Meld je gratis aan
9 tips voor scherpstellen in moeilijke lichtomstandigheden

29 mei 2018, 11:45

Scherpe foto's maken is soms best lastig. Vooral als de lichtomstandigheden niet optimaal zijn. Met deze tips leer je hoe je het beste om kunt gaan met deze moeilijke lichtomstandigheden. Zo maak je de meest scherpe foto's!

1. Gebruik een statief in donkere omstandigheden

Als er weinig of nauwelijks licht aanwezig is, dan is het noodzakelijk om een statief te gebruiken. Wanneer je een foto maakt bij weinig licht dan moet er zo min mogelijk beweging zijn om scherpe foto's te krijgen. Koop daarom een stevig statief om trilling te voorkomen.


Digilike

2. ISO-waarde

Ben je van plan om te gaan fotograferen in slechte lichtomstandigheden, maar zonder statief? De eerste optie is dan om je ISO-waarde te verhogen. Helaas levert dit vaak veel ruis op in je foto's. Wil je toch de ISO-waarde zo laag mogelijk houden, zorg er dan voor dat je onderwerp zo stil mogelijk staat. Door beweging te voorkomen, ontstaat er minder bewegingsonscherpte bij een wat langere sluitertijd. Kies altijd een ISO-waarde die de juiste balans biedt tussen een korte sluitertijd en niet te veel ruis. Wanneer het echt niet lukt om je camera goed stil te houden bij een langere sluitertijd, maak dan gebruik van je omgeving. Zet je camera bijvoorbeeld op een muurtje of een hek, hierdoor heb je meer ondersteuning en stabiliteit van je camera.


Jorwindies

3. Handmatig scherpstellen bij weinig licht

Scherpstellen in het donker is erg lastig. Daarom kun je bij weinig licht beter met de hand scherpstellen. Dit kun je doen op je lens met een schakelaar waarmee je kunt overschakelen naar handmatig scherpstellen of via een menuoptie op je camera.

Zelfs nu je handmatig scherpstelt, zal je merken dat het via de zoeker niet altijd even goed te zien is of alles scherp is. Het zoekertje is te klein en de omgeving te donker. Het helpt dan als je richt op objecten waarop lamplicht goed schijnt en die een beetje groot in beeld staan. Ook gaat het stukken beter met een lichtsterke zoomlens van bijvoorbeeld F 2.8 of een vaste lens van F 1.8 of F 1.4.


Bore

4. Schakel over naar liveview

Scherpstellen gaat veel beter als je naar live view overschakelt. Dat zit tegenwoordig op zo'n beetje elke spiegelreflex. Ga vervolgens op zoek naar een knop waarmee je het beeld kunt uitvergroten. Meestal is dat de knop waarmee je bij het terugkijken van je gemaakte foto's inzoomt. Met die knop wordt het live beeld met een factor vijf of tien uitvergroot, zodat je nog nauwkeuriger kunt scherpstellen. Verschuif het scherpstelkader net zo lang over het beeld tot je iets ziet waarop voldoende licht valt om details te onderscheiden. Zoals de lichte stukken in de rotsen, want die wil je scherp. Omdat je dat natuurlijk precies zo scherp op de foto wilt hebben. Sommige camera's hebben een soort lichtversterking aan boord (gain of auto gain). Het scherm wordt dan kunstmatig lichter gemaakt. Ook dit helpt je bij het scherpstellen. Eventueel kun je ook zelf flink overbelichten en daarna goed belichten voor de uiteindelijke foto.


Sandrakorb

5. Vuistregel van scherpe foto's

Wil je scherpe foto's vanuit de hand nemen, dan geldt de vuistregel dat je sluitertijd minimaal gelijk moet zijn aan '1 gedeeld door de brandpuntsafstand'. Fotografeer je dus op een brandpuntsafstand van 300 mm met een fullframe camera, dan mag je sluitertijd dus niet langer zijn dan 1/300 sec. Wanneer je camera beschikt over een cropfactor, moet je deze niet vergeten mee te rekenen. Wanneer dit het geval is geldt: lengte van de lens x cropfactor. Dus een 300 mm op een 1.6 cropcamera heeft een minimale sluitertijd van 1/480 sec nodig.


