Meld je gratis aan
Basiscursus Theaterfotografie © IDG NL

28 oktober 2016, 10:00

Voor de fotograaf betekent een theater of concert: weinig en wisselend licht, veel contrast, een onderwerp dat je beeld uitspringt en een mensenmenigte in je rug. Om dan net dat ene moment vast te leggen, heb je een goede beheersing van de techniek nodig. Wij helpen je op weg.

Oefening baart kunst, dat geldt voor alle soorten fotografie, maar zeker ook voor concert- en theaterfotografie. Om te weten wat je moet fotograferen en de sfeer van een uitvoering te vangen, heb je ervaring nodig. Van bands of theaterperformances die je vaker hebt gefotografeerd, weet je al hoe de artiesten of acteurs zich gedragen op het podium en dus wat goede momenten zijn om vast te leggen. Maar het blijft lastig, er gebeurt altijd iets onverwachts en meestal gaat het heel erg snel. Je moet je dus gedegen voorbereiden.

Voorbereiding

Als je weet waar je wilt fotograferen, is het belangrijk uit te zoeken of de toegang gratis is en of fotograferen is toegestaan. Bij kleine bands in kleine zalen is fotograferen zelden een probleem, bij grotere optredens en theaterstukken moet je vaak voor accreditatie zorgen. Om die te krijgen, moet je doorgaans kunnen aantonen dat je voor een medium werkt en dus publiceert. Je eigen website telt dan niet. Heb je eenmaal de accreditatie, gedraag je dan professioneel. Houd je aan de afspraken en ga het publiek niet hinderen. Steeds vaker moet je ook een contract ondertekenen. Lees dat goed door! Neem ruim van tevoren contact op en probeer wellicht te regelen dat je de soundcheck of een repetitie mag fotograferen.

Schaijik

Op internet kun je vaak films zien van diverse optredens en trailers van bepaalde theatervoorstellingen. Ga ook naar sites van ervaren fotografen. Zo kun je bijvoorbeeld al bestuderen of een band fotogeniek is en inspiratie opdoen. Verdiep je daarna in het programma van de avond. Als je de kans krijgt, probeer dan met de artiesten te praten over de belangrijke momenten van de show en welke delen van het podium veel gebruikt zullen worden, zodat je weet waar je moet staan.

Intieme zalen

Veel kleine zalen en bands vinden het prima als je komt fotograferen, ook als je niet eerst contact hebt gelegd. Vraag dan wel bij aankomst direct bij de organisatie of je mag fotograferen en wat je wel en niet mag doen. Het nadeel is wel dat je bij de kleine optredens tussen het publiek staat, wat het werken niet altijd makkelijker maakt. Het voordeel is dat de sfeer veel intiemer en gemoedelijker is, waardoor je sneller geaccepteerd wordt als je met je camera even voor iemand staat. Blijf uiteraard niet te lang staan, het publiek is gekomen om te genieten van de muziek. Een fotograaf die steeds in de weg staat, is bijzonder hinderlijk. Dit geldt ook voor het fotograferen in het theater.

Huubvanrheenen

Licht

Bij theaterfotografie zijn lichtsterke lenzen erg belangrijk. Hierdoor kun je makkelijk met een groot diafragma werken, wat meer licht binnen laat. Werken met een hoge iso-waarde is bij theater en concerten eerder regel dan uitzondering, ondanks de lichtsterke lenzen. Zeker als je de beweging van de artiesten wil bevriezen. In dit geval heb je immers een korte sluitertijd nodig. Uiteraard moet je zelf even uitzoeken welke iso-waarde nog bruikbaar is op je camera. Overigens was een grove korrel vroeger een kenmerk van een concertfoto. Nu moet alles zo ruisvrij mogelijk zijn. Maar durf daar gerust vanaf te wijken. Soms kan ruis sfeer verhogend zijn.

Wat dacht je van de zanger onscherp op de voorgrond en daarachter een gitarist scherp die helemaal uit zijn dak gaat? Fotografeer ook altijd in raw-formaat, want dan kan de eventuele ruis eenvoudig worden onderdrukt.
Wat voor ieder concert en toneelstuk geldt, is dat flitsen uit den boze is. Ook al is het toegestaan door de organisatie. Flitsen is namelijk niet alleen hoogst irritant voor de artiesten, zeker in kleine zalen, het haalt ook meestal de sfeer weg.

Zoals in het begin is gezegd is beheersing van techniek heel erg belangrijk. Juist omdat je in situaties gaat werken met weinig of heel erg snel veranderend licht. Je moet goed leren lichtmeten en werken met grote diafragma's en hoge gevoeligheden. Veel professionele concertfotografen werken op de handmatige stand (M) en gebruiken een centrumgerichte lichtmeting of een spotmeter. Een goede methode is om vooraf een aantal punten te meten. Het licht mag dan veel fluctueren, de muzikanten zelf hebben vaak een vrij constante belichting. Zeker de zanger. Naast al het knipperend licht heeft hij meestal een volgspot met een vrij constante helderheid. Dus kun je spotmeten op de zanger en die belichting onthouden. Vervolgens meet je ook bij de andere bandleden en kijk je goed of het licht tussendoor verandert. Daar pas je dan je belichting op aan. Het vergt enige training, maar zo kun je heel snel werken.

Intrudertje

Statief en objectief

In een zaal is vaak geen plek voor een groot statief. Een eenpootstatief kan dan de oplossing zijn. Het scheelt bij een telelens veel gewicht vasthouden, je kunt mooi stabiel fotograferen en je kunt de camera eventueel in de lucht houden voor een ander standpunt.
Een telelens is een typisch objectief voor theater- en concertfotografie. Daarmee kun je mooie close-ups maken van de zanger of acteur. Soms is het zelfs onvermijdbaar om een telelens te gebruiken, omdat je niet dicht genoeg bij het podium kunt komen. Het is vanzelfsprekend dat een zoom handig is, dan kun je snel meerdere foto's met een andere compositie maken zonder van objectief te hoeven wisselen.

Vergeet naast het teleobjectief ook de groothoek niet. Daarmee kun je, zeker als je wel helemaal vooraan staat, mooie dynamische overzichten of close-ups maken. De uitrusting van de meeste fotografen bestaat uit twee camera's en twee of drie objectieven: een groothoekzoom, een telezoom en een normale zoom (circa 24-70 mm). Je hoeft niet alles per se te bezitten, de meeste apparatuur kun je ook huren of misschien wel lenen van een kennis.


Martinvandoorn

Waar let je op

Bij theaterfotografie is de mimiek een van de belangrijkste aspecten. Acteurs, maar ook dansers en cabaretiers werken met veel expressie in hun gezicht. Een goede locatie om met expressie in portretten te oefenen is het openluchttheater. Door het daglicht hoef je je niet te focussen op het licht, maar kan je puur het portret-aspect van theaterfotografie in de vingers krijgen.

Bij concerten gaat de meeste aandacht altijd uit naar de zanger. Als je die een paar keer zingend achter de microfoon hebt, dan is het wel genoeg. Kijk ook goed naar andere bandleden. Een gitaarsolo is logisch, maar ook als de band samenspeelt is er vaak genoeg te zien en te fotograferen. Het is allemaal deel van de show en waard om te fotograferen.

Miss_bleu

Vergeet niet om de camera te kantelen en niet alleen liggende foto's te maken. Een scheve horizon kan dynamiek toevoegen. Kijk niet alleen naar de gezichten, maar ook naar andere details en overzichten. Vooral voor dat laatste is de groothoek erg geschikt. Met een groothoek kun je ook een acteur of muzikant heel prominent op de voorgrond zetten, met de rest van de artiesten op de achtergrond. Kijk ook niet alleen voor je, maar ook achter je. Gillende meisjes, bij een concert of aandachtig luisterende mensen die ontroerd zijn bij een nummer. Ze geven allemaal de sfeer weer, misschien nog wel meer dan de artiesten.

Bij theater- en concertfotografie gaat het vooral om het oefenen. Probeer vooral veel uit en zoek je grenzen op. Vergeet echter ook niet te genieten. Laat je foto's maar horen!

De belangrijkste fotografie tips voor beginners

Wil je meer handige tips voor beginners? Bekijk dan dit overzichtsartikel

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
bentink op 2 november 2016 om 10:12

Een goed verhaal met mooie foto's