Meld je gratis aan
Simpel uitgelegd - Het belang van een goed standpunt en het juiste perspectief © artikel, standpunt, 1

6 december 2017, 10:11

Het standpunt van je foto is iets waar je niet altijd over na denkt, maar wat enorm bepalend is voor je uiteindelijke foto. We zijn vaak geneigd om een foto te maken terwijl we staan, maar dan krijg je al snel dezelfde soort foto's. Hoe kun je dit voorkomen? Wij leggen simpel aan je uit wat het variëren in standpunten voor effect kan hebben op je foto's.

Wat houden standpunt en perspectief precies in?

Het standpunt van je foto houdt eigenlijk simpel gezegd in: 'De plaats vanaf waar je de foto maakt'. Het is dus de fysieke positie van waaruit de foto is gemaakt. Het gekozen standpunt van een foto kan veel zeggen over jou als fotograaf. Het geeft weer hoe jij tegen een bepaalde situatie aankijkt en hoe je dit wil weergeven in je beelden. Verwar het begrip 'standpunt' niet met het begrip 'perspectief'. Met perspectief bedoelen we de mate van diepte in een foto, die ervoor zorgt dat bepaalde beeldelementen meer nadruk krijgen. Het gekozen perspectief leidt kijkers door het beeld naar het hoofdonderwerp toe. De begrippen verschillen niet veel van elkaar en liggen eigenlijk in het verlengde van elkaar. Beide begrippen geven weer hoe jij als fotograaf tegen de wereld aankijkt en hoe jij je wil onderscheiden in je foto's. Het standpunt in je foto is een grote bepaler voor de sfeer in je beelden. Een ander standpunt bij hetzelfde onderwerp kan een geheel andere sfeer opleveren.

Foto: MaxterBurg.

Kikkerperspectief versus vogelperspectief

De twee perspectieven die vaak voorbij komen binnen de fotografie zijn kikvors- of kikkerperspectief en vogelperspectief. Je kunt deze perspectieven zien als tegenhangers van elkaar, omdat het eigenlijk tegenovergestelde beelden oplevert.

Wanneer je iets van onderaf fotograferen, noemen we dit het kikkerperspectief, omdat je vanuit dit standpunt als het ware de wereld vanuit het oogpunt van een kikker ziet. Door iets van onderaf te fotograferen, kun je het beeld krachtiger, groter en indrukwekkender over laten komen. Fotografeer je vanuit het kikkerperspectief, dan lijkt het alsof je tegen je onderwerp op kijkt. De horizon in je foto zal bij dit standpunt vrij laag uitkomen of in een extreem geval zelfs onder je foto, waardoor er geen horizon te zien is. Je zult dit perspectief veelal terugvinden bij landschapsfotografie en architectuurfotografie. Bij landschapsfotografie werkt dit heel goed, wanneer je bijvoorbeeld een klein onderwerp in de voorgrond groter in beeld wil brengen. Ook bij architectuurfotografie geeft dit een mooi effect, omdat je hierdoor de gebouwen nog groter en indrukwekkender over kan laten komen. Hoe dichter je bij het onderwerp gaat staan en hoe lager het standpunt is, hoe extremer het effect van het perspectief overkomt.

Foto: ronab.

Foto: renewolf.

Niet alleen bij landschaps- en architectuurfotografie komt dit perspectief van pas, ook kan het juist een mooi effect geven bij portret- of dierenfotografie. Wanneer je kijkt naar foto's van grote leiders in het verleden, werden deze vaak vanuit een laag standpunt geportretteerd. Dit komt doordat het lage standpunt gezag, overwicht en leiderschap als effect heeft. Bij dieren geeft dit perspectief vooral een grappig effect, omdat de snoet van je dier vaak groot in beeld is, waardoor het lijkt alsof je dier zo uit de foto naar je toe komt.

Foto: mycreativity.

Foto: m1rphotography.

Het tegenovergestelde van het kikkerperspectief is het vogelperspectief. Dit wordt zo genoemd, omdat je als het ware de wereld vanuit het oogpunt van een vogel in de lucht ziet. Je kijkt als fotograaf nu op je onderwerp neer. Wanneer je overzichtelijkheid, ruimtelijkheid en een gevoel van vrijheid in je foto over wil brengen, dan is dit perspectief een geschikte keuze. Het vogelperspectief heeft een vervreemde, maar mooie werking op foto's. We zien de wereld niet vaak vanuit dit oogpunt, waardoor het bijzondere beelden op kan leveren. Bij dit hoge standpunt komt je horizon bovenin je foto te liggen of in een extreem geval zelfs volledig daarboven. Je onderwerpen lijken kleiner dan ze in werkelijkheid zijn met dit standpunt, in tegenstelling tot het kikkerperspectief waardoor juist alles groter lijkt. Wat vaak wordt gedacht bij het vogelperspectief, is dat je altijd vanuit een hoge positie de foto moet maken. Dit is echter niet het geval. Je krijgt namelijk hetzelfde effect als je rechtop staat en je fotografeert bijvoorbeeld de kleine bloemetjes bij je voeten. Als het onderwerp zo'n dusdanige afmeting heeft dat jij het kan fotograferen van bovenaf terwijl je gewoon op de grond staat, dan valt dit ook onder vogelperspectief. Bij landschapsfotografie en reportagefotografie zie je dit perspectief vaak terugkomen.

