Meld je gratis aan
Waarom je niet zomaar een gratis fotoklusje moet doen © fotograaf, playmobile, mini

25 april 2017, 10:00

Het is een vraag die veel hobbyisten en professionele fotografen regelmatig te horen krijgen: "Hé, jij maakt toch zulke mooie foto's? Zou je niet eens een keer voor mij wat foto's kunnen maken?" Wat verder in het gesprek komt er dan naar voren dat er geen budget beschikbaar is. Waarom moet je dat soort gratis klussen weigeren? We geven je een aantal belangrijke redenen.

Wil jij meer klussen binnenhalen en aan de slag als professioneel fotograaf? Lees dan deze belangrijke tips!

Verwachtingen voor later

De meest logische reden om geen gratis klussen te doen, is dat je verkeerde verwachtingen creëert. Mocht jouw werk in de smaak vallen en dezelfde opdrachtgever klopt nog een keer bij jou aan, dan is het vaak lastig om een reëel bedrag te vragen voor je werk. De vorige keer deed je het immers gratis! Ben je nog relatief onervaren, vraag dan minstens een bedrag dat al je kosten dekt en bovendien voor jouw gevoel eer doet aan jouw kwaliteit.

carla34

Eerlijk zijn naar andere klanten en collega's

Ook naar andere klanten toe, is het oneerlijk om gratis werk te verrichten. Een vriendendienst klinkt heel vriendelijk, maar dat is het niet als een ander daar de volle mep voor moet betalen. Door gratis te werken creëer je bovendien ook oneerlijke concurrentie ten opzichte van je collega's. Zij werken wellicht fulltime als fotograaf en kunnen het zich waarschijnlijk niet veroorloven om gratis of zeer goedkope opdrachten te verrichten.

Onder je niveau werken

Een groot risico dat schuilt achter onderbetaalde of gratis opdrachten, is dat je er vanzelfsprekend ook minder tijd en moeite insteekt. Het resultaat is dan niet zo goed als het in feite had kunnen zijn. Toch verbind je wel je naam aan dit project, waardoor andere opdrachtgevers wellicht minder positief over jouw werk als fotograaf gaan denken.

Je tijd is kostbaar

Wanneer je wel je best doet voor een gratis opdracht, dan is er weer een ander risico. De klus kost vaak meer tijd dan je op voorhand hebt ingeschat. Je fotoshoot duurt langer, de wensen van de opdrachtgever zijn veranderd en er zijn nog 'een paar' extra aanpassingen nodig. Alle tijd die je investeert in een gratis opdracht, had je in feite ook kunnen investeren in een betaalde klus of in je privéleven. Onderschat niet hoe belangrijk en kostbaar jouw tijd is. Een 'klein gratis klusje' loopt al snel uit tot flink wat uren werk.

jl1974

Wil je nu eindelijk echt geld gaan verdienen met je foto's? In deze blog legt fotograaf Robert van Ginkel je uit hoe je dit moet aanpakken.

Reacties (36)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
mccornelissen op 15 mei 2017 om 19:10

ff anders gezien.. ik ben hobby fotograaf beroepsmatig ben ik schilder.. hoevaak mij wel niet gevraagt word om te schilderen/helpen schilderen.. als al die mensen daar voor zouden willen betalen, had ik nu met een schitterende leica gelopen met foto,s is het denk ik helemaal niet anders je vind het leuk op te doen dus je bent geneigd te zeggen ja tuurlijk, dat zelfde heb ik ook met schilderen.. maar het is idd zo dat mensen je vanaf dat moment wel heel erg snel hebben gevonden..

zoomer-nl op 3 mei 2017 om 00:37

Wel, mijn eerste post wordt wel een beetje een "rant" bemerkte ik tijdens het typen. Het is niet lullig bedoelt, maar meer om mensen wakker te schudden.


Verwachtingen voor later
Waarom creëer je een verkeerde verwachting? Dat heeft niets te maken met het gratis doen, maar met de gemaakte afspraken.

