Meld je gratis aan
Vijf redenen waarom elke fotograaf het histogram moet kunnen lezen

21 maart 2017, 10:00

Het histogram is een grafische weergave van de verdeling van het licht over het aantal pixels van je sensor. Die technische uitleg is echter niet zo belangrijk, het is veel belangrijker om het histogram te begrijpen en er het nut van in te zien. We geven je dan ook vijf redenen om je even in het histogram te verdiepen.

Wil je leren hoe je het histogram moet uitlezen? Je leert het in deze beginnerscursus.

Een onafhankelijke graadmeter

Het histogram geeft een veel betere weergave van je belichting, dan je elektronische zoeker of LCD-scherm. Veel fotografen baseren hun belichting op het resultaat dat ze zien op hun scherm, maar die weergave is allesbehalve nauwkeurig. Je LCD-scherm en zoeker hebben namelijk een instelbare helderheid. Ook maakt het een groot verschil of je in de felle zon, of in de schaduw naar je resultaat kijkt. Het histogram is een betrouwbare functie die je exact laat zien hoe je foto belicht is.


Dit histogram laat een situatie met veel contrast zien

Je belichting aanpassen aan de situatie

Met één blik op je histogram, zie je direct in welke mate je foto over- of onderbelicht is. De 'ideale' belichting is een mooie afgeronde piek in het midden, maar er zijn veel situaties waarin je de foto helemaal niet egaal hoeft uit te lichten. In een sneeuwlandschap bijvoorbeeld, zal het histogram waarschijnlijk ver naar rechts uitslaan. Als de piek meer in het midden ligt, dan zal de sneeuw er grijzig uitzien. Je kan het histogram dus gebruiken als steun, om je belichting op de situatie af te stemmen.

Je nabewerkingsmogelijkheden inschatten

Soms kom je in situaties waarin je met lastige contrasten moet werken. Fel tegenlicht is zo'n situatie, waarbij er harde schaduwen ontstaan. Als je deze silhouetvorming in de nabewerking wilt corrigeren, is het belangrijk om je histogram goed in de gaten te houden. Als het histogram namelijk te ver naar links of rechts uitslaat, krijg je te maken met detailverlies. In de nabewerking kan je die hooglichten of schaduwen dan niet meer aanpassen, omdat er simpelweg geen details meer te achterhalen zijn. Probeer je foto dus zodanig te belichten, dat het histogram de zijkanten nog niet raakt.

Als een plek volledig overbelicht is, kan je de details niet meer terughalen als je de belichting aanpast in de nabewerking.

Problemen bij prints voorkomen

Naast de nabewerkingsmogelijkheden is detailverlies ook van groot belang wanneer je foto's gaat printen. Plekken die overbelicht zijn, zijn volledig wit. Tijdens het printen komt er op deze plekken geen inktlaag. Als je een foto aan de muur hangt, zal de overbelichte plek veel meer glimmen dan de plekken die wel een klein beetje grijs bevatten. Ook hier geldt dus dat je dit kan voorkomen door het histogram in de gaten te houden en te zorgen dat deze de zijkanten niet raakt!

Handmatig witbalans instellen

Een kleurenhistogram geeft een goede inschatting of je witbalans wel goed staat ingesteld. Het kleurenhistogram heb je in drie versies; rood, groen en blauw. Als je een grijskaart fotografeert, moeten de drie grafieken op exact hetzelfde punt een piek geven. Slaat het blauwe histogram verder uit naar rechts, dan staat je witbalans te koel ingesteld. Vanzelfsprekend heb je hier geen last van als je in RAW fotografeert. Je witbalans kan je dan namelijk nog altijd in de nabewerking corrigeren.

Nog meer voordelen van het fotograferen in RAW lees je in dit artikel waarin we de RAW- en Jpeg verschillen op een rij zetten.

Reacties (4)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
PtR op 27 maart 2017 om 11:33

Ik werk echt nooit met het histogram. Gros van mijn werk is straatfotografie en daar is RAW gewoon je redding. Alhoewel de JPEGS van mijn Fuji X100t ook helemaal niet beroerd zijn. Ik kan me voorstellen dat als je landschapswerk doet je het histogram wel raadpleegt en ik heb me ook voorgenomen om het voor dat doel te gaan gebruiken. Niet omdat het moet, zoals de titel van dit artikel en meer artikelen van Zoom suggereren.

primefoto op 25 maart 2017 om 00:24

Ik heb 1 goede reden waarom je niet van de histogram uit moet gaan op je cameraschermpje. Het is op basis van de in de RAW ingesloten JPG en is dus door de camera interne bewerking beïnvloedt. Het kan dus nooit helemaal kloppen. Neem voor de exposure een externe lichtmeter en je kunt tot op de tiende stop precies werken. De WB idd met een grijs kaart. Eventueel nog de verkleuringen door objectieven, sensor filters en fabrikanten bewerking corrigeren met een Macbeth kleur correctie kaart.

peterpicture op 21 maart 2017 om 13:21

Het controleren van de ingestelde witbalans met behulp van de 3 kleuren in het histogram, daar was ik zelf nog nooit opgekomen. Weer wat geleerd.

Duko op 22 maart 2017 om 09:09

Werkt volgens mij alleen met een grijskaart. Als je die toch bij de hand hebt, kun je net zo goed meteen de witbalans daarmee 'prikken'.