Meld je gratis aan
How it's made - Op naar de sterren! © andromeda, ster, stelsel

23 augustus 2017, 10:00

Ze lijken wel door de NASA zelf gefotografeerd; vol prachtige details en felle kleuren. Maar schijn bedriegt, want deze foto's zijn gemaakt door Zoom.nl-lezer Christian Guillonard (chrisjuh1). Hoe dat kan, legt hij je graag uit.

Christian is 36 jaar oud en werkt in de ict. In zijn vrije tijd is hij vaak te vinden in een sterrenwacht, waar hij voor het eerst in aanraking kwam met astrofotografie. 'Ik had altijd al een fascinatie voor de sterrenhemel en was er veel mee bezig. Door mijn passie ontmoette ik veel astronomen, van wie een deel ook met fotografie bezig was. Via hen heb ik geleerd hoe je een sterrenstelsel kunt fotograferen.'

Zo'n foto maken is dan ook niet makkelijk: 'Dat begint bij het verbouwen van de camera. Ik haal het infraroodfilter eruit om meer kleuren uit het heelal toe te laten op de sensor. Op dit moment werk ik met een Canon 700D, omdat die gemakkelijk om te bouwen is.'

De telescoop van Christian, inclusief camera, montering en alle andere andere accessoires.

Montering en Telescoop

Via een aansluitingsring bevestigt Christian de camera aan de telescoop: 'Voor deze foto (onder) gebruikte ik de Kson 1026ED Doublet, maar ik heb inmiddels de betere Skywatcher Esprit 100mm triplet kijker, met kwalitatief hoogwaardiger glas.' En dan ben je er nog lang niet: 'Zo heb je nog een equatoriale computergestuurde montering, volgkijker, volgcamera, dauwlinten (tegen het beslaan van optiek) en een laptop nodig. Dan hebben we het nog niet gehad over de software om alles aan te sturen!'

Vooral de montering is belangrijk, legt Christian uit: 'Dat is een soort groot statief waar je de camera met telescoop en al op monteert. De montering draait tegen de aarde in, waardoor de sterrenhemel precies op zijn plek blijft staan tijdens het fotograferen. 'Als je de montering niet zou gebruiken, worden alle sterren op een gegeven moment strepen, als je ze te lang belicht. De volgkijker en camera heb je nodig om het onderwerp precies in het midden te houden.'

Het eindresultaat: Het Andromeda stelsel.

Opschuiven

De aansturing gaat via aparte software: 'Met het programma BackyardEOS kan ik mijn camera via een usb-kabel besturen en daarnaast ook de hele montering (via het programma Carte Du Ciel). Een van de belangrijke instellingen die ik via BackyardEOS kan gebruiken heet 'dithering'. Dithering zorgt ervoor dat de camera na elke drie foto's een paar pixels opschuift. Dit is nodig om te detecteren welke delen in de foto uit ruis en welke delen uit waardevolle details bestaan.'

Christian maakt namelijk niet één foto van de sterrenhemel, maar het liefst zoveel mogelijk, met een zeer lange belichtingstijd. 'Ik maak bijvoorbeeld twaalf opnames van 300 seconden (een uur fotograferen), die ik later allemaal samenvoeg. Door de camera daarbij telkens een paar pixels op te schuiven, kan ik via software de ruis eruit filteren en de echte details overhouden.' Ook maakt hij gebruik van verschillende 'testopnames' om vignettering en ruis tegen te gaan tijdens de nabewerking.

'De opnames van het sterrenstelsel zelf worden 'light frames' genoemd. Maar we hebben ook nog flat, dark en bias frames nodig. Flat frames heb je altijd nodig, deze zijn bedoeld om oneffenheden, zoals stof op de sensor, onzichtbaar te maken en lossen vignettering op. Dark frames (volledig donkere foto's) worden voor het verwijderen van hot pixels gebruikt, een vorm van ruis veroorzaakt door de warmte van de sensor. Bias frames worden gemaakt met de snelst mogelijke sluitertijd en zijn bedoeld om het ruispatroon van de camera vast te stellen. Meestal fotografeer ik vijftien flat frames van één seconde, tien dark frames en ik maak één keer per jaar een heel stel bias frames.'

Eén van de twaalf foto's die Christian heeft gemaakt van het Andromeda stelsel. Pas na een samenvoeging van alle 12 foto's komt het eindresultaat tevoorschijn.

Nabewerking

Nadat de twaalf foto's zijn vastgelegd, worden ze op de computer in het programma Pixinsight geladen. 'Dat programma is speciaal ontwikkeld voor astrofotografie. Eerst bekijk ik of de light frames in orde zijn, met name of de sterren mooi rond zijn geworden. Daarna maak ik een master van de flat en dark frames, die verwijderen ruis en vignettering in de foto's. Vervolgens zorg ik dat de light frames precies gelijk gestapeld zijn en verwijder ik eventuele hot pixels. Tot slot registreer en integreer ik de lagen, wat in een 64-bits raw-bestand resulteert.'

Dan komt de bewerking van de foto zelf: lichtvervuiling wordt verwijderd, de achtergrond geneutraliseerd en de kleur gekalibreerd. 'Tot slot verscherp ik de nevels en versterk ik de kleuren, inclusief mogelijke aanpassingen in Photoshop.'

Het eindresultaat mag er wezen: een onwaarschijnlijk mooi schouwspel van het eindeloze universum. En de toekomst-droom van Christian? 'Ik zie het al helemaal voor me: een eigen sterrenwacht in mijn achtertuin met een standaardopstelling en automatisch uitschuifbaar dak!'

Een foto van de Orionnevel, ongeveer 1.344 lichtjaren hiervandaan.
De Pleiaden, samengesteld uit 30 opnamen van 300 seconden.

Reacties (5)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Spijkers op 29 augustus 2017 om 18:42

En niet met een mobieltje maken wat sommigen proberen !!!!!!

Puck101259 op 24 augustus 2017 om 08:21

Wat een mooie passie heb je en fijn dat je deze info met ons wilt delen
Schitterende foto's en een verhelderend verhaal
Groetjes,
BRigitte

JeJeEs61 op 23 augustus 2017 om 14:34

Een informatief en erg leuk artikel, met prachtige opnames. (vanuit je achtertuin?)

Henk Siteur op 23 augustus 2017 om 12:59

Zeer bijzonder en bepaald niet alledaags!

PNCO op 23 augustus 2017 om 12:39

Leuk dat zoom hier een artikel aan wijdt! Het is onwaarschijnlijk mooie fotografie en zeer gaaf om te zien