Upload jouw foto's
Omzetten van een foto naar zwart-wit met Silver Efex Pro © blog, john verbruggen, silver efex

10 maart 2014, 15:23

Eerder schreef ik hier een artikel Aan de slag: Fotograferen met een lange sluitertijd. Dat artikel concentreerde zich vooral op het maken van een foto met een lange sluitertijd, wat heb je nodig hebt en wat moet je precies moet doen.

Om tot een goede foto met een lange sluitertijd te komen is de omzetting van kleur naar zwart-wit een wezenlijk onderdeel van het proces. In dit artikel leg ik uit hoe je dat het beste kunt doen. Ik gebruik hiervoor NIK Silver Efex Pro (SEP). Het is onderdeel van een grotere set plugins (filters, HDR, analoog, ruisonderdrukking, verscherping, etc.) die door NIK van Google gemaakt worden voor de fotograaf. NIK is inmiddels onderdeel van Google en dat heeft het positieve gevolg gehad dat de prijs van de complete set tools die NIK maakt nu voor $ 149 te koop is. Er is een gratis probeerversie te downloaden op http://www.google.com/nikcollection die 15 dagen werkt.

Voorbereiding voor de conversie

In dit voorbeeld gebruik ik een kleurenfoto van de bibliotheek van IJsselstein. Het is een foto die genomen is met een lange sluitertijd, 256 seconden om precies te zijn en diafragma f/9,5. Ik heb deze foto eerst geïmporteerd in Photoshop Lightroom. Ik heb aan deze foto in Lightroom alleen het wit een klein beetje verhoogd. Ik adviseer je om zo min mogelijk in Lightroom aan een foto te doen als je weet dat je deze met SEP gaat bewerken. Blijft in ieder geval van de Clarity-schuif af! Dit veroorzaakt namelijk sterke toename van ruis bij je conversie.

Beginnen met de conversie

Hierboven zie je de foto zoals ik die vanuit Lightroom in Photoshop geopend heb. Je ziet dat de kleur van de foto aan de warme kant is. Dit komt door de ND-filters die ik gebruikt heb. De meeste sterke ND-filters introduceren een kleurzweem (in mindere of meerdere mate). Dat is een van de redenen waarom foto's genomen met lange sluitertijden vaak naar zwart-wit worden omgezet. Ik kies ervoor om de omzetting met SEP binnen Photoshop te doen. Het kan ook rechtstreeks vanuit Lightroom. SEP maakt dan een Tiff-bestand aan en past daar dan de omzetting op toe. De omzetting binnen Photoshop heeft als voordeel dat je Slimme filters (Smart objects) kunt gebruiken. Dat betekent dat je later terug kunt keren naar je conversie en alle aanpassingen die je gemaakt hebt nog aan kunt passen. Dus voordat je in Photoshop SEP opent, kopieer je achtergrondlaag en zet deze om naar een slim filter-laag (Convert to smart object). Open nu SEP.

Kies een preset bewerk het resultaat

Links in je scherm van SEP zie je een aantal presets verschijnen. Deze lijst met presets is een goede start om je conversie te beginnen. Blader hier doorheen en je krijgt een aardig idee wat er mogelijk is met je foto. Kies die preset die het dichtste bij het door jou gewenste eindresultaat komt. Als je op de preset geklikt hebt, past SEP de instellingen die bij deze preset horen. Je kunt de preset browser nu wegklappen zodat je foto wat groter op het scherm verschijnt. Rechts van het scherm zie je nu de instellingen die de preset heeft toegepast en die je nu kunt gaan fine tunen. Je ziet dat je heel veel controle hebt over je conversie naa zwart-wit in SEP. Ik ga hier niet iedere schuif die je kunt instellen bespreken. Maak aanpassingen naar jouw smaak. TIP: voor foto's met lange sluitertijden zoals deze, kies ik ervoor om de "Fine structure" op negatief te zetten. Dat werkt beter met het veeg effect van de wolken in de lucht. Teveel structuur zou het zachte van dit veeg effect teniet doen.

Voor het aanbrengen van locale aanpassingen heeft SEP (als alle software van NIK) de mogelijkheid om "Control points" te plaatsen. In de foto beneden kun je zien dat ik 3 van deze "Control points" heb aangebracht.

