Meld je gratis aan
Tips voor sterke composities voor landschapsfotografie © compositie, landschap, wolken

17 februari 2018, 09:00

Landschappen zijn een onderwerp dat we het hele jaar door enorm graag fotograferen. Als je bewust over je compositie in je landschapsfotografie gaat nadenken, dan zal je zien dat je veel leert en ook in andere fotografievormen vanzelf steeds sterkere composities zal vormen!

We fotograferen landschappen heel vaak met een groothoekobjectief, terwijl je ook zeker eens moet experimenteren met een telelens!

De juiste verhouding lucht en landschap

Compositie bepalen is vooral een kwestie van goed kijken en bedenken welke onderdelen in je beeld de hoofd- en bij-onderwerpen zijn. Compositieregels kunnen je vervolgens helpen om die onderwerpen te versterken of juist af te zwakken in je beeld. Als er op een dag een indrukwekkende wolkenlucht is, zoals donkere onweerswolken of vrolijke schapenwolkjes die afsteken tegen een felle blauwe lucht, dan kan het zijn dat de lucht voor jou belangrijker is dan het landschap. Zorg er dan voor dat er in het landschap niet teveel onderwerpen zijn die de aandacht van die prachtige lucht afleiden.

Een mooie balans krijg je als lucht en landschap elkaar aanvullen. Stel dat de lucht in één hoek erg leeg is, dan kan je die leegte weer opvullen door op die plek een duidelijk onderwerp op de voorgrond te kiezen. Een molen die tegen de lege lucht afsteekt, werkt bijvoorbeeld heel erg goed.
Als je juist wilt gaan voor een heel erg minimalistisch landschap, maar er is die dag sprake van een erg 'rommelige' wolkenlucht, dan kan je ervoor kiezen om de lucht nauwelijks onderdeel te laten zijn van je foto. De regel van derden, waarbij lucht en landschap afwisselend op grofweg 1/3e en 2/3e van je beeld worden weergegeven, is absoluut geen wet. Je kan zelf het beste inschatten in hoeverre lucht en landschap met elkaar in balans zijn.

Het stedelijke landschap sluit hier prachtig aan op de wolkenlucht. Foto: marcelernst

Lijnenspel in je landschap

Landschap en lucht gaat vooral over de plaatsing van de horizonlijnen in je beeld. Daarnaast heb je natuurlijk ook nog invoerende en uitvoerende lijnen. Met deze lijnen kan je de kijkrichting van je kijker heel erg goed sturen. We zijn namelijk altijd geneigd om een sterke lijn van bijvoorbeeld een brug, rivier of spoorrails met ons oog helemaal te volgen. Als je dat weet, dan kan je die lijnen inzetten om aandacht te vestigen op je hoofdonderwerpen en de aandacht weg te leiden van je bij-onderwerpen.

Hoe doe je dat? Het klinkt ingewikkeld, maar het is gelukkig helemaal niet zo moeilijk! Neem bijvoorbeeld een landschap met een klein riviertje erin. Wanneer dit riviertje vanuit de onderkant van de foto naar het midden loopt, is er sprake van een invoerende lijn. Wanneer deze in ergens rond het midden in de verte wegsmelt, zorgen de convergerende lijnen van de rivierrand voor meer diepte in je beeld. Als deze lijnen echter naar een van de bovenhoeken lopen, wordt je blik uit de foto geleid. Dat kijkt niet prettig.

In deze foto zie je duidelijk de invoerende lijnen van de rivierbedding. Foto: haroldvdb

Hulplijnen

Sommige bewerkingsprogramma's hebben hulpmiddelen om te controleren of een foto aan een van de vuistregels voldoet. Zo kun je in Photoshop een gridlijn plaatsen op basis van de regel van derden. Binnen Lightroom heb je nog meer mogelijkheden. Je kunt een foto bijsnijden volgens verschillende regels. Met de letter O tover je een raster tevoorschijn. Je kunt kiezen uit de regel van derden, de diagonaalmethode, de driehoekmethode, de gulden snede en de gulden spiraal. Bij enkele van deze hulpmiddelen kun je met toetscombinatie Shift-O de richting omdraaien.

Natuurlijke kaders

Bij inkaderen vestig je de aandacht op je hoofdonderwerp door de rest van het beeld als een soort kader of fotolijst te gebruiken. Iedereen kent het fenomeen van de overhangende boomtak aan de bovenkant van een landschapsfoto, waardoor het pittoreske kasteel in de verte wel van de foto af lijkt te spatten.

De truc is zo oud als de weg naar Rome, maar werkt nog steeds feilloos. Niet voor niets wordt deze techniek al eeuwenlang toegepast in bijvoorbeeld de landschapsschilderkunst. In principe werken kaders net als lijnen en symmetrische vormen: ze leggen nadrukkelijk de focus op het hoofdonderwerp.

De boom en de overhangende takken zijn een aanvulling op het uitzicht. Foto: foto-marije

Alles over landschapsfotografie leer je in deze basiscursus!

Reacties (2)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
osten op 21 februari 2018 om 10:56

Heldere en scherpe landschaps foto's,interssant

RPrevo op 21 februari 2018 om 07:56

Je kan Photoshop een lijnen plaatsen op basis van de regel van derden, maar ook voor de diagonaalmethode, de driehoekmethode, de gulden snede en de gulden spiraal.