Om te beginnen is het, enigszins afhankelijk van de "opdracht", logisch om een onkostenvergoeding te krijgen. Vervolgens stel je een declaratie (of factuur indien je een bedrijf hebt) op. Daarop schrijf je wat het normaal gekost zou hebben. Vervolgens geef je een korting (desnoods 100%) met een duidelijke omschrijving. Ook meld je dat dit een éénmalige uitzondering / actie / offer is en dat er een volgende keer betaald zal moeten worden (of iets in die trand).

Op de omschreven manier weet je opdrachtgever meteen waar die aan toe is en wat die kan verwachten met betrekking tot de prijs voor een volgende keer. Overige afspraken moet je natuurlijk ook nog maken. Zoals sommigen al aangeven "ik doe het op mijn manier, met mijn spullen en als het fout gaat wil ik geen gezeur achteraf, het is gratis".

Wel ben ik het eens dat je minimaal een kostendekkende prijs af zou moeten spreken (verenigingwerk waar je bij betrokken bent daargelaten). Dat betekend eventuele reis- en verblijfskoten, direct gemaakte kosten (verbruikte supplies e.d.) en dat soort zaken.

Vergeet ook vooral niet af te spreken wat wel en niet toegestaan is om te doen met jouw werk. Bijvoorbeeld "het clubblad en de clubwebsite zijn toegstaan, maar gebruik voor advertenties niet".


Eerlijk zijn naar andere klanten en collega's
Is het wel oneerlijk naar andere klanten toe om gratis werk te verrichten? Is het oneerlijk wanneer iemand korting krijgt omdat die er om vraagt? Ik zie dit niet. Als je het zo moet bekijken zou er namelijk weinig eerlijkheid meer in deze wereld overblijven.

Oneerlijke concurrentie? Waarom? Zou die opdracht anders wel aan een fotograaf gegeven zijn? Of zou het neefje van de eigenaar het dan gedaan hebben? Wat is oneerlijke concurrentie? Het kan heel vervelend zijn dat dit soort dingen gebeurd, maar het is niet enkel in de fotografie. Het gebeurd vrijwel overal! Dit is nu eenmaal de wereld waar we in leven. Als je een werkelijke toegevoegde waarde hebt binnen de fotografie, dan zul je nog steeds klussen krijgen. Je moet er misschien harder voor werken om ze te krijgen, maar ook dat is in alle sectoren het geval.

Ik ben het eens met het punt dat fulltime fotografen lang niet allemaal meer een goede boterham kunnen verdienen, maar er zijn ook teveel mensen die dit tegenwoordig doen. Ik laat in het midden of je ze professioneel wilt noemen, maar velen hebben een (part-time) bedrijfje m.b.t. fotografie.


Onder je niveau werken
Wel, dit is een wel heel aparte omschrijving. Dat je er minder tijd en moeite in steekt is op dat moment een duidelijke keuze. Als je al denkt dat je er minder tijd en moeite in gaat steken, dan moet je dit helemaal niet gaan doen. Dan heb je er blijkbaar zowiezo geen interesse in! Waarom zal je dit dan omhalen? Blijkbaar vind je het namelijk niet leuk (genoeg) om er die tijd en energie in te steken. Volgens mij sla je hier de plank mis en steken mensen er wel degelijk tijd en moeite in. Anders is het goedkoop of gratis werken volledig zinloos.

Ik geloof dan ook absoluut niet dat dit een risico is.


Je tijd is kostbaar
Als je meer tijd moet besteden dan je op voorhand hebt ingeschat, dan is dit een prachtig leermoment! Ook dit kun je meenemen in de afspraken die je maakt. Ik besteed x uur aan de shoot en x uur aan de nabewerking en oplevering. Wordt het meer, dan zal dat alsnog betaald moeten worden. Je gaat dan uiteraard niet lopen mekkeren over een uurtje en geeft uiteraard ruim op tijd aan dat je door je tijd heen bent.
Duurt de shoot langer dan gepland? Waar ligt dat aan? Aan de fotograaf die zaken niet op orde heeft? Pech dan, dat zul je op moeten lossen. Ligt het aan de opdrachtgever die zaken niet op orde heeft? Dan zul je dat op dat moment aan moeten kaarten en hier open over moeten praten. Veranderende wensen e.d. kun je ook afdekken. Je kunt hier afspraken over maken. Bevalt het je tijdens de shoot niet meer, dan kun je altijd nog je spullen inpakken en opstappen. Zolang je maar de juiste afspraken hebt gemaakt.

