Upload jouw foto's
Supertips voor het plannen van de supermaan © IDG NL

24 september 2015, 10:00

Bloedmaan, supermaan, blauwe maan, maansverduistering. Hoog tijd om eens wat lunaire kreten te verhelderen voor onze Zoomers. Als de lucht op 28 september nu maar net zo helder wordt! Zoom.nl geeft je tips voor plannen van het fotograferen van deze bijzondere gebeurtenis.

Terminator en terminologie

Wat gaat er gebeuren? De aanzet van dit artikel zijn de koppen in de media. We lezen in de krant en op het web nogal wat kreten die de maan groter te maken dan zij is. Daar maken we ons bij Zoom.nl ook schuldig aan. Maar het is terecht - De maan is groter.



De maan lijkt extra groot als je haar vergelijkt met iets op de achtergrond, zoals een skyline. De maan blijft net zo groot. Foto: arixtra

Tenminste, zij lijkt groter omdat de maan vroeg in de ochtend op aanstaande maandag het meest dichtbij de aarde staat. De maan volgt een elliptische baan om de aarde. Het punt in die omloop dat het meest dichtbij onze planeet ligt, heet het perigeum. Het verst verwijderde punt noemen we het apogeum.

Het is volle maan als de maan helemaal verlicht is. Dat komt doordat de maan, vanaf de zon gezien, aan de andere kant van de aarde staat.

Foto: jjs

We spreken van een supermaan als het volle maan is én het wanneer de maan tegelijk in het perigeum - dus dichtbij de aarde - staat.

Aanstaande maansverduistering is bijzonder, omdat de verduistering samenvalt met een supermaan; dit gebeurt eens in de dertig jaar. De aarde komt tussen de zon en de maan in te staan, waardoor de aarde haar schaduw geleidelijk over het oppervlak van de maan werpt. Eerst valt haar halfschaduw (penumbra) over de maan. Dan, als de hele schaduw (umbra) geleidelijk over de maan trekt, zien we een hapje uit de maan verdwijnen.


(Dit is wat er om 04:47 op maandagochtend gebeurt. De aarde blokkeert het zonlicht op de maan, waardoor er een schaduw op de maan wordt geworpen)

Een bloedmaan is een term die wordt toebedeeld aan de kleur die de maan krijgt tijdens de volledige verduistering. Dat komt doordat het licht dat op de maan valt door de aardse atmosfeer heeft gereisd en door lichtbreking een rode kleur krijgt. Het is hetzelfde natuurkundig principe waardoor de lucht bij zonsopgang en zonsondergang zijn warme tint krijgt.


Niet zo rood als bloed, maar een meer bruine maan. Dit is precies wat we kunnen verwachten. Foto: tessa220

Wat is dan een blauwe maan? Dat heeft geen directe astronomische of fotografische waarde. We spreken van een blauwe maan als er twee keer een volle maan in een maand voor komt. De maan is of lijkt dus niet blauw van kleur.

Bonus:
De terminator? We bedoelen niet de Hollywood-blockbuster, maar de gelijknamige scheiding tussen de dag- en nachtzijde van de maan. De maan is halfvol als de terminator zich precies op de helft van de maan bevindt. Dat is maandag niet het geval, maar je hebt wel weer wat geleerd.


De scheidingslijn tussen de dag- en nachtzijde van een hemellichaam, heet de terminator. Foto: photographer

Timing, bewolking en seeing

Laten we het volgende gedeelte eens heel praktisch benaderen.

Op timeanddate.com kun je precies zien hoe laat en vanaf waar de totale maansverduistering te zien is.

Samenvatting
Maandag om 02:11 uur op begint de penumbra (halfschaduw) over de maan te vallen. Dit is echter heel slecht te zien, en nog lastiger te fotograferen. Om 03:07 uur begint de maan zichtbaar kleiner en roder te worden. Tussen 04:11 uur en 05:23 uur is de maan totaal verduisterd en kleurt ze rood. Dan zien we de maan weer 'groeien' totdat ze om 06:27 uur weer een cirkelvorm heeft. Om 07:22 uur is de maansverduistering van de supermaan voorbij. Het is dan weer volle maan.

Je hoeft niet te wachten tot het moment van verduistering. Je kunt bij onbewolkt weer heel goed nachtelijke landschappen fotograferen. Blijf ook na de maansverduistering nog even hangen. De rijzende zon en mogelijk optrekkende mist zullen je voorzien van prachtig licht.


Vroeg in de ochtend kunnen we best eens dit soort platen verwachten (maar dan met een volle maan) Foto: ivooto

Gaat de bewolking roet in het eten gooien? Het ziet er niet naar uit. Voor het grootste deel van ons land wordt er onbewolkt weer voorspeld. Bekijk komend weekend de verwachtte bewolking op buienradar.nl

Foto: reneteusink

Helder en onbewolkt zijn twee verschillende begrippen. Het kan onbewolkt zijn, maar het zicht voor astronomische waarneming kan evengoed waardeloos zijn. De kwaliteit van zo'n waarneming noemen we seeing. MeteoBlue heeft een fantastisch overzicht van de verwachtte seeing over de komende drie dagen. Op de pagina vind je daarnaast links naar uitleg over de waardes van de tabel. Voor nu volstaat het om te zeggen dat een groene kleurcodering goed nieuws betekent.

Foto: trashterrier

Check deze week Zoom.nl nog voordat je de maan gaat fotograferen! We geven je dan meer praktische tips voor het fotograferen van de super bloedmaan op maandag.

Reacties (8)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Laanscapes op 29 september 2015 om 09:33

28 september begon natuurlijk om 12 uur 's nachts. Is het jullie gelukt om het spektakel te fotograferen? We zijn benieuwd naar het werk!

CenterMan op 26 september 2015 om 07:17

Gecorrigeerde link naar timeanddate.com: http://www.timeanddate.com/eclipse/in/netherlands/amsterdam

KevinHollmann op 25 september 2015 om 13:23

Als jullie maandag meer info geven zijn jullie denk net wat te laat
Ik denk dat het beter is zondag meer info te geven anders moeten mensen nog een 30 jaar wachten voordat ze de adviezen kunnen toepassen.

chrizzx op 24 september 2015 om 14:29

Was eigenlijk niet van plan om wat met de maansverduistering te doen, maar jullie schrijven er zo mooi over! Misschien dat ik zomaar de wekker zet!

PtR op 24 september 2015 om 11:20

28 September...? Da's een MAANdag. Sorry, flauw geintje bij een mooi artikel.

hansvanderboom op 25 september 2015 om 17:19

LOL, wel leuk.

chrizzx op 24 september 2015 om 14:28

LOL!!!!!