Meld je gratis aan
Simpel uitgelegd: hoe maak je ruisvrije foto's bij weinig licht?

2 september 2017, 10:00

Het lijkt soms wel de heilige graal van de fotografie: hoe maak je vlijmscherpe ruisvrije foto's bij weinig licht? In dit artikel geven we een paar tips om ruis in alledaagse situaties te voorkomen, of juist hoe je er gebruik van kunt maken om tot de mooiste foto's te komen.

Het is een bekend fenomeen: zodra het wat donkerder wordt, zijn we vaak gedwongen om de gevoeligheid van de sensor (de iso-waarde) omhoog te schroeven. Een hogere gevoeligheid levert echter ook meer ongewenste ruis op. Probeer daarom met onderstaande tips rekening te houden in situaties met weinig licht.


Het bewijs dat je met weinig licht toch nog mooie foto's kunt maken. Bekijk hier onze collectie ' Bij weinig licht'

Statief en sluitertijd

Fotografeer je een statisch onderwerp? Dan is het antwoord simpel: gebruik een statief en kies voor een langere sluitertijd. Wil je een stad in het donker fotograferen vanaf een heuvel of een hoog gebouw? Zet je camera dan vast en kies voor een sluitertijd van bijvoorbeeld 10 of 20 seconden.

Door de sluiter langer open te zetten, laat je meer licht toe in de camera. Als je dan vervolgens de camera stilhoudt en de iso op 100 zet, krijg je een ruisvrije foto met veel details in de schaduwpartijen, die je altijd later weer extra op kunt halen in Lightroom of Photoshop. Geen statief bij de hand? Improviseer: zet je camera bijvoorbeeld op een muurtje (en zet later de horizon weer recht in de nabewerking).


Foto © BikkieBik

Ruis? Een fijne korrel

Fotografeer je een bewegend onderwerp, zoals een band op een podium met weinig maar felgekleurd sfeerlicht? Zorg dan in ieder geval voor een korte sluitertijd om de bewegingen te bevriezen en wees niet te bang voor een 'korrel' in je foto.

Door de iso te verhogen (tot bijvoorbeeld 6400) creëer je weliswaar
ruis, maar daar is prima mee om te gaan, zolang je de schaduwpartijen niet gaat ophalen in Lightroom of Photoshop. Sterker nog: door iets meer iso toe te voegen dan nodig, kun je achteraf de hooglichten terugdringen, waarbij je ruis voorkomt omdat je niet aan de schaduwen hoeft te zitten.

Tip: zet de foto om in zwart-wit, op die manier haal je de gekleurde ruis eruit en wordt de 'korrel' iets aangenamer om naar te kijken.


Foto © GovertKreuk

Lichtsterk objectief

Dit is een belangrijke investering als fotograaf. Zorg voor een lichtsterk objectief, dat wil zeggen: een objectief met een grote diafragmaopening, van bijvoorbeeld F1.8 of zelfs F1.2. Door het objectief helemaal open te zetten, laat je veel meer licht door en kun je de iso-waarde laag houden.

Een van de meest gebruikte objectieven is de 50mm F1.8, die vaak relatief goedkoop is en een fantastische beeldkwaliteit biedt. Lees ook deze 5 redenen waarom elke fotograaf een 50mm F1.8 moet hebben.

Brandpunt

Hoe groter de hoek van het objectief, hoe langer je de sluitertijd kunt zetten bij het maken van een scherpe foto uit de hand. Kom je in veel donkere situaties, dan is het dus handig om een groothoek bij je te hebben (bijvoorbeeld 24mm of zelfs 11mm). Een objectief met optische beeldstabilisatie is ook een plus, hierdoor kun je de sluitertijd vaak nóg een paar stops langer zetten.


Foto © miss_bleu

Combinatie van ruisreductie en verscherping

Als je de foto eenmaal gemaakt hebt met een hogere iso-waarde, dan zijn er nog allerlei manieren om de ruis achteraf te onderdrukken. In Lightroom (of de Camera Raw module in Photoshop) kun je onder het kopje 'Details' de foto verscherpen en de ruis onderdrukken.

Een vuistregel die vaak wordt aangehouden: de Ruisreductie en Verscherpen horen samen de waarde 100 te hebben. Zet je de Verscherping op bijvoorbeeld 80, dan staat de Ruisreductie op 20. Dit zorgt voor een natuurlijk ogende foto, zonder extreme verscherping.


Tip: Het verscherpen van de foto voegt ook een lichte 'korrel' toe. In een foto met al veel ruis wil je niet op alle delen van de foto deze extra korrel toepassen. Houd daarom de alt-knop ingedrukt en beweeg met de slider 'Masker' in het Verscherpen menu om de lijnen zichtbaar te maken die verscherpt worden in de uiteindelijke foto. Door alleen de contrastvolle lijnen zichtbaar te maken, worden alleen die delen verscherpt.

Op zoek naar meer informatie? Lees meer over ruis in fotografie of hoe je de mooiste concertfoto's maakt. Of bekijk ook eens deze belangrijke tips voor nachtfotografie.

Reacties (5)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Lenjan op 29 december 2016 om 19:42

"Door de iso te verhogen (tot maximaal 1600) creëer je weliswaar wat ruis,"

En dan een voorbeeldfoto er bij plaatsen die genomen is op ISO 6400?

Bij veel podia waar ik fotografeer red je het trouwens ook echt niet om met max ISO 1600 de beweging te bevriezen. Zelfs niet op f 1.4.

Lenjan op 22 januari 2017 om 14:36

Inmiddels aangepast zie ik. Prima zo!

ajlindeboom op 17 november 2016 om 07:23

Prima uitleg. Dankjewel

osten op 16 november 2016 om 11:26

Prima raadgeving,intersant

mvtzelfde op 15 november 2016 om 15:34

Ik mis overbelichten in het Artikel...

Overbelichten tijdens het fotograferen. Als je in je nabewerking licht bij moet zetten dan krijg je gigantisch snel ruis. Licht terugdringen in je nabewerking juist niet.