Meld je gratis aan
Aan de slag met een supergroothoek - IRIX Ultra wide 11 mm prim(a)e lens © blog, dave, ultrawide

16 december 2017, 10:00

In deze blog gaat Dave Zuuring de Irix 11mm F/4 flink aan de tand voelen en vergelijken met de Sigma 12-24 F/4 ART.

Sinds de aankondiging van de Irix 11 mm. f/4 stond ik al te popelen om eens met deze unieke lens te fotograferen. Zeker na mijn eerdere positieve ervaringen met de Sigma 12-24 mm. f/4 ART. Vlak voor de herfstvakantie ontving ik dan eindelijk de doos met daarin deze lang verwachte lens. Moet gezegd worden; deze lens uitpakken, eerst een fraai metalen blik met daarin een unieke lens pouche die als een maatwerk kostuum de lens beschermt mag er wezen! De kwaliteit van de lens spat er op deze manier vanaf en legt de lat direct hoog.

Beeldhoek

Als je gewend bent aan ultra groothoeklenzen zoals een Canon EF 16-35 mm. f/4 of de Samyang 14 mm. f/2.8 of de Sigma Art 12-24 mm. dan weet je wat je wat te wachten staat qua ultra groothoek. Het zijn specialistische lenzen die je voor een duidelijk fotografie doel inzet. Architectuur, interieur of landschap. Het zijn dus niet direct lenzen om zomaar mee aan de wandel te gaan. Okay met een 16-35 is het nog wel te doen en met de Sigma 12-24 ook nog wel vanwege zijn 24 mm. standaard groothoek, hoewel deze laatste qua gewicht van ruim 1 kg behoorlijk aan de zware kant is en dus wat onpraktischer. Dan is de Irix blackstone met 790 gram een flink stuk lichter en ook subtieler qua afmeting.

Canon 24-70 mm. f/2.8 op 24 mm


Irix blackstone f/4 op 11 mm

Deze unieke 11 mm. lens stelt je instaat met een diagonale beeldhoek van maar liefst 126°te fotograferen. Ter vergelijking de Canon 16-35 mm. f/4 heeft een beeldhoek van 98° en de Sigma Art 12-24 mm. 122.0°. Kortom je kunt enorm veel beeldinformatie tonen in een beeld. Hierin ligt ook direct de uitdaging met ultra groothoeklenzen zoals de Irix 11 mm.

Afwerking en keuze

Ondanks het relatief lage gewicht van de Irix en de zeer degelijke afwerking van deze blackstone uitvoering, met all weather sealing, is het toch raadzaam goed op te letten in gebruik. Dit komt doordat de bolle lens in de vaste zonnekap met zorg behandeld dient te worden. Immers deze bolvolmorige lens kun je als je niet oplet makkelijk beschadigen. Nu zijn dit niet typische lenzen om mee rond te wandelen of een fotowalk mee te ondernemen. Daar zijn ze te specialistisch voor. Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Naast de blackstone variant van deze Irix 11 mm. is er ook een firefly uitvoering. Deze is fractioneel lichter (730 gram) dankzij zijn kunststof afwerking. Zelf zou ik voor de blackstone kiezen, immers een lens wil je voor het leven gebruiken en dan kies ik al snel voor de degelijkere afwerking, ondanks dat het prijsverschil wel fors is. De blackstone is met € 859 maar liefst € 220 duurder. Optisch en technisch zijn er geen verschillen, het zit dus voornamelijk in de gebruikte materialen, kunststof vs. metaal. Beide lenzen zijn weather sealed en ontwikkeld voor gebruik op full frame camera's.

Ergernis

Ondanks dat ik de lens perfect vind afgewerkt met een fraaie stugge draairing, merk ik dat ik telkens tijdens het gebruik moeite heb om enerzijds de lenskap en lensdop van de lens af te halen. Het werkt gewoon niet intuïtief en zo duurt wisselen van lens onnodig lang. Bevindt de lens zich eenmaal op je body dan is het ongekend wijds perspectief een genot voor je ogen. Nu was ik al aan de Sigma 12-24 mm. f/4 gewend met een weidse beeldhoek (122.0°) , maar de Irix doet er een nog een schepje bovenop (126°). Dus als eerst de lens meegenomen naar de fameuze John Frostbrug, waar normaliter minimaal 14 mm. nodig is. Ook zijn hier perfecte omstandigheden om te zien hoe de lens omgaat met het tegenlicht vanaf de brug. Ook om te zien hoe de scherpte van de lens. In deze gebruikersreview heb ik de lens gewoon gebruikt zoals ik vaker doe en ga ik niet in op technische scherpte en technische details. Daar is online voldoende over te vinden. Nee ik wilde ervaren hoe het is om een 11 mm. ultra groothoeklens in je tas te hebben als zelfbenoemd landschapfotograaf. En zoals je in de bovenstaande foto van de fameuze John Frostbrug is te zien, is het fotograferen met de Irix 11 mm. erg leuk om te doen.

