Meld je gratis aan
Tussenringen: interessante accessoires voor macrofotografie © macro, tussenringen, uitleg

12 april 2017, 10:00

Door het vrolijke lenteweer krijg je vanzelf zin om voorjaarsbloeiers te fotograferen. Een dankbaar onderwerp voor macrofotografie. En of je nu wel of (nog) geen duur macro-objectief hebt, met tussenringen kun je toch macrofoto's maken. Toine Westen geeft uitleg over dit handig accessoire.

Alles over macrofotografie leer je in deze beginnerscursus!
Tussenringen geven je de mogelijkheid om je onderwerp groter in beeld te brengen. Maar wat zijn tussenringen nu eigenlijk en hoe gebruik je ze?

Wat zijn tussenringen?

Een tussenring is een ring die je tussen je objectief en je camera in kunt zetten. Het enige dat zo'n ring doet, is de afstand tussen het objectief en de sensor vergroten. Hierdoor krijg je een grotere vergrotingsfactor.

In de ring zitten geen lenzen, het is dus eigenlijk alleen een holle buis. Maar wat er wel in zit is elektronica, waardoor de camera en het objectief met elkaar kunnen blijven communiceren. Zo behoud je dus de informatie voor je belichting en dat is wel zo handig!

Tussenringen van verschillende lengtes: 12, 20 en 36 mm.

Wat kun je met tussenringen?

Een tussenring verlengt de afstand tussen je objectief en de sensor van de camera. Hierdoor wordt de minimale scherpstelafstand verkleind en kun je dus dichter bij je onderwerp scherpstellen. Zo kun je je onderwerp dus groter afbeelden dan wanneer je het objectief zonder tussenringen had gebruikt.

Het leuke van tussenringen is dat je ze kunt combineren met verschillende lenzen. Je hoeft dus geen duur macro-objectief te hebben, om toch eens met macrofotografie aan de slag te gaan. In de foto's hieronder laat ik je zien welke vergroting je kunt bereiken met een "normaal" 24-70 mm objectief in combinatie met verschillende tussenringen.

Deze foto's zijn allemaal gemaakt met een 24-70 mm objectief (in combinatie met een full-frame D800 camera). Linksboven zonder tussenring, rechtsboven, linksonder en rechtsonder met een tussenring van respectievelijk 12, 20 en 36 mm.

Heb je wel een macro-objectief? Dan is het ook leuk om tussenringen te gebruiken voor een nog grotere vergroting van het onderwerp. Zoals in de voorbeelden

Deze foto's zijn gemaakt met een 150 mm macro-objectief (in combinatie met een full-frame D800 camera). Van links naar rechts: zonder tussenring, met 12 mm, 20 mm, 36 mm tussenring en met alle tussenringen (12 + 20 + 36 = 68 mm) gecombineerd.

Iets waar je rekening mee moet houden bij het gebruik van tussenringen is dat de scherptediepte in je foto kleiner wordt. Door het diafragma te verkleinen (groter diafragmagetal) kun je de scherptediepte weer iets groter maken. Dit levert dan wel langere sluitertijden of een hogere ISO op.

hmeeuwes

Henk Meeuwis beheerst macrofotografie tot in de puntjes!
Lees hier alles over zijn stijl.

avatar

Mijn naam is Toine Westen. Als professioneel fotograaf heb ik me gespecialiseerd in natuur- en landschapsfotografie. Met veel plezier deel ik mijn kennis via o.a. blog-artikelen, presentaties en fotoworkshops in de Lage Landen en het Hoge Noorden. Wil jij graag 7 supertips voor een betere scherpte en meer diepte in je foto’s? Download dan mijn gratis e-book: www.fotograferenindenatuur.nl/tips

Reacties (17)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
73Rai-Han op 27 april 2017 om 15:06

Buiten het gebruik van tussenringen kun je natuurlijk ook werken met een balgaparaat, hierdoor heb je nog meer mogelijkheden in het macro gebied. Hier is natuurlijk een goed statief noodzaak.

hmeeuwes op 19 april 2017 om 16:13

Tussenringen geven mij de kans samen met mijn macrolens (canon f2.8 100mm) nog 'dieper' in de wondere wereld van de macrofotografie te snuffelen naar in het bijzonder, het kleine dieren/insectenleven zoals hierboven bv het springstaartje.
Je bent wel op zulke kleine marges bezig dat uit de hand fotograferen haast geen optie is en dat geldt vooral bij het gebruik van alle drie de tussenringen te gelijk. Dus gebruik bijna altijd het statief!
Ik heb er heel veel plezier mee en kan ze zeker iedere (macro)fotograaf aanraden.
Gr Henk

toine-westen op 24 april 2017 om 10:27

Hoi Henk,
Ja, super hoe jij kleine diertjes / insecten in beeld brengt! Ik ben erg gecharmeerd van je beelden.
Ik vermoedde inderdaad al dat je meestal met een statief werkt. Leuk dat je dat hier nog even toelicht
Hartelijke groeten,
Toine

hmeeuwes op 29 april 2017 om 08:47

Graag gedaan Toine en bedankt voor je compliment
Leuk dat je een opname van mij hebt meegenomen in dit artikel van de altijd weer fotogenieke springstaartjes.
Groetjes Henk

