Meld je gratis aan
Zo zorg je ervoor dat ogen altijd scherp zijn bij een portret

28 augustus 2018, 10:03

Vaak zijn de ogen in een portret het eerste waar de aandacht van de kijker naartoe gaat. Bij portretfotografie is het een ongeschreven regel dat de fotograaf altijd scherpstelt op de ogen. Van die regel mag natuurlijk afgeweken worden, maar door scherp te stellen op de ogen laat je ze spreken. Met deze tips maak je van je foto een eyecatcher!

Autofocus

Het eerste hulpmiddel voor de fotograaf is de autofocus, hoewel die lang niet altijd het gewenste resultaat levert. Zeker bij een donkere lichtsituatie of een zeer beperkte scherptediepte, kan deze op het verkeerde punt scherpstellen.

Er zijn meerdere vormen van autofocus die je kunt gebruiken tijdens het fotograferen, die allemaal gebaseerd zijn op het gebruik van individuele autofocuspunten. Dit gaat in veel camera's om contrastpunten: punten die zoeken naar scherpe contrastlijnen in het beeld. Bij de duurdere camera's wordt er gebruikgemaakt van fasedetectiepunten, die beter en sneller zijn in het scherpstellen.

Waar en hoeveel focuspunten zich in het AF-veld bevinden, hangt af van het merk en model van de camera. De ene camera bezit er negen, een andere heeft er meer dan vijftig. Bij de een zijn ze verspreid over het gehele beeld, bij de ander geconcentreerd in het midden.

De standaard autofocus van de camera is vaak ingesteld op een breed vlak aan focuspunten. Deze punten kijken niet naar het onderwerp zelf, maar detecteren een contrast, waarna ze daarop simpelweg scherpstellen. Dat kan de trui van het model zijn, of de ogen. Zet je camera op één scherpstelpunt om te voorkomen dat je niet goed scherpstelt. Richt deze via de knoppen op je camera op een van de ogen.

Wanneer je flitst, werk je met een hoger diafragma, waardoor er meer scherp is van voor naar achteren en heb je minder het probleem dat er niet goed scherpgesteld is. Toch is het ook daarbij goed om één scherpstelpunt te gebruiken op een oog van het model.

Wanneer het model je recht aankijkt, je hem of haar van voren fotografeert, en je op één van de ogen scherpstelt, merk je dat beide ogen scherp worden. Daarentegen wordt maar één oog scherp als je het model schuin, van opzij, fotografeert. Focus in dat geval op het dominante oog dat het dichtst bij je staat. Het diafragma bepaalt hoe scherp het andere oog wordt.


EdPeetersPhotography

Back button focus en Eye-AF

Afhankelijk van je diafragmaopening en lichtopstelling kun je ervoor kiezen om gebruik te maken van back button focus. Zo hoef je niet telkens opnieuw scherp te stellen. Dit is niet in alle gevallen aan te raden: als je met een grote diafragmaopening werkt van bijvoorbeeld F1.8 is de scherptediepte dusdanig beperkt, dat je model (of jij) maar iets hoeft te bewegen om een onscherpe foto te krijgen. Dan is het handig om steeds opnieuw scherp te stellen bij alle foto's.

Moderne camera's, zoals de Sony A7-systeemcamera's, hebben een ingebouwde modus om de ogen van het model te herkennen en daarop scherp te stellen. Dit is (nog) geen waterdicht systeem, maar werkt al indrukwekkend goed tijdens een shoot. Zeker bij grote diafragma-openingen in combinatie met natuurlijk licht functioneert deze functie in de meeste gevallen goed.


jokeschut

Laat je inspireren door deze Collectie Indringende Ogen!

Scherpstelpunten verplaatsen

In sommige gevallen wordt het gezicht niet in het midden geplaatst, maar zoals bij de regel van derden of de gulden snede net iets uit het midden. Als je kiest voor zo'n compositie kun je het scherpstelpunt in het AF-veld met de knoppen op je camera verplaatsen om nog steeds de focus op het oog te leggen.

Bij portretfotografie wordt nauwelijks gekozen voor herkaderen, waarbij het scherpstelpunt in het midden ligt en met de ontspanknop half ingedrukt opnieuw de compositie wordt bepaald. Een valkuil hierbij is dat je onscherpe foto's krijgt doordat je de camera beweegt of het scherptediepte-gebied zich verplaatst. Daarbij kan het voor het model niet fijn zijn als je constant de camera beweegt. Maar ook voor jezelf: doordat je constant hiermee bezig bent, mis je vaak net de mooie emoties die je graag wilt vastleggen in een portret. Bij het verplaatsen van het scherpstelpunt in het AF-veld kan je achter elkaar foto's schieten zonder een moment te hoeven missen.

Handmatig scherpstellen

Je kunt er ook voor kiezen om handmatig scherp te stellen. Dan heb je zelf volledig in de hand wat scherp wordt. Let er wel op dat je focus peaking gebruikt indien mogelijk en werkt met een vergroting op de liveview van de camera, zodat je nauwkeurig kunt zien wat je doet.

Handmatig scherpstellen vereist namelijk een scherp oog van de fotograaf, omdat je moet oppassen dat je op het verkeerde punt scherpstelt. Kijk altijd goed op de camera of de foto scherp is op het oog. Ook moet je om een onscherp beeld te voorkomen snel reageren op een beweging van het model en uitkijken dat je de camera niet beweegt. Daarom wordt bij het maken van portretten meestal gewerkt met het automatische AF-veld.


KimGroenendal

Ogen verscherpen met nabewerking

Ten slotte kun je met nabewerking de ogen verscherpen, maar let er op dat dit nooit een mislukte scherpstelling volledig kan compenseren. Je kunt ze niet ineens laten sprankelen, maar wel iets meer uit het portret laten springen. Met de verscherpingstool in Photoshop kun je van de ogen echte blikvangers maken.

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn