Meld je gratis aan
Alternatief fotograferen met Polaroid © polaroid

4 september 2013, 10:00

In de jaren 70 en 80 was de Polaroid camera erg populair. Ondanks dat het grootste deel van de fotografen inmiddels is overgestapt naar digitaal, zijn er fotografen die nog steeds met deze oude camera's werken. Carla Ellens vertelt alle ins en out van deze bijzondere werkwijze.

Polaroid versus digitaal

Geen 100 foto's maken, maar slechts één foto, dat is zeker even wennen. Je kunt namelijk niet even een slechte foto wissen. Waarom dan toch kiezen voor dit medium? Wat is er zo anders?
Niet volledig scherp, niet perfect, vaak een low tech camera, maar wel onweerstaanbaar in sfeer en impressie. Bij iedere opname creëer je opnieuw een uniek beeld. Zorgvuldig gekozen in onderwerp en sfeer. Foto's waar je van tevoren goed over na moet denken, maar ook leuke resultaten kan opleveren als je dat juist niet doet. Landschappen veranderen in dromerige beelden door één druk op de knop. En een vintage foto heeft slechts een paar rekwisieten nodig en dan zijn er de creatieve mogelijkheden zoals Polaroid Transfer. Beide absoluut niet te creëren in Photoshop. Natuurlijk, er zijn erg leuke apps en software voor dit specifieke proces, waarom dan gaan voor het echte? De effecten gemaakt met een app of software zullen altijd toch net een beetje anders zijn. En iedere polaroid foto is uniek. Een bewerking niet.


De "Dutch Dreamscapes" is een serie die volledig analoog is gemaakt met Polaroid zonder Photoshop. Een keuze gebaseerd op de specifieke eigenschappen van dit medium.


Wat je bij de bovenstaande foto duidelijk ziet, is de werking van het ontwikkelingsproces: onder in het beeld zie je de resten van de witte ontwikkelingspasta plus de strepen van de rollers. Alle foto's in de polaroid cassette bestaan uit een negatief, de achterzijde, het witte frame, een plastic sheet aan de voorzijde, de positieve emulsie tussen sheet en negatief en tot slot, onder het frame, het "zakje" met de ontwikkelingspasta. Zodra je een opname maakt wordt de foto door de camera via de rollers uitgespuugd. De rollers persen de pasta over de foto. Soms heel gelijkmatig en soms juist niet.


Rollers van de polaroid camera's


Het resultaat? Een unieke opname waarbij je volledige controle hebt over je compositie maar een aantal andere factoren minder te beïnvloeden zijn. Juist die maken je opname uniek en geven de typische uitstraling van dit medium. Geen één enkele app of Photoshop action kan dit echt goed imiteren.

Camera's en film

Niet voor alle camera's is er nog film beschikbaar! Dus voordat je op Marktplaats je laat verleiden, verdiep je eerst in het type camera. Een aantal camera's kun je opnieuw gebruiken dankzij The Impossible Project. Dat zijn alle type 600 Polaroid camera's plus de SX70 en de Spectra. The Impossible Project is verantwoordelijk voor de herintroductie van deze integrale film. Een film die zich ook laat manipuleren. Hierbij wordt het positieve beeld op een andere drager geplaatst. In dit geval aquarel papier, maar ook canvas of hout lenen zich voor deze techniek. Deze manipulatie schept fantastische creatieve mogelijkheden mits je "out of the box" durft te denken.


Vintage portret gemaakt met Polaroid Emulsion Lift


Buiten de integrale film heeft Fuji nog steeds de "peel-off" film. Deze film bestaat ook uit een negatief en positief gedeelte. Maar na de ontwikkeling worden deze van elkaar gescheiden. Alle Polaroid landcamera's vanaf het type 100 zijn hiervoor geschikt. Daarnaast is er de fameuze Big Shot. Een portretcamera met vaste focus, het scherpstellen doe je met de Big Shot Shuffle! Dus heen en weer dansen voor een scherpe foto. Ook werkt deze camera alleen met een ouderwets flitsblokje. Dat is lastiger te verkrijgen, maar vind je meestal wel op Ebay. Andy Warhol heeft veel beroemdheden gefotografeerd met deze camera, inclusief zichzelf. Maar de Landcamera's zijn werkelijk een heerlijk instrument om mee te fotograferen. En heb je geluk? Dan vind je nog een verlopen oude film.


