste, ISO 500

Geduld is een schone zaak

Als je een concert wilt fotograferen kun je natuurlijk met de huidige technieken zomaar duizend foto's maken tijdens een optreden. Echter, als je veelvuldig concerten wilt fotograferen, kom je tot de ontdekking dat het niet slim is om een 48 gb kaart vol te schieten. De nabewerking en het uitzoeken van de foto's vergt dan zeer veel tijd.

TIP: Gebruik een 4 of 8 gb kaart in je camera. Het dwingt je beter te kijken en achteraf is het een stuk prettiger omdat je geen duizend foto's uit hoeft te zoeken.

Je kunt het best gedurende een optreden het juiste moment kiezen. Tijdens optredens is er heel vaak sprake van lichtpatronen die zich herhalen. Een goed voorbeeld zijn de drummers die vaak achteraan op het podium in weinig licht zitten. Maar tijdens een optreden zie je dat er ook regelmatig goed licht op zo'n drummer valt. Richt je camera dan op de drummer en wacht het moment af waarop drummer in goed licht zit.
TIP: Lees het licht en begin niet gelijk met fotograferen. Kijk goed naar patronen in het licht die zich herhalen.


50mm, F1.8/F2.8, 1/160ste, ISO640

Diafragma

Met een lichtsterke lens kan je de camera het best instellen op F2.8. Onder de 2.8 zal het gebied dat scherp moet zijn wel heel klein worden als je dicht bij de artiest staat. Wanneer het licht echt fel is, kun je ook kleinere diafragmastanden gebruiken. Voor donkere concertzalen met goed toneel licht kun tot een stand van F5.6 mooie foto's maken. Experimenteer ook met je diafragma standen.

Sluitertijd

De sluitertijd is de belangrijkste van de drie. Wanneer de sluitertijd te traag is zal dat resulteren in onscherpe foto's. De sluitertijd is afhankelijk van wat voor optreden je vast wilt leggen. Van een singer/songwriter die een rustig nummer ter gehore brengt, maak je eenvoudig een mooie foto met een 1/100ste seconde of een 1/125ste seconde. Wanneer je echter een veel bewegende artiest voor de lens hebt staan, is het beter om uit te gaan van minimaal 1/160ste seconde of hoger.

TIP: Kies eerder een lage ISO stand dan een kleiner diafragma wanneer je met een sluitertijd van 1/125ste sec kunt fotograferen


50mm, F1.8/F2.8, 1/320ste, ISO 360

Belichtingsinstelling

Camera's hebben meerdere instellingen voor de lichtmeter zoals matrix of centrumgericht. Kies bij het fotograferen van artiesten tijdens een concert het beste voor spotmeting. Wanneer je dit niet doet kijkt de camera naar het licht van de omgeving. Het resultaat is dat de artiest over- of onderbelicht is. Met spotmeting voorkom je dat de camera de weg kwijtraakt.

Scherpstelling Autofocus

Ook voor de scherpstelling kun je een keuze instellen op de camera. Daar verschillen de meningen nogal over. De ene fotograaf heeft de voorkeur voor een continu AF instelling en de andere werkt liever met enkel AF (single autofocus) . Probeer uit wat je zelf het beste lijkt en wat het beste bevalt.

Voor alle adviezen is van toepassing dat er veel concertfotografen zijn en evenzoveel voorkeuren en instellingen. Instellingen van camera's bij concerten zijn voor veel fotografen heel persoonlijk. De gegeven adviezen zijn dan ook niet meer dan een richtlijn van waaruit je een start kunt maken. Veel fotograferen is de beste leermeester. Je leert van je eigen fouten.

TIP: Fotografeer in RAW en bekijk de exif gegevens van je foto's. Hierin kun je zien wat voor instellingen zijn gebruikt door jou en door de camera (bijv. auto ISO). Leer van deze gegevens

Veel plezier met fotograferen !


55-200mm, F5.6, 1/320ste, ISO 1600

avatar

Roland Wichser (57) is al ruim 40 jaar actief als fotograaf. Tijdens die 40 jaar heeft hij zich voornamelijk bezig gehouden met portretfotografie. De laatste 3 jaar staan wekelijks volledig in het teken van muziek en portretfotografie van artiesten en bands. Daarnaast maakt hij ook foto's d.m.v strobist technieken. Hij fotografeert voor o.a. 3voor12 (VPRO), Zinesters.nl en zoetermeernieuws.nl. Tevens is huisfotograaf voor JJ Music House. Bekijk zijn portfolio op zijn website.

Reacties (13)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Jvh013photo op 26 oktober 2016 om 15:17

Hoi, ik ben dus een 'zeer-donker-zaaltjes'-fotograaf. Heb een D7100 met een 17-50 F2.8 en een 35mm prime 1.8.
Is dan Auto-ISO nog steeds de beste optie? En dan de sluitertijd naar bv 1/80 gooien en zien wat er met de ISO gebeurd? Overigens bij auto-iso moet ik een bovengrens invoeren (max gevoeligheid), wat daar te doen, of die zo hoog mogelijk zetten?
En de 'Hoge ISO-ruisonderdrukking' uitzetten?
PS Je geplaatste foto's zijn mooi, jammer dat mijn muziekstijl niet best (lees: erg slecht) wordt uitgelicht

maurice9 op 14 juni 2016 om 20:16

Hoi Roland,prachtig stuk en info erg duidelijk,maar ik ben een echte amateur en mag foto's maken op de musicalavond van mijn zoon,behoorlijk tricky dus.
Maar wat voor lens adviseer je met zulke opnames
gr Marc

Lowview op 18 juni 2016 om 02:25

Hoi Marc, Is sterk afhankelijk van de lichtsituatie. Maar met een 35 mm 1.8 of een 50mm 1.8 kom je een heel eind. Als je dicht bij de artiest staat is een 35mm een alleskunner. Sta je iets verder weg dan kun je de 50mm gebruiken. Dank voor je reactie!

Bellavie op 9 juni 2016 om 10:36

Leuke blog Roland! Kun je ook nog iets zeggen over de te gebruiken witbalans bij concertfotografie?

Lowview op 9 juni 2016 om 15:01

Hoi Bellavie, In Raw fotograferen, de witbalance op auto zetten en later in een fotobewerkingsprogramma aanpassen. Aanpassen van de witbalance tijdens een concert vergt veel tijd. Daarbij bevinden zich boven podia velen soorten licht met de daarbij behorende kleurtemperaturen. Dus achteraf aanpassen is de beste oplossing. Tenzij je met constante en niet veranderende lichtsituaties te maken hebt. Grt en bedankt voor je vraag. Roland

kuyperfelix op 8 juni 2016 om 19:19

mooi weergegeven roland ik werk zelf veel met een losse belichtingsmeter ben zelf opgeleid tot documantaire maker

Lowview op 9 juni 2016 om 15:05

Beste Kuyperfelix, Ik heb ook nog een Gossen liggen. Alleen tijdens optredens is er vaak gewoon geen tijd voor. Maar instellingen en werkwijze zijn natuurlijk allemaal zeer persoonlijk. Fotografie is net zo persoonlijk als kuntsschilderen. Iedereen heeft zijn eigen voorkeuren. grt en bedankt voor je opmerking. Roland

PtR op 8 juni 2016 om 19:07

Een heel goed artikel. Hier valt een hoop uit te leren.

Ik heb recent een hiphopdance-voorstelling gefotografeerd en ontdekte zelf al dat spotmeting echt heel goed werkt. Ik kwam alleen niet onder 3000 iso. Ik wilde wel maar dan werden de tijden (bij max. 2.8) echt te lang.

Lowview op 9 juni 2016 om 15:13

Hoi Peter, De tendens in de concertfotografie is om naar hoge ISO's te grijpen. Camera's zijn daar tegenwoordig ook beter in. Maar hoge ISO's hebben niet alleen gevolgen voor de digitale ruis. Het heeft ook gevolgen voor de kleurtoon en het kleurbereik. Daarom probeer ik in een zo laag mogelijk ISO bereik te fotograferen. Het komt de foto's duidelijk ten goede. Grt en bedankt voor je opmerking

henkravenhorst op 8 juni 2016 om 17:00

In grote lijnen mee eens. Met name de sponsering is van belang en mijn ISO beperk ik tot 800 . Olympus is erg ruis gevoelig. Wil zelf nog wel eens werken met langere sluitertijden om wat dynamiek te bereiken. Verder is het juiste moment ook net dat moment dat de gezichtsuitdrukkingen emotie uitdrukken. Dat is wat mij betreft de essentie en tevens het lastigste. Bedankt voor in informatieve bijdrage. Groet Henk

Lowview op 9 juni 2016 om 15:19

Hoi Henk, Ja Henk , het juiste moment is waar het om gaat. Ik noem dat het gouden moment. Tijdens een optreden komen meerdere van dat soort momenten voorbij. Kijken is het motto en het moment afwachten. Vaak zie je zo'n moment ook aankomen. Succes Henk. Grt Roland

GovertKreuk op 8 juni 2016 om 16:46

Auto-iso en een max. iso van 1600 is niet echt bepaald gangbaar voor de gemiddelde concertzaal.

Lowview op 8 juni 2016 om 17:15

Hoi, Ik fotografeer eigenlijk nooit boven de 1600 ISO. Maakt niet uit in welke concertzaal of podium. 70% van mijn foto's zijn gemaakt bij 800 ISO of lager, waarbij 20% zelfs op 200 ISO.

Bedankt voor je reactie