Meld je gratis aan
Contact tussen fotograaf, ouders en ziekenhuis

18 november 2015, 12:39

Fotografen van Stichting Earlybirds fotograferen prematuur geboren kindjes om ouders een liefdevolle herinnering te geven. Maar hoe onderhoudt je als fotograaf het contact met het kindje, de ouders en het ziekenhuis waar je fotografeert. Fotograaf Steffie van den Akker legt uit.

De meeste kindjes die ik fotografeer zijn geboren voor 30 weken zwangerschap. Het is heel speciaal om deze kindjes te zien, maar wat net zo speciaal is, is om hun ouders te ontmoeten. Je hebt ouders die in een roes zitten, heel emotioneel zijn of duidelijk angst hebben. Er zijn ook ouders bij, die het heel positief inzien en al goed kunnen genieten. Sommige ouders maak je meteen makkelijk een praatje mee, andere ouders zijn wat stugger. Het is belangrijk om bij elke ouder iets te vinden waardoor je een klik hebt samen, omdat je vaak intieme momenten zoals het buidelen vastlegt. Onderling vertrouwen is daarbij heel belangrijk. Een essentiële vraag vind ik: "Hoe gaat het nu met jullie zelf?" en meestal hoor je dan snel wat voor emoties de ouders allemaal ervaren waar je vervolgens op kunt inspringen. Dit is altijd anders, dus het is fijn als je je goed in een ander kunt verplaatsen en empathie kunt tonen.

Ervaring

Leef oprecht met de ouders mee, bij zowel de positieve als negatieve dingen die zij vertellen, zoals "Wat zal dit spannend zijn voor jullie" of "Wat fijn dat ze het nu al zo goed doet!" Sommige ouders weten niet zo goed waar ze moeten beginnen, ik vraag dan iets als 'kwam de geboorte onverwachts?' om te horen wat deze ouders hebben doorgemaakt. Ik vertel ook altijd kort iets over mijn ervaring op de NICU met mijn eigen zoontje. Wanneer je niet zo'n ervaring hebt kun je bijvoorbeeld iets vertellen waarom je dit werk graag wilt doen. Dit helpt bij het krijgen van een band met elkaar.

Er spelen veel verschillende emoties bij ouders. Het is mooi om al deze emoties te vangen. geen daglicht. Nikon D90 35 mm - f1.8 1/160 ISO 1000

Niet alleen het kindje, maar ook de ouders zijn deze eerste tijd bezig met overleven. Ze gaan stuk voor stuk door een zware tijd die een achtbaan van verschillende emoties met zich meebrengt. Geluk, verdriet, blijdschap, zorgen, trots: het zijn allemaal gevoelens die hier bij horen. Het is ontzettend moeilijk om je kindje te zien worstelen, en ook de kindjes die het meteen goed doen liggen vast aan apparatuur en hebben slangetjes door hun neusje. Naast dat ik deze ouders een tastbare herinnering aan deze moeilijke, maar desondanks zeer speciale periode wil geven, vind ik het minstens net zo belangrijk om ouders een moment te geven om even met elkaar bezig zijn. Even een uur waarin ze samen bewust kunnen kijken naar en genieten van hun kindje, zonder dat ze zich met het medische aspect hoeven bezig te houden. Zo vraag ik dingen als 'zien jullie al of hij op papa of mama lijkt?' of 'wat ligt ze er lekker tevreden bij!'' of "wat een mooie bos haren al!"

Er is veel liefde te vinden op de neonatologie! Daglicht. Nikon D90 35 mm - links f3.2 1/200 ISO250 - rechts f3.2 1/125 ISO 640