Goedkoper of gratis werken betekend niet dat je geen goede afspraken hoeft te maken. Je pakt het (zeker als professional) simpelweg professioneel op. Daar maak je het verschil mee.

Daarnaast, iedere klus is altijd flink wat uren werk. Voorbereiden, afspraken maken, de shoot, nabewerking en oplevering van het eindproduct. Je bent er zomaar een dag mee zoet. Maar dat is en blijft een keuze.


En ik dan?
Ook ik doe wel eens zo'n gratis klusje voor bepaalde organisaties / verenigingen. Hierover maak ik dan ook - meestal mondeling - afspraken. Onkostenvergoeding komt ter sprake wanneer dat van toepassing is. Duurt het langer dan een paar uurtjes, dan dient ook "catering" geregeld te zijn. Het eindproduct lever ik op volgens de basis wensen van de klant en zij mogen dit beperkt gebruiken. Overigens, ik voel mij door dit stukje niet aangevallen. Het is gewoon mijn mening.

Ben ik dat geen professional? Kan ik dan geen geld vragen voor klussen? Dat zijn voor mij geen vragen. Ik fotografeer graag, maar op mijn eigen manier. Ik doe dat ook professioneel, maar ook vaak voor mijzelf (semi-professioneel). Daarbij kan ik afspraken maken c.q. een eindproduct (bijv. fotoshow) aanbieden aan mensen die betrokken zijn bij hetgeen ik op de foto gezet heb. Daar kan ik altijd nog wat voor vragen.

Daarnaast heb je ook kans dat je op een dergelijke manier nieuwe klanten tegenkomt die, al dan niet na een klus met korting, een waardevolle aanvulling worden voor je bedrijfsmatige fotografie.

Het is nu eenmaal zo dat we leven in een wereld waar iedereen van alles kan en veel mensen (gelukkig!) elkaar kunnen / willen helpen. Dit is niet goed of fout, dit is zoals de wereld nu is. Brengt dat broodwinning van mensen in gevaar? Ja, ongetwijfeld, maar goedkope arbeid uit andere landen en continenten doet dat ook. Evenals robotisering. Er zijn veel dingen die gaande zijn, maar in dit stukje werd de fotografie wel wat zwart/wit gesteld.

JohanvV op 1 mei 2017 om 00:00

Ik bepaal helemaal zelf of ik voor vrienden, bekenden of onbekenden gratis werk. Dat gaat helemaal niemand aan, en zéker zoom niet!

mccornelissen op 15 mei 2017 om 19:04

het is maar een advies hoor

Roel-Veen op 30 april 2017 om 20:07

het hangt er vanaf voor wie en wat je het doet, ik ben b.v. lid van de volièrevereniging en voor alle activiteiten van deze vereniging ben ik de club fotograaf, maar als lid van de kerk maak ik gratis de foto's voor de site ik ben dit in beide gevallen aan mijn stand verplicht vindt ik, maar voor derden is het een andere zaak, je hebt wel afschrijving van je apparatuur en de aanschaf kosten.

RD24 op 30 april 2017 om 07:34

Ikzelf waag me er niet aan. Maar dat is mijn onzekerheid. Maar als je mensen met een no budget kan helpen? Waarom niet. En op de eerste plaats moet je er zelf plezier aan beleven. Mensen helpen, alleen als je er zelf een goed gevoel bij hebt.