Gebruik Controle Punten

In deze foto heb ik de "Control points" gebruikt om wat contrast en structuur toe te passen. Structuur (dus niet Fine Structure!) en contrast zorgen ervoor dat de vegen wat duidelijker zichtbaar worden in deze foto. Of je dit doet is ook een kwestie van smaak, zoals veel dingen bij het bewerken van foto's! Door het plaatsen van een "Control point" creëert SEP automatisch een masker gebaseerd op de plek waar jij het "Control point" hebt geplaatst. Met de bovenste schuif, van het rijtje schuiven dat verschijnt, kun je het masker vergroten of verkleinen. Daarnaast heb je nu 7 schuiven die je kunt aanpassen.

Br = Helderheid
Co = Contrast
St = Structuur
AW = Versterk de witten
AB = Versterk de zwarten
FS = Fijne structuur
SC = Selectieve kleurtoning

Overige mogelijkheden

In deze laatste foto zie je wat je nog allemaal meer in kunt stellen aan opties in SEP. De software geeft je veel mogelijkheden om de foto verder te optimaliseren en te voorzien van een artistieke touch. Als je bijvoorbeeld erg van analoge film hield, bied SEP de mogelijkheid om een bepaalde filmsoort te kiezen. SEP simuleert dan de eigenschappen van deze film, die je dan weer naar eigen smaak kunt aanpassen qua korrel en de gevoeligheid. Met "Finishing adjustments" kun je een vignette toepassen, een kadertje om de foto zetten en de randen van de foto inbranden. Rechtsonder het histogram zie je een schaal van 0 tot 10. Deze schaal refereert aan het fameuze zone systeem waarmee Ansel Adams er voor zorgde dat zijn zwart-wit foto's altijd een perfecte verdeling van grijswaarden had. Als je met je muis over deze schaal heen gaat, zie precies in je foto waar en hoeveel er van een bepaalde zone aanwezig is in je foto. Als er dus wat dichtloopt of wit uitblaast, kun zo makkelijk opsporen waar het probleem precies zit en of dat voor jou ook een probleem is.

Verder in Photoshop

Als je dan klaar bent in SEP klik op OK en de conversie zal nu toegepast worden en opgeslagen in de slimme filterlaag. Vervolgens ga ik de foto retoucheren. Deze fot heeft bijvoorbeeld enkele sensorstippen die verwijderd moeten worden. Vervolgens ga ik met een dodge and burnlaag verder de foto op smaak brengen. Technisch gezien zou dit ook binnen SEP kunnen (met control points). Ik kies er echter voor om een nieuw laag te vullen met 50 % grijs met de overvloeimodus op zacht licht en nu met een borstel in te gaan kleuren. Zwart waar ik het donkerder wil hebben en met wit daar waar ik het lichter wil. Met een tablet en een pen schilder ik de foto dan op smaak. Tot slot verscherp een dergelijke foto niet te korrelig. Ik adviseer voor het onscherp masker ongeveer de volgende instellingen: Amount 75 - 125, Radius 2 - 3, Threshold 8 - 12. Kijk goed bij het verscherpen wat er gebeurd. Het finale resultaat:



Ik hoop dat je nu een indruk hebt over de kracht van SEP en dat dit pakket zeer veel controle biedt om tot een hele goede omzetting van je kleurenfoto naar zwart-wit te komen.

avatar

Ik ben John Verbruggen, fotograaf van landschap, architectuur en infrastructuur. Ik fotografeer in opdracht van bouw- en vastgoedbedrijven, ingenieursbureaus, etc. Op mijn blog vind je nog veel meer artikelen met tips en achtergronden bij mijn foto's. In augustus 2013 verscheen mijn eerste eBook Improve your photos: Landscape and architecture.

Reacties (2)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
RoadQueen op 11 maart 2014 om 16:08

ik werk er al een tijdje mee.superprogramma en heel gebruiksvriendelijk.

Joey Hohage op 10 maart 2014 om 15:51

Een geweldig programma; werkt erg mooi, doordat je o.a. alle tonen aan kunt passen en of verscherpen/verzachten; midden tonen, hooglichten en schaduwen. dit in combinatie met de "controll points". en de mogelijkheid om kleuren (oorspronkelijke) apart donkerder en lichter te maken, is het voor mij een favoriet.