Upload jouw foto's
Compositie maakt je foto's sterker © blog, loulou beavers, compositie

8 januari 2014, 10:00

Een van de belangrijkste onderdelen in fotografie en misschien wel het belangrijkste is de compositie. Het woord 'compositie' betekent " ordening van verschillende delen tot één geheel".

Van een foto met een goede compositie wordt vaak gezegd dat het fijn is om naar de foto te kijken en dat de aandacht van de kijker getrokken wordt naar de juiste plekken. De term "goed kijken' gaat ook niet over het gezichtsvermogen, maar over het zien van composities. Naar mijn mening is dat voor een deel talent en deels training en ontwikkeling. De manier van kijken kan ontwikkeld worden, en dus de fotografische creativiteit.
En dat is altijd de fotografische uitdaging... want hoe ga je om met onderwerp en omgeving?

Vroegere schilders gebruikten een leidraad, de regel van derden is een compositiehulpmiddel die schilders vroeger al toepasten en die vandaag in de fotografie nog veel gebruikt wordt en kan bijdragen tot een interessante foto. Tenslotte is een foto ook een plat beeld, net als dat een schilderij dat is. Een hulpmiddel dus, dat ook helpt met leren kijken naar composities.

De regel van derden

Bij de regel van derden verdeeld een raster de foto in derdes, zowel horizontaal als verticaal. Er zijn dan:

  • • twee horizontale lijnen
  • • twee verticale lijnen
  • • 9 gelijken vlakken
  • • en 4 kruispunten

De regel is gebaseerd op de onbewuste neiging dat het oog van de kijker pauzeert bij een van de vier kruispunten en dat minder doet aan de randen van het beeld. Vooral helpt de regel als leidraad om onderdelen te rangschikken, zodat het beeld rustig overkomt zonder afleidingen.

Hoe werkt het?

Door interessante onderdelen te plaatsen op de kruisende punten of in de buurt daarvan, zal de compositie al in balans komen. Een foto waarin het onderwerp geheel centraal in het midden staat, is meestal niet erg spannend. Staat het onderwerp op een van de vier kruispunten, of in ieder geval in de buurt daarvan dan wordt de foto doorgaans dynamischer en sterker.
Het hoeft dus niet zo nauwkeurig te zijn dat je een liniaal moet gebruiken om alles precies uit te lijnen. Het is belangrijker dat je over de compositie nadenkt en deze regel als (ruwe) richtlijn gebruikt.
Veel camera's hebben ook de mogelijkheid om de regel van derden in te stellen zodat de vlakken in de zoeker of liveview staan.


Bij bovenstaande foto met de wolf is de kop in de buurt van het bovenste kruispunt geplaatst om in het beeld ruimte te laten voor het lijf en dat dus ook niet te dicht bij de rand van de foto te laten uitkomen. De wolf had zelfs hoger in beeld geplaatst mogen zijn, maar doordat er dan onder in beeld een wat rommelige voorgrond zou komen (rotsen met mos en wat begroeiing) zou dat afbreuk aan het lege serene beeld.

Doordat de blik van de wolf naar links is, is er juist links in beeld ruimte...kijkruimte dus, hierdoor komt een foto ook als snel ruimtelijk over.


Bij landschapsfotografie is de plaatsing van de horizon bepalend voor hetgeen je als fotograaf wilt laten zien. Doorgaans zal dat een keuze zijn tussen mooie luchten of een interessante voorgrond. Bij deze foto van de branding is de lucht ook heel mooi, toch is de beweging in het water sterker, zelfs sierlijk, en heeft dat de meeste ruimte gekregen.


In portretstand werkt de regel van derden als leidraad ook. Een bloem heeft kijkruimte, de ruimte waar de bloem naar toe openstaat, en dus is de plaatsing van de bloem hier rechts uit het midden. Probeer niet teveel in je foto te doen, simpele en eenvoudige composities zijn vaak erg sterk. Houd elementen die het onderwerp niet ondersteunen of de aandacht zou kunnen afleiden uit beeld is.


Een uitgangspunt dat ik ook hanteer is dat ons oog naar het lichtste deel in de foto trekt, achter het onderwerp werkt een lichte plek versterkend, aan de kant van de kijkruimte zou dit ook versterkend zijn.


Ook bij de foto van de boshyacint is de regel van derden als uitgangspunt gehanteerd. Nog een uitgangspunt is dat de kaderranden bij voorkeur vrij moeten zijn van afwijkingen, het lichte plekje in de kaderrand trekt bij het linkerbeeld wel de aandacht, maar is niet waar de foto omgaat, dus is dat bij het rechterbeeld geretoucheerd.

Moet dit altijd, de regel van derden?

Nee hoor, experimenteer vooral met de regel van derden. Het is slechts een richtlijn die je wel altijd kan toepassen. En zeker als een onderwerp symmetrisch is, zal een centrale plaatsing juist sterk kunnen zijn.

Happy shooting!!

Wie is deze auteur?
Mijn naam is Loulou Beavers en ik ben professioneel natuurfotograaf. Mijn foto's en artikelen worden regelmatig gepubliceerd in diverse tijdschriften en boeken. Ook zijn mijn foto's veelvuldig in internationale wedstrijden bekroond. Bekijk hier mijn website.



