Meld je gratis aan
Simpel uitgelegd - Hoe werkt sluitertijd? © artikel, sluitertijd, 4

14 november 2017, 10:30

Sluitertijd is een veelgebruikt begrip binnen de fotografie. Wanneer je een beginnende fotograaf bent, kan dit begrip nog voor veel onduidelijkheid zorgen. Wat is sluitertijd precies? Wat regelt het eigenlijk en hoeveel invloed heeft het op de foto's die je maakt? Wij leggen het je simpel uit.

Wat houdt sluitertijd in?

Sluitertijd betekent kortgezegd: de tijd dat het licht op de sensor van de camera valt. Sluitertijd wordt ook wel belichtingstijd genoemd. Bij fotografie staat of valt alles met licht en belichting. De sluitertijd bepaalt de hoeveel licht er op de sensor valt en bepaalt daarmee ook de hoeveelheid details die er te zien zijn in de foto. Bij te veel en te weinig licht kan je foto veel details verliezen, doordat ze wegvallen in te donkere of te lichte delen van de foto. Sluitertijd speelt dus een belangrijke rol bij de belichting van je foto's en is daarmee één van de drie belangrijkste elementen in de belichtingsdriehoek.

De sluiter in je camera.

Niet alleen regelt de sluitertijd dus de belichting in je foto, ook bepaalt het hoe scherp of onscherp de beweging in je foto eruit komt te zien. Met een korte sluitertijd kun je snelle bewegingen vastleggen en 'bevriezen'. Met een lange sluitertijd kun je juist weer bewegingen vloeiend eruit laten zien. Je kunt de sluitertijd op je camera handmatig aanpassen. Je kunt er dus zelf voor kiezen of je een lange of korte sluitertijd gebruikt. Sluitertijden kunnen variëren van 1/8000ste van een seconde tot wel 30 seconden. Wanneer je de sluitertijd van je camera op 30 seconden hebt staan, betekent dit dus dat de zogenoemde 'sluiter' van je camera er 30 seconden over doet om voordat deze weer dichtgaat. Nadat het 'schuifje' van de sluiter weer dicht is, gaat de camera de foto verwerken. Het 'schuifje' wat dus open en dicht gaat noemt men de 'sluiter' en de tijd dat deze open staat, heet 'de sluitertijd'.

Lange sluitertijd versus korte sluitertijd

Zoals hierboven al kort genoemd werd, bepaalt de sluitertijd hoe bewegingen te zien zijn in je foto's. Een korte sluitertijd, van minder dan een seconde, zorgt ervoor dat je bewegingen als het ware kunt 'bevriezen'. Hoe sneller de sluitertijd, hoe meer de beweging in je foto wordt bevroren en hoe meer details je dus zal zien. In de onderstaande foto's is gebruik gemaakt van een korte sluitertijd. Je ziet dat de bewegingen haarscherp zijn vastgelegd en dat de foto's dus weinig tot geen bewegingsonscherpte bevatten. Bewegingsonscherpte betekent simpel gezegd de onscherpte die een beweging kan opleveren in een foto. Bij sportfotografie of dierenfotografie wordt vaak gebruik gemaakt van een korte sluitertijd, omdat je in deze foto's zo min mogelijk bewegingsonscherpte wil hebben.

Foto: SGEOS-EARTH.

Foto: jorwindies.

Foto: nuelle.

Gebruik je een lange sluitertijd? Dan levert dit het tegenovergestelde effect op. Met een lange sluitertijd kun je 'de beweging' in je foto laten zien. In tegenstelling tot een korte sluitertijd 'bevries' je hier niet de beweging, maar laat je het er vloeiend uitzien. Hierdoor ziet het er voor de kijker uit alsof er echt beweging te zien is in de foto. Een lange sluitertijd kan een dynamische foto opleveren, waardoor het beeld interessanter en spannender wordt. De onderstaande foto's zijn gemaakt met een lange sluitertijd van meer dan één seconde. Als je kijkt naar de bovenstaande afbeeldingen, is er een duidelijk verschil te zien in beweging. Het water in de onderstaande foto's wordt niet 'bevroren', maar als een vervaagde massa weergegeven, wat een mooi effect oplevert. Aan te raden is wel om met een lange sluitertijd gebruik te maken van een statief. Je moet je camera zo stil mogelijk houden bij een lange sluitertijd, wil je ongewenste bewegingsonscherpte voorkomen. Een statief is dan een handige oplossing.

Foto: Original Mostert.

Foto: hollandse-meester.

Foto: KvM-art-photography.

Belichting

De sluitertijd van je camera is een onderdeel van de belichtingsdriehoek. Samen met het diafragma en de ISO-waarde regelt het de belichting in je foto. Bij gebruik van een lange sluitertijd, valt er dus veel licht op de sensor, omdat het schuifje een lange tijd openblijft. Bij een verkeerde instelling van het diafragma of de ISO-waarde, kan je foto op deze manier snel overbelicht worden. Het tegenovergestelde geldt voor een korte sluitertijd. Doordat de sluiter maar een fractie van een seconde open is, wordt de sensor maar een zeer korte tijd belicht. Hierdoor kan je foto dus onderbelicht worden, wanneer de drie elementen niet goed op elkaar zijn afgestemd. Je leest hier meer over de belichtingsdriehoek en hoe deze werkt.

Wanneer je foto's maakt in het donker, moet je hier goed rekening mee houden. Een langere sluitertijd is aan te raden als je foto's gaat maken in het donker. Op deze manier kun je de ISO-waarde zo laag mogelijk houden en ruis in je foto vermijden. Zet wel altijd je camera op een statief, wanneer je in het donker gebruik maakt van een lange sluitertijd. Zo voorkom je ongewenste bewegingen en onscherpte in je foto. Kun je geen gebruik maken van een lange sluitertijd? Dan ontkom je er niet aan om je ISO-waarde hoger te zetten om gebruik te kunnen maken van een korte sluitertijd.

Foto: hat53.

Foto: RemonvanderZwaag.

Foto: PatrickBr.

Wees creatief

Een lange sluitertijd kan een goede bijdrage leveren aan een creatieve foto, bijvoorbeeld met light painting. Bij light painting tekenen fotografen als het waren met licht in de lucht, wat gave effecten in je foto's kan opleveren. Ook kun je sluitertijd gebruiken om creatieve (zelf)portretten te maken met een dubbel effect. Doe hier meer inspiratie voor creatieve foto's met een lange sluitertijd. Creatief zijn met een relatief korte sluitertijd? Speel eens met bewegingen. Bij bijvoorbeeld autosport kan het juist een bijzonder effect opleveren, wanneer de achtergrond van je foto onscherp is en de auto haarscherp. Door de onscherpe achtergrond kun je goed de snelheid van de auto uitdrukken. Het verschilt natuurlijk per persoon wat hij of zij het mooiste vindt, maar durf uit je comfort zone te stappen en probeer eens wat nieuws!

Foto: meneerlex.

Foto: candy881018.

Foto: MarjoLinders.

Reacties (4)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
mariow op 16 november 2017 om 13:27

Even doorklikken op de foto's, bij sommige staan wel de gegevens vermeld

jan1947 op 15 november 2017 om 09:20

Prachtige foto's maar het is een beetje flauw dat je dan, voor de beginnende fotograaf, niet de sluitertijden er bij vermeldt.
Jan

crabcocktail op 15 november 2017 om 18:20

Ja zocht ook al, zo wordt het artikel (bijna) waardeloos.

jan1947 op 15 november 2017 om 19:01

Helemaal eens. Oke zeg het maar. Maar het zijn gebruikte/geleende foto's dus zoom weet het ook niet.