Foto: markderoophotography.

Foto: milk.

Wil je het vogelperspectief versterken? Richt dan je camera eens loodrecht naar beneden. Doe dit bijvoorbeeld vanuit een luchtballon, vanaf een brug of vanaf een hoog balkon. Hierdoor ontstaat er een plat en onwerkelijk beeld van de wereld. Zet je camera ook eens op een éénpootstatief en gebruik een afstandsbediening. Hierdoor kun je je camera loodrecht kantelen en hoef je zelf niet ver buiten de rand te hangen. Ook handig wanneer je over een mensenmassa of over een hek wil fotograferen. Wil je dit loodrechte effect nog meer versterken? Voeg dan schaduwen of elementaire vormen als cirkels, vierkanten of driehoeken prominent toe aan je foto's. Wil je het vogelperspectief toch iets minder extreem toepassen, ga dan eens op een hoge duintop of heuvel staan of klim in een boom om meer ruimtelijke werking in je foto's te creëren.

Foto: gkeesman.

Foto: Pdreuning.

Ooghoogte

Wanneer je op gelijke hoogte bent met het onderwerp wat je fotografeert, dan fotografeer je op ooghoogte. Dit perspectief zit tussen het kikkerperspectief en vogelperspectief in. Wil je dit goed uitvoeren, dan moet je zorgen dat alle onderwerpen boven de ooghoogte boven de horizon komen en alles onder de ooghoogte onder de horizon. Je zult zien dat de horizon bij deze foto's vrij centraal ligt. Het vaakst zie je dit perspectief terug bij landschapsfotografie, maar bij portretten en dierenfotografie kan dit ook heel mooi zijn. Dit standpunt geeft namelijk een betrokken, warm en intiem effect, waardoor het lijkt alsof je echt contact maakt met het onderwerp in de foto. Je portretfoto's van mensen of huisdieren kunnen dus wel eens tegenvallen, wanneer je een te hoog of te laag standpunt gebruikt in deze foto's. Probeer eens vanaf ooghoogte te fotograferen. Je zult gelijk een positieve verandering zien in de resultaten.

Foto: patrickbrinksma.

Foto: Hester-Goeman.

Keuze in apparatuur

Naast de verschillende standpunten, kan je keuze in apparatuur ook het effect van het perspectief vergroten. Maak bijvoorbeeld een bewuste keuze in de lens die je gebruikt. Een 50 mm 'standaardlens' benadert redelijk goed het blikveld van het menselijk oog. Door persfotografen worden deze lenzen veelal gebruikt, omdat hierdoor de kijkers meer betrokken worden bij het nieuws. Een groothoeklens daarentegen verbreedt het blikveld. Je vergroot hierdoor de ruimte en weidsheid in je beelden en je onderwerp wordt vertekend of verkleind weergegeven in je foto. In deze video zie je een duidelijk verschil tussen een groothoeklens en een 'normale' kitlens. Gebruik je een telelens, dan zoom je juist in op de werkelijkheid. Met een telelens versmal je de realiteit en focus je op een specifiek element in het grote geheel. Hierdoor kun je een bepaald onderwerp in je foto uitlichten en prominenter in beeld plaatsen. Je lenskeuze kan dus het kikker- of vogelperspectief nóg meer versterken. Wil je meer overzicht en ruimte in je foto's? Gebruik dan een groothoeklens. Wil je een intiem beeld maken? Maak dan gebruik van een korte telelens om dichterbij je onderwerp te komen.

Foto: EdwinMooijaart.

Foto: stekel1956.

Uiteraard zijn er geen regels voor het gebruiken van bepaalde standpunten of apparatuur. Experimenteer wat voor jou het beste werkt en durf te werken met verschillende standpunten. Probeer dus ook eens welk effect een portret met een groothoeklens oplevert, en hoe een uitgestrekt landschap eruitziet door een telelens. Verschil in standpunten in je foto's kan verrassende beelden opleveren, wat er weer voor zorgt dat je jezelf onderscheidt binnen de fotografie. Wees dus niet bang om iets nieuws te proberen, je wordt er uiteindelijk alleen maar beter van!

Bekijk ook eens onze collectie met bijzondere perspectieven!

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
patrickbrinksma op 6 december 2017 om 11:43

Dank je wel voor het gebruiken van mijn zeearend foto! Leuk!