De Irix in gebruik

Autofocus ontbreekt weliswaar op deze lens, maar dat en van, wat ik zelf geen enkel probleem vind. Ik fotografeer in 8 van de 10 gevallen toch via manual focus van statief en kan dan met liveview prima mijn scherpte vinden. Deze irix 11 mm. was volgens mij dermate nieuw en weinig gebruikt nog dat de focusring behoorlijk zwaar en stroef ging. Wat wel de nauwkeurigheid en precisie bevordert. Op de lens staat de schaalverdeling prachtig aangegeven. En dankzij de goed voelbare klik bij oneindige scherpstelling kun je prima je vertrekpunt vinden met het manueel focussen. Ondanks dat er autofocus ontbreekt leest de camera wel het diafragma uit en ondekte ik dat als ik door deze zoeker scherp wilde stellen met mijn autofocus knop ingedrukt en draaien aan de scherpstelring er een autofocus lock kwam. Zo kun je als nog via een 'omweg' ook via de zoeker je scherpstelpunt of scherpte-diepte goed bepalen. Nogmaals voor de gevorderde fotograaf die landschappen, architectuur of interieurs vastlegt is dit manueel scherpstellen geen enkel probleem.

Ondanks dat het voor mij even zoeken was - in de periode dat ik de Irix 11 mm. blackstone in mijn bezit had -naar passende composities mogen de resultaat er wezen qua beeldkwaliteit. Scherpte en kleuren worden prima weergegeven en ook in lastige lichtsituaties, zelfs met de zon in een uiterste hoek van je beeld bereik je prima resultaten. Anderzijds met dit soort extreme brandpunten hoef je je amper zorgen te maken dat je beelden niet van voor tot achteren scherp zijn.

Met een ultragroothoek als de Irix 11 mm. kun je ook enorm creatief fotograferen. Door de camera richting hemel te richten in het bos kun je dit soort grappige foto's maken.

Ook is er een kit beschikbaar met 'grijsfilters' die je aan de achterzijde van de lens eenvoudig plaatst. Zelf heb ik deze niet kunnen gebruiken tijdens mijn testperiode, maar zoals in onderstaande opname simpelweg gebruik gemaakt van het schieten van een bracket van 5 foto's die ik later in Lightroom als HDR heb samengevoegd.

Of door zoals in deze foto waar juist dankzij de enorme beeldhoek deze dreigende lucht perfect benadrukt werd twee foto's samengevoegd in photoshop. 1 belichting voor de lucht en 1 voor de voorgrond.

Tot slot

Een erg leuke en vooral superhandige feature is de draairing waarmee de lens is uitgerust en je de focusring kunt vergrendelen. Tijdens mijn verblijf in de Dolemieten zijn we 's avonds de melkweg gaan fotograferen.


Toen ik eenmaal scherp gesteld had en de ring vergrendeld, kon ik probleemloos mijn verdere compositie afmaken zonder te vrezen dat mijn focus zou veranderen door ongemerkt verdraaien van de focusring. Met de Irix 11 mm. lens met een beeldhoek van 126°kun je super creatieve en mooie beelden maken, maar niet zomaar 1-2-3 alles vastleggen. Dit soort ultra groothoeklenzen vragen iets meer aandacht voor een compositie die werkt. Maar zijn alle ingrediënten voor deze foto aanwezig, dan staat de Irix 11 mm. blackstone garant voor enorm veel wijds fotoplezier en is het als je budget het toe laat een enorm leuke lens voor erbij. De beeldkwaliteit is top en de afwerking van de blackstone zelfs subliem. Kortom, de perfecte ultra wide prime lens voor de liefhebber.
Eerder ging Dave Zuuring al op pad met de De SIGMA 12-24mm F4 DG HSM Art

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Henk Siteur op 16 december 2017 om 10:59

M.i. klopt er iets niet. Er staat in het artikel dat de Canon 16-35 mm bij 16 mm een beeldhoek van 98 graden heeft; dit moet 122 graden zijn. En bij de Sigma 12-24 mm staat bij 12 mm 122 graden; dit moet 98 graden zijn.