Het negatief en positief bij de peel-off film


Big Shot met verlopen film


Polaroid Landcamera 100 met verlopen film


Big Shot met Fuji FP-100C


Portretten met de Big Shot, Polaroid 600 Close Up en de Spectra.


Een aantal camera's op een rij.

Wat je verder moet weten

Alle camera's hebben instellingen voor lichtgevoeligheid, namelijk: donker, neutraal en licht. Afhankelijk van de lichtomstandigheden pas je deze gevoeligheid aan. Met de intergrale film van nu blokkeer je de foto direct af voor licht! Pas na vijf minuten mag je gaan kijken hoe de opname zich verder ontwikkelt. Ook is instant film erg gevoelig voor kou en warmte. Bij koude omstandigheden hou je de camera op temperatuur onder je jas en de film ontwikkel je bijvoorbeeld onder je trui op de warme huid. Zo komt het voor dat ik soms met drie Polaroids onder mijn hemd naar een volgend onderwerp toe fiets. Hoe alternatief kan fotografie zijn...
Is het erg warm? Dat is eigenlijk nog lastiger. Vaak zie je dat de opname dan overbelicht raakt. Een oplossing daarvoor is een filter voor je lens schroeven. Het gekleurde folie rondom een snoepje is met een elastiekje perfect voor een eigen gemaakt filter! De peel-off film is minder gevoelig voor warmte, maar met koude omstandigheden geldt precies hetzelfde. Ontwikkelen duurt één tot drie minuten en daarna worden het positief en het negatief van elkaar gescheiden.
Dan de film zelf, deze bewaar je in de koelkast! En als je gaat fotograferen? Zorg dan dat je die avond daarvoor de film uit de koeling hebt gehaald en bewaar ook je camera met film op een koele plek. Als je deze regeltjes aanhoudt, krijg je bijzondere resultaten en mogelijkheden. Je ervaart een compleet andere benadering van fotografie. Bijna een terug naar de basis! Werken aan die ene opname, heel bewust, zonder even te wissen, het creëren van een eigen impressie en een unieke foto met de specifieke polaroid uitstraling.



Wie is deze auteur?
Mijn naam is Carla Ellens, conceptueel fotografe uit Beverwijk en tevens een groot liefhebber van bijzondere fotografie. Digitaal en analoog zoals Polaroid, Lomografie, Pinhole of "Back to Basic" met de platencamera. Kijk voor een kleine greep uit mijn wonderlijke fotografische wereld op mijn Zoom.nl pagina of website. Daarnaast geef ik met veel plezier workshops in een aantal vormen van deze fotografie. Ik wil daarmee anderen introduceren in deze fascinerende fotowereld.

Reacties (2)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Xpose op 6 september 2013 om 02:10

Helaas heeft Zoom de tekst gedeeltelijk gewijzigd zonder overleg.
Het gevolg hiervan is dat er een aantal onwaarheden in staan!

Natuurlijk was er nog géén landcamera 100 in 1947!
De eerste polaroid camera met rolfilm kwam op de markt in 1948! En nee, hier is géén film voor!
De Polaroid 100 landcamera is uit 1963, dus ALLE camera's daarvoor zijn leuk om te verzamelen maar werken niet! Voor alle zekerheid hier de link naar de originele versie van mijn bijdrage: http://www.xpose.localartvision.nl/nieuws/Stap%20eens%20in%20de%20Alternatieve%20Fotografie.pdf


kimvana op 10 september 2013 om 14:20

Hoi Carla, excuses voor het ongemak. De blogs zijn nieuw op Zoom.nl en worden inderdaad geredigeerd en geschikt gemaakt voor Zoom.nl en waarschijnlijk is hier het foutje in geslopen. Het is nu aangepast.

Vriendelijke groeten,
Kim van Arendonk
Zoom.nl redacteur