huppekees op 29 april 2017 om 18:57

Ik vind het een beetje onzin... als ik bij de buren brood ga bakken, omdat ik dat leuk vind, zit ik de bakker niet in de weg... als ik bij een vriend wat timmerwerk doe omdat ik thuis gereedschap heb en het ook kan, zit ik een aannemer niet in de weg... als ik iemand op de foto zet omdat ik nu beter ben dan de plaatselijke fotograaf, zit ik die fotograaf niet in de weg... dus eigenlijk, als ik beter ben of wellicht goedkoper dan zit ik niemand in de weg.. dat zijn dan nu eenmaal de kwaliteiten van mezelf, ik bepaal dan zelf wel of ik er wat voor vraag of niet... daarnaast is het ook voor sommige mensen niet te doen als ze bv een compleet gezin op de foto willen zetten, dan doe ik dat graag, dan bestel ik de foto via internet en hang hem bij diegene op, dan vraag ik alleen de kosten van de foto.. ben ik dan slechter dan die vakfotograaf die er weinig van bakt en er genoeg voor vraagt..?

EllenvLatum op 29 april 2017 om 17:29

Mensen vragen mij om foto's te maken. Dan krijg je verwachtingen over het eindresultaat. Ik begin er niet aan. Ik maak foto's omdat ik iets wil fotograferen op mijn voorwaarden. Zij hoeven ze niet mooi te vinden.

MRH op 29 april 2017 om 11:46

Goed verhaal van Eline maar Zoom is niet de plek om dit te verkondigen.

Hier komen de hobbyisten samen die graag hun kunsten laten zien. Desnoods voor nop.

Een punt heeft ze echter wel degelijk maar laten we in Godsnaam de professionals en de hobbyfotografen niet op 1 hoop gooien.

Ik kan met een Gamma kluswijzer prima een keukenkraan plaatsen en wil graag voor een kop koffie en een koekje mijn buren en vrienden helpen die daar behoefte aan hebben, maar dat maakt mij nog geen loodgieter.

Ik ben ruim 20 jaar professioneel productfotograaf geweest en gestopt omdat ik iets anders wilde doen. Nu fotografeer ik als hobby maar heb geen klus meer aangenomen. De reden? Het zijn niet de klussen die ik wil doen (bruidsfotografie) en er zijn genoeg mensen met een spiegelreflexcamera die het wel leuk vinden. Over 2 weken heb ik echter een shoot met een model die portfoliofoto's nodig heeft. Omdat zij poseert zoals IK wil, doe ik het omdat ik daar plezier in heb. Voor nop.

Kortom, er zit wel een verschil in fotograferen voor de lol en voor geld.
Eline heeft gelijk maar hier treft ze naar mijn mening vooral de personen die het voor de lol doen.
En in de kluswijzer van de Gamma wordt ook niet gerept over een vergoeding.

RCJB op 29 april 2017 om 11:10

Voor familie en goede vrienden heb ik altijd gratis geschoten. Een oom van mij was professional en had daarnaast ook nog een gerenommeerde fotozaak. Op mijn huwelijk heeft hij ongevraagd en gratis geschoten. Ik zie het als gratis adverteren.

keesklip op 29 april 2017 om 11:09

Het is zuur wanneer je van je beroep fotograaf bent met alle kosten van dien, dat er mensen zijn die jouw werk gewoon lekker gratis doen. Dat ondermijnt je bestaansrecht. In dit forum is daar duidelijk weinig tot geen begrip voor. Toch jammer.

zoomer-nl op 2 mei 2017 om 23:59

Ik begrijp je punt helemaal, echter, dit is gaande in vele sectoren. Bestaansrecht op de manier zoals die in het verleden normaal was is er ook niet meer. Pijnlijk, maar het is niet anders.

Dat gezegd hebbende, is het kunnen hanteren van een fotocamera iets anders dan het kunnen fotograferen. Het ligt er ook maar net aan waar iemand genoegen mee neemt. Iets met een dubbeltje en de eerste rij? Dat is van alle tijden, maar nu met al die communicatie middelen veel simpeler te doen.

