Upload jouw foto's
7 tips voor het fotograferen van de (bloed)maan © jp-pictures

25 september 2015, 14:53

Maandagochtend heel vroeg vindt een maansverduistering plaats, ook wel bloedmaan genoemd. Maar wanneer je de maan probeert te fotograferen met de automatische stand van je camera, eindig je meestal met een witte schijf zonder details tegen een zwarte achtergrond. Deze 7 tips van Toine Westen helpen je op weg naar mooie foto's van de (bloed)maan.

Niet alleen is het maansverduistering, maar doordat de volle maan ook nog eens heel dicht bij de aarde staat is het ook een zogenaamde supermaan.

1. Wat zijn de beste instellingen voor het fotograferen van de maan?

Stel je camera handmatig in. De automaat van je camera kan niet goed omgaan met een heel groot donker vlak (de nachtelijke lucht) met daarin een klein zeer licht gedeelte (de maan). Hij zal proberen de hele foto lichter te maken. Met als gevolg dat de maan veel te licht wordt. Om de details op de maan zichtbaar te maken, kun je daarom je camera het beste handmatig instellen. Verschillende factoren hebben invloed op de belichting, dus het is niet mogelijk om te zeggen welke instellingen je precies moet gebruiken.

Als vuistregel kun je gebruik maken van de "Looney 11 rule" (Looney komt van Lunar wat Maan betekent, voor overdag bestaat de Sunny 16 rule). Zet hiervoor je diafragma op F/11 en de sluitertijd op 1/ISO-waarde. Bijvoorbeeld: diafragma F/11, ISO-waarde 200 en sluitertijd 1/200 seconde. Is de maan nu te donker, dan maak je de sluitertijd langer. Bij een te lichte maan, gebruik je een kortere sluitertijd.

Volg ook een fotografiecursus bij de Zoom Academy

Ben je nu portretfotograaf, macrofotograaf of fotografeer je liever landschappen? Of wil je alle geheimen van Photoshop of Lightroom leren? Voor elke fotograaf bieden we een passende cursus vol tips, leerzame video's en gestructureerde uitleg.

Bekijk ons uitgebreide aanbod van online fotografiecursussen in de Zoom Academy en start direct met jouw persoonlijke cursus!

Momenteel kun je aan de slag met de cursussen Trouwfotografie, Compositie, Beroepsfotograaf, Licht en belichting, Lightroom, Photoshop, Portretfotografie, Reisfotografie, Macrofotografie, Landschapsfotografie en Smartphonefotografie .

Gemiddelde beoordeling: 8,5

"Erg tevreden. duidelijke uitleg en duidelijke video's. Voordeel is ook dat je nog eens terug kan kijken. Ik kijk uit naar een volgende training."
- John R

Naar de Academy


2. Tele-objectief

Om de details in de maanfoto goed te kunnen zien, is het handig om gebruik te maken van een tele-objectief. Een minimale brandpuntsafstand van 200 mm is aan te bevelen. Hoe langer de brandpuntsafstand, des te groter zie je de maan in beeld. Haal eventuele filters van het objectief af. 's Nachts kunnen deze vervelende schitteringen in je beeld opleveren. En zet de zonnekap er juist op om ongewenste lichtinval te voorkomen.

Foto gemaakt met de volgende instellingen: F/6,3 - 200 iso - 1/160 s - 500 mm.

3. Camera op statief

Wanneer je met een telelens aan de slag gaat, wordt iedere trilling in je camera uitvergroot. Werk daarom vanaf een stevig statief. Of als je dat niet hebt, zorg dan dat de camera op een stevige ondergrond ligt. Wanneer je vanaf statief werkt, is de belangrijkste bron van trillingen die overblijft het indrukken van de ontspanknop. Doe dit dus niet met de hand, maar gebruik hiervoor een draadontspanner of afstandsbediening. Ook de zelfontspanner van je camera werkt hiervoor uitstekend. Ga je voor deze optie, zet de timer dan het liefst zo lang mogelijk, bijvoorbeeld op 10 seconden. Dan zijn de trillingen van het indrukken van de knop zo veel mogelijk uitgedoofd.

4. Handmatig scherpstellen

De volgende stap is het scherpstellen. De kans is groot dat de auto-focus niet goed werkt. Handmatig scherpstellen is daarvoor de oplossing. Je kunt dit uiteraard doen door te kijken door de zoeker. Een andere mogelijkheid is het gebruik van liveview. Met liveview kun je achter op het schermpje van de camera inzoomen. Bijvoorbeeld op de rand van de maan, of op een krater. Wanneer je nu aan de scherpstelring draait, kun je zien of je goed hebt scherpgesteld.

5. Compositie

Je kunt de maan natuurlijk in z'n eentje op de foto zetten. Maar je kunt ook eens overwegen of je nog andere elementen mee wilt nemen in het beeld. Wanneer het nog niet te donker is, kun je het landschap een rol laten spelen in je foto. Ook kun je gebruik maken van silhouetten van bijvoorbeeld een kerktoren, boomtakken of een vliegtuig dat voor de maan langs vliegt.


foto: rtemming · ISO 100 · F 5.0 · 1/500 SEC

6. Het moment

Het moment waarop je fotografeert bepaalt in grote mate de sfeer in je foto. Maak je foto's van de maan terwijl deze net opkomt en dus nog laag aan de horizon staat? Dan kun je de maan goed in een landschapsfoto opnemen. Staat de maan hoog aan de hemel, dan kun je een "maan-portret" maken. Probeer dit ook eens tijdens het blauwe uurtje. Het contrast tussen de maan en de achtergrond is dan nog niet zo hoog. En de blauwe lucht geeft een hele andere sfeer aan je foto.

Daarnaast maakt het nog een groot verschil in welke fase je de maansverduistering fotografeert. Toon je slechts een dun sikkeltje, of een volle maan? Wanneer je de kraters op de maan mooi in beeld wilt brengen, kies dan een moment waarop de maan niet vol is. De schaduwen maken de kraters aan de rand van de maan beter zichtbaar.

7. Bloedmaan

Wanneer de aarde tussen de zon en de maan door beweegt, ontstaat er een maansverduistering. Als de maan daarbij volledig in de kernschaduw van de aarde komt, dan is er sprake van een totale maansverduistering, ook wel bloedmaan genoemd. Tijdens een totale maansverduistering houdt de aarde het licht dat van de zon op de maan valt voor het grootste deel tegen. Maar via de dampkring van de aarde valt een klein gedeelte van het zonlicht toch nog op de maan. