Meld je gratis aan
Hoe werkt sluitertijd? © ijsvogel, scherpte, beweging, sluitertijd

26 september 2017, 10:00

Sluitertijd is in eerste instantie vaak een lastig begrip, zeker wanneer je pas net met fotografie begint. Wat is het, hoe werkt het en hoe gebruik je het voor mooiere foto's?

Begin je pas net met fotografie? Probeer dan eens deze eenvoudige oefeningen om fotografie beter te begrijpen! Je kan deze namelijk eenvoudig thuis proberen.

Hoe werkt sluitertijd?

Op je camera zit 'de knop om de foto mee te maken'. Men noemt dat ook wel 'het indrukken van de sluiter'. Zodra je dat doet, gaat er in de camera een soort schuifje omhoog, waardoor de sensor wordt blootgesteld aan het licht. Na een bepaalde tijd gaat het schuifje weer dicht en start de camera met het verwerken van de foto. Dat schuifje noemt men dus 'de sluiter' en de tijd dat deze open staat, heet 'de sluitertijd'.



De sluitertijd kan je zelf instellen in je camera. Een hele korte sluitertijd duurt maar een fractie van een seconde. Dat kan zelfs tot 1/8000ste van een seconde. Ter vergelijking; één keer knipperen duurt gemiddeld 1/5e van een seconde, dus je kan nagaan hoe snel de sluiter in dat geval open en dicht gaat. Je kan er natuurlijk ook voor kiezen om de sluiter heel erg lang open te laten staan. In de meeste camera's kan je tot maximaal 30 seconden de sensor blootstellen aan het licht. Je hebt nog handmatig wat opties om die tijd nog verder te verlengen, maar 30 seconden is voor de meeste situaties al behoorlijk lang.

Wat is het effect van de sluitertijd?

Je kent vast wel het volgende probleem: Je maakt een foto van een kind, een huisdier of een ander bewegend onderwerp. Zo lang het stilzit, is er niks aan de hand...


...maar zodra er beweging in komt, is de foto vaak onscherp en zie je die beweging terug in je beeld.


Als je terugdenkt aan hoe de sluiter werkt, dan snap je waarschijnlijk ook hoe dit probleem ontstaat. Als je kiest voor een lange sluitertijd, zoals bijvoorbeeld drie seconden en je fotografeert een onderwerp dat niet beweegt, dan staat dit onderwerp gedurende die drie seconden continu op dezelfde plek. Je ziet dan geen bewegingsonscherpte op de foto. Fotografeer je een kat die niet stilzit, dan is er tijdens die drie seconden allerlei beweging in je beeld. Dat zie je uiteindelijk terug in je foto.

Nu is drie seconden sowieso al erg lang, maar bovenstaande foto's zijn gemaakt met 1/20e van een seconde. Zelfs dan zie je de beweging van de kat dus al op het beeld. Je zal je sluitertijd dus echt veel verder moeten verkorten om de beweging helemaal te bevriezen. Vandaar dat veel sport- en wildlife fotografen hele korte sluitertijden gebruiken voor hun foto's, omdat er anders teveel bewegingsonscherpte is!

Sluitertijd: 1/800ste sec. Foto: advanzutphen

Sluitertijd gebruiken voor je belichting

Naast de hoeveelheid zichtbare beweging in je beeld, is er nog een belangrijk effect dat de sluitertijd heeft op je foto. Als je foto's maakt met een sluitertijd van dertig seconden, dan staat je sensor al die tijd bloot aan het beschikbare licht. Als je dat bij normaal daglicht doet, zal je zien dat je foto volledig overbelicht is. In die dertig seconden vangt de sensor namelijk non-stop al het licht op en verwerkt het uiteindelijk in één foto. Kies je op diezelfde dag voor 1/8000ste seconde, dan zie je dat je foto helemaal onderbelicht is. Die tijd is namelijk zo kort, dat er nauwelijks licht op de sensor kan vallen.

Je sluitertijd heeft dus een sterke invloed op de belichting van je foto. Als je camera op een van de automatische standen staat, bepaalt deze zelf de meest voor de hand liggende sluitertijd. Als je op de sluitertijdvoorkeuze werkt (Tv-mode bij Canon en S-mode bij Sony en Nikon), of op de volledig handmatige stand (M-mode), dan kan je dit zelf instellen. Daarmee heb je dus zowel invloed op de belichting, als op de hoeveelheid beweging in je foto. Dat vergt in het begin echter wel wat oefening! Gebruik de 'extremere sluitertijden' vooral in de extremere situaties, zoals bij snelle bewegingen (sportfotografie) of erg weinig licht (nachtfotografie).

Sluitertijd: 30 seconden. Foto: mwitjes

Creatieve mogelijkheden met je sluitertijd

Omdat je sluitertijd zo'n veelzijdige functie van je camera is, kan je er ook heel erg creatief mee te werk gaan!

marcokniesfotografie

Bekijk deze en nog veel meer andere foto's in onze collectie creatieve sluitertijd!


Sluitertijd is onderdeel van de belichtingsdriehoek. Wil je daar meer over leren? Begin dan met deel 1, over het diafragma.

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
PtR op 26 september 2017 om 20:52

Mooie uitleg!