Alle blogs geschreven door Loulou Beavers vind je hier.

Reacties (20)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
osten op 21 januari 2016 om 16:04

Uw uitleg is intersant ik heb iets bij geleerd osten1

3228370 op 5 augustus 2015 om 17:59

Bedankt voor je duidelijke uitleg. Het kan niet vaak genoeg herhaald worden voor mij. Ik vergeet het weleens

Kaantje op 7 maart 2014 om 16:54

Dank voor je uitleg. Ik ben nieuw hier maar is het mogelijk om dit soort artikelen aan je profiel toe te voegen. Zoiets als je eigen leeslijst maken? Makkelijk om weer eens terug te lezen?

movingmountain op 16 februari 2014 om 18:50

Dank je voor de heldere uitleg en mooie foto's

CeesJ op 14 januari 2014 om 10:07

Duidelijk en zeer informatief.
Zal dit zeker toepassen.
CeesJ.

Bertus_B op 9 januari 2014 om 22:25

Ik ben het volkomen eens met de kop boven dit verhaal;
Compositie is misschien wel het belangrijkste onderdeel in fotografie.
Ik vind het daarom onbegrijpelijk en zelfs schandalig dat op "Zoom" in de overzichten alle foto's onbeschaamd worden afgeknipt.
Voordat de site vernieuwd werd keek ik vaak naar deze overzichten en selecteerde foto's die mij m.n. qua compositie bevielen om beter te kunnen bekijken. Nu kan ik aan de hand van deze vierkante knipsels niet beoordelen of de foto de moeite waard is om verder te bekijken.
Ook is de kleurstelling en scherpte niet meer natuurlijk, maar een beetje overtrokken.
Ik kom sindsdien nog maar zelden op "Zoom" en moest voor deze reactie zelfs mijn inloggegevens opzoeken omdat ik ze vergeten was.

Iemand het met mij eens?

Fotofilia op 4 augustus 2015 om 19:15

Mee eens.

Bertus_B op 4 augustus 2015 om 20:53

Een van de weinigen die het blijkbaar met mij eens is. Zoals in 2014 al aangegeven, op dit moment kijk ik nog maar zelden naar foto's op zoom om genoemde redenen.

CeesJ op 14 januari 2014 om 10:08

Goedemorgen Bertus_B
Helemaal eens.
De foto's in het overzicht zeggen niets over de uiteindelijke compositie.
CeesJ.

3ddo op 9 januari 2014 om 21:15

De Gulden Snede werd al eerder genoemd en dit is een eenvoudige en zeer werkzame afleiding daarvan. Het principe werd al toegepast bij de bouw van het Parthenon en is terug te herleiden tot de natuur.
Filosofe / wiskundige / fotografe Priya Hemenway heeft er een zeer toegankelijk en goed geïllustreerd boek over geschreven: Divine Proportion,

BelindaKeulen op 9 januari 2014 om 11:04

De diagonaal methode vind ik persoonlijk mooier.
De compositie is dan vele malen sterker.

B4Art op 9 januari 2014 om 10:30

Als schilder wil ik toch even wijzen op de oude meesters in de schilderkunst, die dit principe tot in de finesses hebben doorgevoerd. De gulden snede was de manier om de complexiteit van de kunstwerken vorm te geven. Hoewel ik ook vind dat niet alles volgens dit principe moet worden uigevoerd, want regels zijn er om overtreden te worden. dat geeft een saaie foto misschien net datgene wat hem bijzonder maakt. Het is een goed hulpmiddel om je compositie te bepalen.

LoulouBeavers op 9 januari 2014 om 12:58

Dat staat er ook in, ik heb alleen niet kunnen vinden sinds wanneer, hoor vaak dat dit bij middeleeuwse schilders is ontstaan, maar heb ook berichten gehoord dat dit al duizenden jaren voordien zou zijn toegepast. In ieder geval kan je dit principe en ook andere principes natuurlijk absoluut terug vinden in veel schilderkunst. En inderdaad een goed hulpmiddel.

HEUL op 8 januari 2014 om 19:26

Dit als tegenhanger van De Gulden Snede....
Mooie foto's!

HNK-R op 8 januari 2014 om 13:42

Bekend, maar oh zo vaak vergeten

Leuk en informatief. Erg mooie foto's!

henkklooster op 8 januari 2014 om 11:37

Een mooi en duidelijk artikel die helpt bij het fotograferen, bedankt hiervoor en ga door.

sayan op 8 januari 2014 om 11:02

Mooi en duidelijk artikel, dank voor het plaatsen.

GijsdeJonge op 8 januari 2014 om 10:39

Hoi hoi Loulou,

Weer een prachtig helder, duidelijk en leerzaam artikel met mooie praktijkvoorbeelden waarin goed zichtbaar is waarover gesproken word.

Groetjes Gijs

Ferryveldhuizen op 8 januari 2014 om 10:17

De golden ratio vind ik ook een erg mooi ''grid'', alleen veel minder toepasbaar!
Mooi stuk Mhr. beavers!

Mvg Ferry