Meld je gratis aan
Een lens kopen voor beginners - Waar moet je op letten? © lens, doorkijk, oranje

2 juni 2017, 10:00

Wie voor het eerst een (semi-)professionele camera heeft gekocht, komt al snel voor een dilemma te staan. Welke lens heb je nodig voor de onderwerpen die jij graag wilt fotograferen? En wat betekenen al die tekentjes op je lens nou eigenlijk, zoals diafragma, filtermaat en meer? In dit overzicht lees je over de verschillende opties.

Soorten lenzen


Foto door djtepas

We gebruiken vaak het woord 'lens', maar officieel gebruiken we de term 'objectief'. Dit is omdat het een constructie is die uit meerdere lens-elementen en een frontlens bestaat. Er zijn verschillende soorten objectieven verkrijgbaar, die verschillende perspectieven opleveren:

  • Groothoek-objectief: Een groothoek-objectief biedt een weids perspectief, waarbij je zelfs meer van de omgeving kunt vastleggen dan je met het blote oog waarneemt. (Denk aan wijde landschapsfoto's)
  • Vaak zijn deze objectieven op een fullframe camera tussen de 12-24mm, op een APS-c camera 10-18mm en bij MFT vanaf 7mm.

  • Standaardobjectief: Een standaardobjectief is tussen de 35-50mm en biedt ongeveer hetzelfde perspectief als dat we met het oog kunnen zien; niet in- of uitgezoomd.


  • Tele-objectief: Een tele-objectief werkt als een verrekijker: je kunt hiermee foto's maken van objecten die ver van je vandaan zijn. 'Tele' begint ongeveer vanaf 50mm op een fullframe camera en kan soms zelfs wel oplopen tot 2000mm.


  • Macro-objectief: Een macro-objectief is speciaal gemaakt om objecten van zeer dichtbij te fotograferen, zoals kleine beestjes of details. Een macro-objectief kan zowel in televorm (90mm) of groothoek (35mm) gebruikt worden.


  • Standaard zoom-objectieven: Dit zijn de typische alleskunners (vaak in de vorm van een 'kitlens'). Van een weids landschap tot een portret: met een standaardzoom kan het allemaal. Het bereik van een typische standaardzoom is 24-70mm op een fullframe camera, 18-55 op een APS-c camera en 12-35 op een MFT-camera. (Hoewel de standaardzoom van alle markten thuis is, lever je echter vaak wel in op kwaliteit.)

  • Objectieven met een vast brandpunt: Een objectief met een vast brandpunt biedt, in tegenstelling tot een zoom-objectief, slechts één perspectief: je kunt dus niet in- of uitzoomen. Dit maakt het objectief wat minder veelzijdig inzetbaar (je zult bijvoorbeeld op een evenement vaker van objectief moeten wisselen), maar biedt vaak wel een hogere beeldkwaliteit en gewicht. Ook biedt een objectief met vast brandpunt vaak een uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding, zoals de welbekende 50mm F1.8.

Wat betekenen al die afkortingen op mijn objectief?


Foto door Clara34

  • Diafragma (F-getal): Met het diafragma bedoelen we de grootte van de lensopening in het objectief. Hoe groter de opening, hoe meer licht er in het objectief kan vallen, hoe lichtsterker het objectief. Een laag F-getal (tussen de 1.0-2.8) betekent een lichtsterk objectief. Wil je een meer uitgebreide uitleg over hoe je een diafragma gebruikt? Kijk dan hier.

  • Zoombereik (MM): Het aantal mm staat voor het zoombereik van je lens. Hoe meer mm je hebt, hoe verder je kunt inzoomen, en hoe dichterbij je het onderwerp dus kunt halen. Een 18mm lens is zo bijvoorbeeld een groothoeklens, en 55 mm een lichte telelens. Staat er op je objectief slechts één getal in mm's? Dan heb je dus een lens met een vast brandpuntsafstand. Als je in dit geval wil zoomen moet je zelf dichter of verder van je onderwerp gaan staan.


  • AF en MF: Dit staat voor Autofocus en Manual focus. Met dit knopje kun je op je lens aangeven of de camera automatisch scherpstelt (auto focus) of dat jij zelf de scherpte bepaalt (handmatige focus).


