Meld je gratis aan
Welke lensfouten bestaan er allemaal? © lensfout, lensflare, zomer

23 augustus 2017, 10:00

Je hebt vast wel eens gehoord dat sommige objectieven last hebben van onaangename lensfouten, maar welke fouten zijn er en waar kan je ze aan herkennen?

Lang niet alle objectieven hebben evenveel last van lensfouten. In reviews kan je vaak terugvinden welke lensfouten erg storend zijn bij het betreffende objectief. Lees waar je nog meer op moet letten bij het aanschaffen van een objectief.

Chromatische aberratie

Chromatische aberratie is een soort 'regenboogwerking' van de lens. Het glas fungeert in dat geval als een waterdruppel die de verschillende kleuren een klein beetje afbuigt. Hierdoor kunnen paarse en groene strepen ontstaan langs de randen van je onderwerp. Vooral bij foto's met felle overgangen van donker naar licht zal deze afwijking zich voordoen. Met name de hoeken van een foto zullen de meeste afwijking tonen. Er bestaan achromatische objectieven die gecorrigeerd zijn op deze storende lensfout.

Vervorming

Vervorming is wellicht een veel herkenbaardere lensfout, die lang niet altijd ongewenst is. Het wordt veroorzaakt door de verbuiging van het licht door de verschillende glaselementen in het objectief. Het licht valt uit verschillende hoeken op het glas van het objectief, waarbij het niet gelijktijdig op de sensor valt. Dat zorgt voor de vervorming. De meest 'populaire' uitwerking hiervan is natuurlijk het Fisheye effect. Daarbij wordt er bewust gespeeld met de vreemde bollende vervorming die de lens vertoont.

dannytaxcreative

Vignettering

Vignettering is een donkere vertekening aan de randen van de foto. Het wordt veroorzaakt door de behuizing van het objectief en is in veel gevallen duidelijker aanwezig als er gebruik wordt gemaakt van extra filters of voorzetlenzen. Met name bij een open diafragma treedt vignettering duidelijk zichtbaar op. Ondanks dat vignettering officieel een lensfout is, voegen veel fotografen het alsnog toe in hun nabewerking, als het er niet van nature zitten. Door de donkere randen en het lichtere centrum komt de nadruk namelijk veel meer op het centrale onderwerp te liggen.

botafriko

Lens flares

Je hebt vast wel gemerkt dat je opvallende gekleurde lichtbollen of lijnen in je foto te zien krijgt, als je in een bepaalde hoek tegen de zon in fotografeert. Dat zijn lensflares. Ze onstaan door een weerkaatsing van het licht, tussen de verschillende glazen lenselementen in het objectief. Je kan ze al zien als je door tijdens het fotograferen op je display of door je zoeker kijkt. Hierdoor kan je eenvoudig je positie iets aanpassen, zodat ze buiten je lens vallen, óf er juist op inspelen zodat je een zomerse sfeer in je foto's krijgt!

pentaxfriend

Wil je graag lensflares toevoegen in een foto? We leggen je hier uit hoe je dit doet in Photoshop!

Reacties (2)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Henk Siteur op 25 augustus 2017 om 11:24

Ik mis de uitleg hoe je tonvormige en kussenvormige lensvertekening moet corrigeren. Deze vormen van vertekening komen het meest voor.

JeJeEs61 op 23 augustus 2017 om 23:01

Ik begrijp dat het ondoenlijk is om alle moglelijke vormen van lensfouten in zo'n klein artikel uitgebreid te behandelen. Maar het artikel is een wel zeer eenvoudige weergave van het fenomeen "lensfout" Zo is chromatische abberatie slechts een van de 7 types abberaties die voor kunnen komen.
Zo is er spherische abberatie, longitudinale (axiale) chromatische abberatie en dus ook laterale abberatie, Coma is ook een vorm van abberatie, curvilineare en beeldveld curvature abberaties en dan heb je ook nog astigmatisme.
Hetzelfde geldt voor vignettering, dit kun je zowiezo al onderverdelen in 3 types; nl: Naturrlijke, optische en mechanische vignettering, elk met zijn eigen specifieke eigenschappen.
Ik denk dat het beter zou zijn om elk van deze afwijkingen apart te behandelen. Misschien dat niet iedereen er in geinteresseert zal zijn, maar ik ben van mening dat het altijd prettig is wanneer je de lezer de mogelijkheid geeft om een beter inzicht in de materie te verkrijgen.