Meedenken

De verpleging op de NICU waar ik gewoonlijk fotografeer, is vrijwel altijd enthousiast als er een fotograaf van Earlybirds komt voor de ouders, omdat zij weten hoe fijn dit voor hen is. Het is erg belangrijk om dit zo te houden. Er zijn verpleegkundigen die een wat kritische houding aannemen. Zij zijn wellicht bang dat er van routines wordt afgeweken of dat een kindje extra belast zal worden. Je netjes voorstellen en vertellen wat je komt doen en hoe lang het duurt is dus een must. Daarnaast is het van belang om altijd aan te geven dat het comfort en welzijn van het kindje voorop staat en dat we het kindje niet extra belasten, en dat je juist de dagelijkse gang van zaken wil fotograferen. Ik probeer te laten merken dat ik met hen meedenk. Ik ga altijd op een afstandje staan wanneer de verpleegkundige met het kindje bezig is en fotografeer dit niet, vanwege privacy en ook om niet in de weg te staan. Iets simpels als het licht uitdoen boven de couveuse als je klaar bent wordt ook gewaardeerd. Er zijn ook simpele handelingen waarbij je juist altijd vraagt of iemand anders dit voor je kan doen, zoals iets herschikken in het bedje van het kindje of het openen van de couveuseraampjes. Deze kindjes zijn ontzettend vatbaar en daarom mag je nergens aankomen. Bovendien is het ook niet gepast.

Steffie van den Akker stelt zich voor
" Toen mijn eerste kindje werd geboren heeft hij een aantal weken op de Neonatale Intensive Care Unit (NICU) gelegen. Als kersverse ouders wisten mijn vriend en ik niet wat ons overkwam. Ik was in de ban van de angst dat ik hem misschien zou verliezen. De foto's die ik toen maakte, raakten mij achteraf enorm. Ik bedacht me hoe speciaal het zou zijn om dit soort momenten ook voor anderen vast te kunnen leggen. Toen ik over Earlybirds las, wist ik meteen dat ik me hierbij wilde aansluiten. Eind 2014 stuurde ik een serie foto's in, en ik werd als nieuw lid verwelkomt in een groep hele fijne mensen. In maart 2015 maakte ik mijn eerste reportage en inmiddels ben ik 16 keer voor de stichting op pad geweest. Ik fotografeer vrijwel altijd op de NICU in het AZM (Maastricht)."


Als er iets is dat de verpleging kan doen om de reportage beter te laten verlopen, vraag ik dat. Ik ga er niet standaard vanuit dat al het extra licht aan mag, maar probeer het in overleg te regelen en vertel er ook bij waarom ik dit nodig heb. Soms zijn er verpleegkundigen die ontzettend hun best doen om er wat van te maken zonder dat je daar om vraagt. Ik vind het belangrijk om te laten merken dat ik dit heel fijn vind. Het leuke is, dat de verpleging dan ook vaak laat merken dat zij het werk van Earlybirds heel erg waarderen!

Liefde, trots, verdriet, het ligt allemaal heel dicht bij elkaar. Daglicht en kunstlicht. Nikon D90 35 mm f2.8 1/125 ISO800

Soms loopt een reportage anders dan verwacht. Bij een van mijn vorige reportages liepen de ouders en ik de afdeling op en hoorden we dat het niet goed ging met hun kindje. Ik heb niet gewacht tot de verpleging zou zeggen dat buidelen geen goed idee was op dat moment, maar heb zelf gezegd dat ik liever een ander moment terug zou komen. Ik heb een aantal foto's gemaakt door de raampjes van de couveuse, en ben na 5 minuten weer vertrokken. De ouders voelden zich erg bezwaard dat ik nu onverrichter zake weer naar huis ging, maar ik zou me er absoluut niet goed bij voelen om op zo'n moment foto's te maken. Verantwoordelijkheid nemen in zo'n geval is belangrijk.Kort gezegd: Op de afdeling geldt voor mij het volgende: Denk mee en wees verantwoordelijk en bescheiden!

Weinig ruimte

Op de nicu waar ik kom, is het ontzettend krap. Ik kan vaak een halve meter naar voor of achter lopen, en daar moet ik het mee doen. De kindjes zijn nog zo klein dat ze door de verpleging worden verzorgd. Daarom raad ik de ouders altijd aan om te buidelen, om zo een fijn moment samen vast te leggen. Natuurlijk is dit wel een vrij intiem moment, dus is het vaak even onwennig voor de ouders dat er iemand zo dichtbij staat met een camera. Om hen ontspannen te krijgen zeg ik daarom altijd dat ze lekker klef mogen zijn. Je wilt de emotie vangen tussen de ouders en hun kindje en dat krijg je niet als ze naar jou kijken. Ik raad de ouders altijd aan om vooral lekker naar elkaar te kijken en elkaar vast te pakken. Meestal heeft dat niet veel aanmoediging nodig!