fojoto op 1 mei 2017 om 08:24

Beste Kees, een beroepsfotograaf zal zijn horizon moeten verbreden, dat staat al jaren vast. Een vogeltje, een baby, een portret of een hond fotograferen...dat soort werk zal naar de amateur gaan. We zien ook dat de waarde van die foto's zeer beperkt is. Even op facebook en een week later kijkt er niemand meer naar om. Er zijn genoeg takken van sport waar de beroepsfotograaf geen concurrentie heeft (al is het maar voor de dure apparatuur die nodig is): product fotografie, sport fotografie, groepen op de plaat zetten etc. Ik zie nog geen amateur die dit goed onder de knie heeft. In opdracht fotograferen is natuurlijk een bron van inkomsten, maar voor een beeldbank werken zeker ook. Ook daar komt geen amateur tussen. Dus ja, je hebt gelijk met je uitspraak, maar het bestaansrecht van een beroepsfotograaf is ook aan het wijzigen!

keesklip op 1 mei 2017 om 09:35

Het is een turbulente tijd met geweldige uitdagingen. Destijds moest ik nog een opleiding van 4 jaar aan de Fotovakschool volgen en een middenstandsdiploma scoren om me als fotograaf te kunnen vestigen. Nú kun je, bij wijze van spreken, met je mobieltje in de hand je diensten als fotograaf aanbieden. Vroeger was het een beroep. Nu is 'iedereen' fotograaf. Dat is wel even schakelen.

JohanvV op 1 mei 2017 om 00:03

Als ik voor iemand de tuin schoffel voor nop, ondermijn ik dan het bestaansrecht van de hovenier? Kom nou!

keesklip op 1 mei 2017 om 09:06

Dat bedoel ik: weinig tot geen begrip…

Roel-Veen op 30 april 2017 om 20:14

Beste Kees, ik voel helemaal met je mee maar ik kan mij wel voorstellen dat er hobbyisten zijn die op een dergelijke manier wat geld bij elkaar sprokkelen voor een nieuwe camera bv. ik neem in principe ook geen fotoklussen aan omdat ik a. niet weet wat je er voor moet vragen en b. geen valse verwachtingen wil scheppen ieder zijn vak, maar voor familie en verenigingen waar ik lid van ben en de voor de site van onze kerk voel ik toch wel verantwoordelijkheid om ze te helpen.
gr. Roel-Veen.

keesklip op 30 april 2017 om 21:11

Bedankt Roel!

bloemke op 29 april 2017 om 10:57

zolang er nog een ,,leer,, fase is doe ik gratis klussen , ook ongevraagd .
voordeel is ...je hebt veel materiaal om mee te oefenen , je kan je fantasie de vrije loop laten in een bewerking . en als dat gelukt is maak je mensen blij met een afdruk .
eenmaal goed onder de knie , gewoon een bedrag vragen voor de klus .
Wilt u óók zo,n foto ? ...dat kost zoveel ...

notmune op 29 april 2017 om 10:49

Zoom geeft ook slechts een mening weer.... Gelukkig zijn er meerdere en andere meningen

Matt-H-Imaging op 28 april 2017 om 11:06

Voor mij is fotografie een uit de hand gelopen hobby, geen professie.

Het mes snijdt echter aan 2 kanten: ik wil best fotoklusjes doen voor mensen, maar ik geef geen garantie mbt het geleverde product. Dus: gratis betekent ook geen klachten.

Ik ben onlangs gevraagd voor een bruiloft om wat foto's te maken. Daar ben ik op in gegaan maar heb er direct bij gezegd dat ik geen professional ben en dus geen kwaliteit kan garanderen. Ik doe wat ik kan met de spullen die ik heb en dat is het. Het bruidspaar gaf aan dat het geen probleem was, want er werd ook een professional ingehuurd.