Motordrive op 19 april 2017 om 10:50

Welke lenzen zijn het meest geschikt?
Ik lees vaak dat de tussenring vooral op prime lenzen goed te gebruiken is.
Je komt iets dichterbij en daarom is de vergroting sterker.
50mm was altijd al de lens voor tussenringen. Zeker wanneer je meerder ringen en/of bredere gaat gebruiken.
De reden: het zoekerbeeld wordt nogal donker en bij de grote lensopening compenseert dit nog enigszins.
Met tele lenzen kan je ook goed een tussenring gebruiken, hierbij gaat het vooral om de smalle ring. Je kan net even dichterbij scherp stelen, mooi bij kleine dieren waarbij je toch op enige afstand wil blijven.
Scherpstellen in de verte kan bij geen enkele lens meer met een tussenring.

Groeten,

Jaap

toine-westen op 24 april 2017 om 10:37

Hoi Jaap,
Leuk dat je deze toevoeging erbij geschreven hebt!
Tussenringen kunnen zowel met primelenzen als met zoomlenzen gecombineerd worden.
Het gaat er vooral om dat je objectieven van een goede kwaliteit gebruikt.
Door het gebruik van de tussenring(en) worden lensfouten beter zichtbaar.
En meestal zitten er minder lensfouten in primelenzen dan in zoomlenzen, vandaar...
Hartelijke groeten,
Toine

Matt-H-Imaging op 17 april 2017 om 19:19

Tussenringen zijn een goedkope en bruikbare oplossing. Gebruik ze vooal bij groothoek lenzen, bij telelenzen is het effect van een tussenring beperkt.

Neem wel een goed opbjectief, want met het vergroten van het beeld, vergroot je ook de lensfouten.

toine-westen op 24 april 2017 om 10:37

Ja, dat is zeker waar Matt!
Groeten, Toine

Matt-H-Imaging op 24 april 2017 om 19:52

Voor telelenzen en voor camera's zonder verwisselbare lens kan je ook nog kijken naar een close-up "filter". Dit is eigenlijk geen filter maar een lens die je voorop schroeft, net als een filter. Een voorbeeld is de Raynox DCR-250. Misschien iets om ook een artikeltje aan te wijden.
Groetem, Matt

GuidoBellens op 16 april 2017 om 12:40

Leuk, maar kun je ook de negatieve punten aan bod laten komen? Stel dat ik een tussenring factor2 zou gebruiken op een lens van f2.8 200mm, bekom ik dan gewoon dezelfde lens met 400mm met dezlfde brandpuntsafstand?

GuidoBellens op 16 april 2017 om 13:16

Oeps, ik heb hier een flater begaan. Ik heb een 'extender' verward met een 'tussenring'. Sorry

toine-westen op 24 april 2017 om 10:43

Geen probleem, Guido
Wat mij betreft is het belangrijkste negatieve punt dus het verkleinen van de scherptediepte. Om die weer groter te kunnen maken, heb je een kleiner diafragma nodig. En daardoor weer langere sluitertijden en/of hogere ISO-waarden. En vaak moet je daarom met een statief werken, waardoor je weer wat minder flexibel bent...
Groeten, Toine

daan de vos op 13 april 2017 om 13:53

Leuk verhaal wil nog wel een nadeel toevoegen. Het gebruik van tussenringen geeft gemakkelijk stof in je body en dus ook op de sensor omdat het eigenlijk gewoon een holle buis is. Zeker bij het gebruik van kleinere diafragma's (grotere F/ waarde) zie je dit snel terug in de vorm van sensorvlakken.

gr Daan

toine-westen op 24 april 2017 om 11:02

Bedankt voor je reactie, Daan
Als ik met tussenringen werk, wissel ik vaker ringen / lenzen in de open lucht, dan wanneer ik ze niet gebruik. Hierdoor is mijn body vaker "open". Ik denk eigenlijk dat (praktisch gezien) dat vooral de reden is waardoor er meer stof in komt.
Groeten, Toine

RvE- op 18 april 2017 om 15:08

Best Daan,

Kun je dit uitleggen? De buis van de tussenring is dan wel open (van lens naar body), maar heeft verder geen openingen. Ik zie niet in waarom je met een tussenring meer stof zou oplopen dan zonder. Stof in je body krijg je namelijk alleen bij lenswisselingen en heeft ip niets met het soort lens te maken.

grt

daan de vos op 24 april 2017 om 11:51

Timabeln legt het goed uit er kan zich meer stof ophopen in de tussenring tijdens het wisselen omdat het een grote holle buis is. Normaliter hoef je dat niet te zien maar in de macrofotografie zie je al snel terug komen als hinderlijke sensorvlekken.

timabeln op 18 april 2017 om 22:57

De ruimte waarin zich stofdeeltjes kunnen bevinden wordt (relatief veel) groter en dus ook de hoeveelheid stofdeeltjes die op je sensor terecht kunnen komen. Theoretisch is de kans op vervuiling dus groter, maar ik vraag me af of het in de praktijk veel impact heeft. Er is altijd een klein beetje vervuiling bij het wisselen en 2x een klein beetje is nog steeds een klein beetje.