Meld je gratis aan
Simpel uitgelegd - Hoe werkt autofocus? © artikel, autofocus, 4

24 oktober 2017, 11:00

Wanneer je gaat fotograferen, wil je natuurlijk wel dat je foto's scherp zijn. Het kan soms voorkomen dat, wanneer je een foto hebt gemaakt, je er achteraf achter komt dat de foto helemaal niet heeft scherpgesteld op jouw gekozen onderwerp. Waar komt dat door en wat doe je eraan? Wij leggen simpel uit wat de autofocus functie op je camera is en hoe deze werkt.

Wat houdt autofocus in?

De autofocus, ook wel afgekort als AF, zorgt ervoor dat je camera automatisch scherpstelt op een onderwerp. Als de autofocus op je camera aanstaat, wat vaak het geval is, dan zie je door de zoeker van de camera een aantal puntjes: de scherpstelpunten of focuspunten genoemd. Wanneer je de ontspanknop van je camera half indrukt, dan verschijnt er een rood lampje in je zoekbeeld. Dit is het actieve scherpstelpunt waarop je camera focust. Vaak is dit automatisch het middelste punt, maar het kan dus zijn dat je onderwerp zich helemaal niet in het middel bevindt. Hoe kun je ervoor zorgt dat je onderwerp toch scherp wordt? Er zijn twee opties:

Behoud het middelste scherpstelpunt en verplaatst je camera:
Door de ontspanknop half in te drukken, stelt de camera scherp op je gekozen onderwerp. Nu beweeg je terug naar je gekozen compositie, terwijl je de ontspanknop half ingedrukt houdt. Het scherpstelpunt blijft je onderwerp volgen als het ware, waardoor je onderwerp niet in het midden van je compositie hoeft te staan.

Kies een ander scherpstelpunt:
Op je camera zit een functie waarmee je zelf het scherpstelpunt kunt kiezen. Meestal is dit een cursor achterop je camera of één van de wieltjes (dit verschilt per camera, zie hiervoor de gebruikshandleiding). Door te draaien aan bijvoorbeeld het wieltje, zie je het scherpstelpunt in je zoeker verplaatsten. Op deze manier kun je het scherpstelpunt precies op je onderwerp laten vallen in de gewenste compositie.

Het rode vakje is het punt waarop de camera scherp stelt.

Het verschilt per persoon welke manier jij het fijnste vindt om te gebruiken. Probeer daarom beide manieren eens uit om erachter te komen wat voor jou het beste werkt.

Verschillende autofocusstanden

Je kunt je camera zo instellen dat het enkelvoudig of juist continu scherpstelt op het onderwerp met de autofocus (AF). Op je camera zijn drie verschillende standen te vinden waarin je de autofocus kunt instellen:

AF-S, Auto Focus Single (O.a. bij Nikon en Sony) / One shot (Canon): Dit is de enkelvoudige autofocus stand, die na het half indrukken van de ontspanknop, eenmalig scherpstelt op het gewenste onderwerp en hier ook op scherp gesteld blijft. Deze stand is zowel te gebruiken bij stilstaande onderwerpen, als langzaam bewegende onderwerpen, maar wordt vaker gebruikt bij stilstaande onderwerpen. Het voordeel van deze stand is dat je niet steeds opnieuw hoeft scherp te stellen, wanneer je je onderwerp wil herkaderen.

Foto: arjovandijk.

AF-C, Auto Focus Continuous (O.a. bij Nikon en Sony) / AI servo (Canon): Deze functie wordt vaak gebruikt bij het fotograferen van bewegende onderwerpen. De camera blijft in deze stand continue scherpstellen op het gekozen onderwerp, wanneer je de ontspanknop half indrukt. In deze stand maakt het niet uit waar in het kader je onderwerp zich bevindt. Ook wanneer het onderwerp verder weg of juist dichterbij komt in het kader, blijft de camera zich focussen.

Ondanks dat deze honden veel bewegingen maken, blijft de camera scherpgesteld op het onderwerp. Foto links: LCPD, foto rechts: JudithVrugt.

AF-A, Auto Focus Automatisch (O.a. bij Nikon en Sony) / AI focus (Canon):
De derde en laatste autofocusstand op je camera is de automatische stand. In deze stand kiest de camera automatisch één van de bovenstaande AF standen. Na het half indrukken van de ontspanknop start de camera met enkelvoudige AF. Zodra het onderwerp beweegt, gaat de camera automatisch over naar continue AF. Als het onderwerp weer stilstaat, schakelt de camera weer terug naar enkelvoudige AF. De camera kiest dus in verschillende situaties de autofocus stand automatisch voor je uit. In deze stand kan echter niet gegarandeerd worden dat ook altijd de goede AF stand wordt gekozen, maar vaak is dit wel het geval.