Professionals kunnen trouwens ook wel eens flink mis kleunen. Ik heb het zelf al eens meegemaakt dat bij een huwelijk ik wat foto's heb geschoten en achteraf bleek dat de professionele fotograaf te laat was (hij stond bij de verkeerde kerk te wachten!) en waren mijn foto's de enige van de binnenkomst van het bruidspaar in de kerk.

joostopzoomnl op 26 april 2017 om 18:47

Misschien zijn er ook gewoon mensen die een "uit de hand gelopen hobby" hebben. Persoonlijk investeer ik er geld en veel tijd in maar vraag er nooit geld voor. Voor mij gaat het om het plezier van het fotograferen en de waardering van anderen voor het "werk" wat je levert. Ik zal dan ook nooit een "klus" aangaan waar ik zelf geen voldoening aan zal hebben. Voor mij is het prima dat ZOOM.NL gratis gebruik maakt van mijn foto`s. Dat is gewoon kicken. Om de zelfde reden vind ik het wel een misplaatst artikel op een site als deze. Voor alle hobbyisten. Maak er gewoon een feestje van. Groeten, Joost.

PtR op 25 april 2017 om 17:41

Een familiedagje van mijn eigen familie doe ik gratis maar zo gauw ik het gevoel heb dat een beroepsfotograaf een klus gaat mislopen, bedank ik voor de eer. Goede foto's is het doel, niet gratis. Ik verwijs dan altijd naar de pro.

lescatalpas op 25 april 2017 om 12:41

Dus wanneer gaat Zoom betalen voor foto's die gebruikt / gepubliceerd worden? Jullie doen profs misschien ook wel tekort.

ArnovLiere op 25 april 2017 om 14:58

Natuurlijk niet, je geeft toch zelf toestemming bij het aanmaken van een account dat je foto's gepubliceerd mogen worden zonder dat Zoom.nl toestemming aan je vraagt?

lescatalpas op 25 april 2017 om 16:37

Zoom is een concept dat inspeelt op het ego van de fotograaf. Een mooi blad met goedkope inhoud (gratis foto's ) wat maar wat leuk gevonden wordt als je er in staat. ...Zonder betaling...
Ik lees het ook graag, maar vind dit artikeltje een beetje hypocriet.

PtR op 25 april 2017 om 17:44

Zoom mag mijn foto's gratis plaatsen. Als ze er voor gaan betalen gaat de abonnementsprijs omhoog. Zo simpel is het.

lescatalpas op 25 april 2017 om 23:16

Vergelijkbare bladen met meer betaalde content zijn precies even duur. Zoom is gratis foto's en veelal gesponsorde artikelen. Niks mis mee, goed business plan, maar dit artikel is toch veel de pot verwijdt de ketel etc...

Provorm op 25 april 2017 om 16:35

Klopt, je bepaald zelf ook of je een opdracht gratis wilt doen. Iets waar de Zoom je nu voor waarschuwt. Dus zouden ze de voorwaarden om lid te worden aan kunnen passen?

kb op 25 april 2017 om 12:55

daar zit veel in

Carla34 op 25 april 2017 om 12:25

Wauw! Bedankt voor het gebruiken van mijn foto in dit bericht. Voel me vereerd. Groetjes Carla34.

Joep12 op 25 april 2017 om 17:57

En wat heeft Zoom.nl daar voor betaald?

Carla34 op 25 april 2017 om 18:56

Niks. Maar mijn naam staat toch bij de foto dus in elk geval een naamsvermelding, ik vind het leuk dat mijn foto gekozen is in elk geval.

JeJeEs61 op 25 april 2017 om 19:43

Wanneer je je aanmeldt op Zoom confirmeer je jezelf aan de door Zoom gestelde voorwaarden. Waanneer je daarmee accoord gaat, streelt het toch je ego wanneer de redactie besluit om uit al die opnames er een van jou uit te kiezen.
Ik denk dat je terecht vereerd bent Carla34, zou ik ook zijn.
En wanneer je dat niet wilt, doe je net als Joep12 en maak je een leeg account aan om dan onder zijn nieuwe alias dingen te schrijven die hij niet op zijn reguliere account schrijft.

Carla34 op 25 april 2017 om 19:45

Ja ben zeker vereerd dat mijn foto is uitgekozen door Zoom.nl en daarnaast ben ik het helemaal met je eens. Dank je wel voor je reactie hoor. Groetjes!

PtR op 25 april 2017 om 19:00

Zo zit ik er ook in. Als we geld gaan vragen voor het plaatsen van foto's gaat de abonnementsprijs uiteraard ook omhoog.