Ouders genieten bewust van elkaar en hun kindje tijdens de reportage. Geen daglicht. Nikon D90 - f2.2 1/100 ISO1250

Regelmatig worden er naast de nodige knuffels ook kussen en ondeugende blikken uitgewisseld! Ook wordt er vaak heel wat gegiecheld door de ouders, jong en oud! Soms laat ik ouders ergens van houding wisselen zodat ik ze achteraf wat meer verschillende foto's kan aanbieden. Ik geef een suggestie en de momenten ontstaan vervolgens vanzelf! Ik houd me voornamelijk op de achtergrond, maar als het gezien de situatie kan, gooi ik er ook wel eens een grapje tussendoor. Tenslotte is het belangrijk dat ze even een leuk ontspannen moment hebben, en je krijgt op die manier vaak prachtige blikken onderling, ook als het eerst nog wat stroef liep.

Voel de sfeer aan

Er zijn reportages waarbij je je echt op de achtergrond moet houden en waar grapjes niet op hun plaats zijn. Dat moet je aanvoelen. Mijn moeilijkste reportage tot nu toe was het fotograferen van een prachtig meisje dat binnen enkele dagen zou komen te overlijden. Tijdens deze laatste momenten wilde ik de ouders, broer en zus absoluut niet storen. Bij het weggaan was het moeilijk om woorden te vinden, wetende wat hen boven het hoofd hing. Je hoeft niet de perfecte woorden te vinden. Het maakt niet uit als je staat te klungelen. Maar zeg in ieder geval iets: Leef mee en spreek het uit.

Ook wanneer de situatie verdrietig is kun je ontzettend liefdevolle foto's maken. Daglicht en kunstlicht. Nikon D90 35 mm - links f2.8 1/125 ISO800 rechts f.2.5 1/125 ISO 1000

Meestal vertrek ik na ongeveer een uur. Ik bedank de ouders dan altijd. Het is namelijk ontzettend bijzonder dat zij dit moment willen delen met een buitenstaander en dat zij jou het vertrouwen geven om deze momenten voor hen vast te leggen. Daarbij beloof ik hen altijd om diezelfde dag nog een paar foto's door te sturen als preview. Dan hebben ze alvast wat moois om naar te kijken, al die uren dat ze niet bij hun kindje kunnen zijn en daar zijn ze altijd blij mee.

avatar

Stichting Earlybirds Fotografie maakt belangeloos fotoreportages van te vroeg geboren kindjes die nog in het ziekenhuis verblijven. Een liefdevolle herinnering aan de vaak heftige periode van de geboorte van een te vroeg geboren kindje. De stichting heeft fotografen door heel Nederland en België die zich vrijwillig inzetten om ouders een mooie herinnering te geven. Op Zoom.nl zullen verschillende fotografen van deze stichting uitleg geven bij een gemaakte fotoreportage.

Reacties (5)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
javas op 25 november 2015 om 13:31

Steffie, ik heb je verhaal goed gelezen en aangezien ik me als amateur fotograaf na lang nadenken heb opgegeven, kan ik hier veel informatie uithalen. In elk geval daarvoor mijn dank. Ik zal wel zien of ik geschikt geacht wordt maar het spreekt mij enorm aan.

Ine1951 op 24 november 2015 om 21:23

Wat fijn dat je ouders zo tastbare herinneringen mee kunt geven. Bewonderenswaardig gedaan. Ga zo door. Met vriendelijke groet, Ine

RiannevanderWaals op 21 november 2015 om 23:41

Mooi Steffie, wat ben je toch een vakvrouw!

Lynn85 op 18 november 2015 om 15:31

Wat een mooi verhaal. Regelmatig ga ik op de blog kijken van earlybirds. Het lijkt me zo'n fijn gevoel om de mensen een mooie herinnering te geven, maar tegelijk ook zo moeilijk in sommige situaties. Een nobel werk, hopelijk heb ik ooit de ervaring en zelfvertrouwen om ook een poging te doen tot aanmelden als fotograaf.
Keep up the good work!

PNCO op 18 november 2015 om 14:33

Klinkt als heel nobel en mooi werk Steffie. Prachtige reportage! De emoties heb je goed weten te beschrijven, ik word stil van je verhaal! Ga vooral door