  • VR/IS/OS of VC (Afhankelijk van het merk): Al deze afkortingen staan voor hetzelfde, namelijk beeldstabilisatie. Dit is een optie waarbij het objectief zelf kleine trillingen of bewegingen tegengaat. Dit is vooral goed merkbaar bij een teleobjectief. In dit geval kunnen kleine beweginkjes van je handen al voor een bewogen foto zorgen. Beeldstabilisatie zorgt er dan voor dat je beeld (tot op zekere hoogte natuurlijk) scherp blijft. Bij veel Sony, Olympus en Panasonic camera's is de beeldstabilisatie inmiddels ingebouwd in de camera: elk objectief krijgt dan automatisch een optische beeldstabilisatie vanuit de sensor van de camera.

  • Filtermaat (ø): Elk objectief heeft een filtermaat, waarmee wordt aangegeven hoe groot de filters moeten zijn die op het objectief passen. Deze staat op de voorkant van het objectief aangegeven met het teken ø.


Foto door rogerk

Met welk objectief kun je het beste beginnen?


Foto door GijsBouwdewijns

Als je net een camera hebt gekocht, is vaak de kitlens je eerste objectief: een standaardzoom die niet heel lichtsterk is en niet de beste beeldkwaliteit biedt. Ons advies is echter: probeer eerst gewoon deze kitlens eens uit, en kijk op welke brandpuntsafstanden je het meest fotografeert. Fotografeer je veel binnen of in donkere ruimtes? Dan is het wellicht interessant om er een wat lichtsterker objectief bij te kopen, zoals de 50mm F1.8. Ga je de natuur in en fotografeer je wildlife en landschappen? Kijk dan eens naar een teleobjectief of een groothoek.

Belangrijk om te onthouden: een kwalitatief hoogwaardig objectief kost wel wat meer geld, maar gaat misschien wel je hele fotocarrière mee. Dit in tegenstelling tot een camerabody, die om de paar jaar wordt vervangen.

Accessoires


Foto door marcovanderarend

Er zijn ontzettend veel accessoires op de markt voor objectieven, maar als beginnende fotograaf zijn de meeste van deze accessoires nog niet aan de orde. Als je eenmaal wat hebt geëxperimenteerd en wat verder bent, weet je ongeveer wat je foto's nog 'missen', en kun je eventueel iets bijkopen.

  • Zonnekap: Met een zonnekap kun je voorkomen dat er licht direct in je objectief valt. Bij felle zon kun je zo lensflare of ghosting voorkomen. Vaak zit er al een zonnekap bij het objectief inbegrepen.


  • Uv filters: De meeste digitale camera's hebben deze niet meer nodig, maar oudere modellen kunnen bij fel licht last hebben van een blauwe waas op de foto's als word gefotografeerd bij fel licht. In dit geval kun je een Uv filter gebruiken om dit tegen te gaan. Tegenwoordig worden UV-filters vooral gebruikt om het objectief te beschermen.


  • Polarisatiefilters: Dit is een speciale filter, dat een haast magisch effect heeft: het filtert reflecterend licht weg van (niet-metalen) oppervlaktes. Als je foto's maakt van bijvoorbeeld water in de zon, dan krijg je vaak schitteringen op het wateroppervlak die soms te fel zijn. Om deze schitteringen weg te halen gebruik je een polarisatiefilter. Ook vegetatie en huidtinten krijgen hierdoor extra kleur.


  • Extenders/converters: Dit zijn een soort 'mini objectieven' die je op je objectief kunt zetten om hem bijvoorbeeld net iets meer te laten zoomen. Dit gaat wel weer ten koste van de lichtsterkte en de beeldkwaliteit


  • Lens adapters: Heb je net een leuk objectief gekocht maar past hij niet op je camera. Niet getreurd! Met een lens adapter kun je een niet passende lens weer passend maken.

Reacties (6)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Casanova56 op 7 juni 2017 om 19:33

Sorry, wat bij mij hier op val wat betreft een kitlens altijd over die 18-55mm.
Geef dan een advies als iemand met een Instapcamera wil beginnen om dan als kitlens een 18-105mm te nemen.
De reden is, met dit objectief zal een beginner NIET gauw tegen beperkingen oplopen wat betreft iets fotograferen wat net weer wat te ver weg is.
Trouwens zoom je moet dan eens op Marktplaats kijken hoeveel kitlensen van 18-55mm van Nikon word aangeboden, je raak hem aan de straatstenen heel moeilijk kwijt.
Waarom dan geen advies geven als iemand een camera wil kopen, om een body boven de Instapcamera te kopen, desnoods tweedehands in een winkel, dat is vaak nog goedkoper als een nieuwe instapcamera.
De reden is, vaak zit dan in die body de aandriving voor de AF van objectieven er al in, dus beginner hoef dan NIET meer op te letten of de aandriving voor de AF in het objectief zit.
De beginner kan dan ook in die winkel een mooi objectief kopen met een vaste opening over het hele bereik, kost wel wat meer dan een kitlens van 18-55mm.

carol1955 op 7 juni 2017 om 15:42

Even een aantal opmerkingen. Een objectief bepaald niet het perpertief maar je voorwerpsafstand. Dit is een groot misverstand onder fotografen.

Als je het hebt over een standaardobjectief is het van belang daarbij te melden wat voor een cameraformaat erachter hangt. Voor full frame heb je het dan over 50 mm, voor 6 x 6 cm een 80 mm objectief en voor 4 x 5 " een 150 mm. Dit heeft te maken met de diagonaal van je opnameformaat.

crazyhannes op 7 juni 2017 om 08:58

Maar waar moet ik nou op letten als ik een nieuwe 'lens' wil kopen?
Echte aankooptips staan hier niet in, dit is meer een soort uitgebreide definitielijst per soort objectief. Ik vind het jammer dat er niet wordt gesproken over andere merken dan je merk body. Sigma, Tamron, Tokina, Yongnuo etc. En de grote verschillen tussen objectieven met hetzelfde bereik. De beste 'tip' die ik altijd geef, ga niet naar de MediaMarkt maar altijd naar een fotograaf voor advies.

GijsBouwdewijns op 5 juni 2017 om 19:38

Kom ik even mijn eigen foto tegen, bedankt ! Goede uitleg.

Blackdog op 2 juni 2017 om 12:16

Ik ben een fervent landschapsfotograaf en heb dit artikel heel even kort diagonaal gelezen en kom meteen al twee slechte adviezen tegen, clichés, die echt ontkracht moeten worden. M.b.t. het Groothoek objectief: "Denk aan wijde landschapsfoto's, vaak zijn deze objectieven op een fullframe camera tussen de 12-24mm....."
Wat is dat toch dat iedereen steeds weer meteen aan dat soort ultragroothoeken denkt? Landschapsfoto's zijn juist fantastisch mooi in de range 21-85mm. En wil je dan iets ruimer, begin dan met 24 mm en hooguit 21mm. Je hebt dan nauwelijks vervorming in de hoeken en kiest veel meer voor een onderwerp, dan voor het egale wijdse, wat vrij vormeloos is. M.b.t. het vaste brandpunt: "een objectief met een vast brandpunt biedt, in tegenstelling tot een zoom-objectief, slechts één perspectief: je kunt dus niet in- of uitzoomen. Dit maakt het objectief wat minder veelzijdig inzetbaar". Wat een waardeloos advies !!. Op geen enkele wijze leert een starter beter te fotograferen dan met een vast brandpunt. Je leert de compositie beter bepalen, krijgt veel meer kijk op wat iedere focale lengte te bieden heeft én je vergroot je eigen creativiteit. Daarbíj, je kunt je voeten beter als zoom gebruiken, dan je handen. Dat laatste maakt namelijk lui en gaat ten koste van de ontwikkeling van creativiteit (ZOOM zou toch beter moeten weten). MVG Blackdog

marinusbeers op 2 juni 2017 om 11:38

"Dit in tegenstelling tot een camerabody, die om de paar jaar wordt vervangen." Toegegeven, een goed objectief heb je als je het goed behandelt 'levenslang', maar de body 'om de paar jaar vervangen'? Ik gebruik mijn body (Nikon D5200) nu al vier jaar, en ben zeker van plan hem minstens nòg vier jaar te gebruiken. Het geld groeit (míj in ieder geval) niet op de rug....