Foto links: Corinne, foto rechts: hmeeuwes.

Nadeel autofocus

De autofocus functie op je camera biedt niet altijd garantie voor scherpe foto's. Je camera kiest namelijk niet altijd het juiste onderwerp om op scherp te stellen. Wanneer je bijvoorbeeld een vogel in een boom of een hert in het struikgewas wil fotograferen, dan kan het zijn dat je camera juist scherpstelt op de boom of het struikgewas. Dit kan komen doordat, in dit geval, de boom of het struikgewas op de voorgrond ligt of duidelijker in beeld is. Tegenwoordig beschikken veel camera's over een contrastdetectie om scherp te stellen. Ook dit kan nog weleens problemen opleveren, wanneer er in een foto bijvoorbeeld niet genoeg contrast aanwezig is. Door dit op te lossen, kun je het gekozen scherpstelpunt richten op een contrastrijker punt, bijvoorbeeld de overgang van licht naar donker. Ga je foto's maken met weinig ligt? Ook dan kan de autofocus functie nog weleens een stoorzender zijn. Je merkt dat de camera dan blijft zoeken naar een punt om op te focussen, waardoor het beeld steeds van scherp naar onscherp kan gaan. Dit is erg vervelend wanneer je net een foto wil maken, maar eenvoudig op te lossen door de focus iets te verleggen. Focus bijvoorbeeld op de rand van een licht en donker vlak, in plaats van alleen op het donkere vlak. Ook een manier om dit op te lossen, is door handmatig scherp te stellen.

Bij beide foto's is de groene omgeving duidelijker in beeld, waardoor je camera de focus daarop kan leggen. Dit kun je voorkomen door handmatig scherp te stellen. Foto links: BobRodenburg, foto rechts: PetStudio.

Handmatig scherpstellen

De tegenhanger van de autofocus functie is het handmatig scherpstellen van je camera. Voordat je handmatig gaat scherpstellen, is het aan te raden om je camera en objectief in de M-stand te zetten (manual focus). Hierdoor wordt eventuele schade aan je camera en objectief voorkomen. Je kunt het beeld van je camera handmatig scherpstellen door aan de scherpstelring te draaien. Wel blijft dit altijd wat lastig. Oefen daarom zo veel mogelijk met handmatig scherpstellen. Zo kun je als fotograaf zelf bepalen op welk punt je camera scherpstelt. Bijvoorbeeld op één klein detail in je foto of iets ongebruikelijks. Het vergt alleen iets meer moeite om je camera in de juiste stand te krijgen, maar als je dit eenmaal onder de knie hebt, is dit zeker een uitkomst.

De foto is precies scherp op het hoofd van de uil. Foto: marjakoole.


Reacties (8)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Sake-van-Pelt op 24 oktober 2017 om 15:29

Met veel camera's kun je digitaal zoomen en dan heel nauwkeurig handmatig scherpstellen. Bij Sony (andere merken weet ik niet) heb je daarnaast ook nog de optie 'focus peeking'. Hiermee toont de camera met behulp van gele of rode stipjes welke punten in het beeld scherp zijn. Echt ideaal!

PtR op 24 oktober 2017 om 19:48

Ben gelijk in mijn Nikon gedoken maar die heeft geen focus peaking. Dom ding. Mijn Fuji X100T wel. Goeie suggestie van je!

rob1951 op 25 oktober 2017 om 11:35

.....dom ding hahaha

PtR op 25 oktober 2017 om 11:51

Ja, heeft een vermogen gekost. Zit alles op en aan maar zoiets basaals dan weer niet. En dat terwijl ik mijn oog heb laten vallen op een manuele Zeiss lens.

rob1951 op 25 oktober 2017 om 11:55

Ja, je hebt gelijk........
Bedenk me nu wel ineens, kan misschien alleen bij een systeemcamera.

PtR op 25 oktober 2017 om 11:57

Dat zou je denken, dacht ik ook, maar de Pentax reflexcamera's kunnen het wel.

rob1951 op 25 oktober 2017 om 11:59

Intelligent ding........

PtR op 25 oktober 2017 om 12:05

Hahaha, ja, die wel.