JacquelineUiterloo

6. Goede houding betekent meer stabiliteit

Als fotograaf kun je jezelf soms in de meest bijzondere houdingen bevinden, want alles voor die ene perfecte foto! Zorg er wel voor dat deze houding, ongeacht in welke vorm, altijd stabiel en comfortabel is. De ene fotograaf kan dit beter dan de ander. Door een stabiele houding aan te nemen, voorkom je al snel de grootste bewegingsonscherpte. Je kunt je camera stabieler beethouden door je ellebogen te ondersteunen. Leun bijvoorbeeld tegen een muurtje of boom, plaats ze tegen je lichaam aan of ga op de grond liggen. Zorg er altijd voor dat je een stabiele ondergrond hebt. Zacht zand is een erg onstabiele ondergrond en vraagt dus meer stabiliteit van je lichaam. Een goede tip is om door je knieën te gaan of één knie aan de grond te houden. Op deze manier ligt je balanspunt dichterbij de grond, waardoor je stabieler bent. Wanneer je met één knie op de grond gaat zitten, kun je de andere knie gebruiken als statief. Altijd handig wanneer je er geen bij je hebt!


Erik15798

7. Zorg voor genoeg licht

Wanneer je gebruik maakt van de autofocus op je camera, is genoeg licht van essentieel belang. Bij te weinig licht heeft de AF-functie namelijk moeite om goed scherp te stellen. Een goede oplossing hiervoor is om gebruik te maken van lichtsterke lenzen. Bij dit soort lenzen werken de AF-sensoren sneller en nauwkeuriger. Een lichtsterke lens met als grootste opening f/2.8 kan een contrast- en lichtarme situatie nog goed aan. Bij een lens die lichtarmer is dan f/5.6 (en soms f/8, krijgen de meeste autofocus-systemen het moeilijker. Hoe lichtsterker de lens, hoe beter lijkt het ideaal, maar met lenzen van f/1.2, f/1.4 of f/1.8 hebben extreem kleine scherptediepte en zetten het autofocussysteem al snel op het verkeerde been. Vooral als het beeld beschikt over veel diepteverschil.


Nerdifand

8. Gebruik de sweet-spot van je objectief

Iedere lens beschikt over een 'sweet spot'. Hiermee wordt het meest geschikte diafragma voor die specifieke lens bedoeld. Op dit bepaalde diafragma levert de lens de beste scherpte. Veel beginners maken de fout om de lens te diafragmeren tot het kleinst of grootst mogelijke diafragma. Ze denken hierdoor meer scherpte te kunnen creëren. Dit is alleen niet zo. Diafragma regelt namelijk de scherptediepte in de foto, waardoor je met een klein diafragma alleen maar meer scherptediepte creëert in je foto's. Vaak ligt de sweet spot bij de meeste lenzen tussen f/8 en f/11 en presteren vrijwel alle camera's zeer goed hierbij. De scherpste foto's krijg je dus door je objectief te gebruiken op de beste focale afstand in combinatie met de best presterende diafragmaopening. Blijf vooral je lenzen testen, zodat je precies uit kunt vinden waar de sweet spot van jouw lens ligt en wanneer je dus de beste resultaten krijgt.


Sicilian

9. Maak je foto nog wat scherper met nabewerking

De scherpte van elke foto kan verbeterd worden in een fotobewerker. Als je in raw fotografeert is verscherpen zelf een noodzakelijke stap in de nabewerking, want de platen die standaard uit je camera rollen zijn aan de zachte kant.
In Photoshop Elements kun je voor het verscherpen van een foto de optie Verbeteren/Onscherp masker gebruiken. De straal stel je doorgaans laag in op bijvoorbeeld één of een halve pixel en de hoeveelheid op 50% of 100%. Speel gerust met de schuifregelaars, want aan het voorbeeld zie je meteen wat er gebeurt. Voorkom wel dat je een foto overmatig aanscherpt. Je bekijkt ze immers zelden op ware grootte, maar meestal beeldvullend op een scherm. Is in de foto een lichte bewegingsonscherpte te zien, probeer dan in plaats daarvan Verbeteren/Scherpte aanpassen. Bij Verwijderen vind je de optie Bewegingsonscherpte. Kies vervolgens de juiste hoek en er is een goede kans dat je daarmee een enigszins bewogen foto van de digitale prullenmand redt.


InekeVroom



Wil je graag tips over nachtfotografie? Bekijk dan dit overzichtsartikel met al onze tips!

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn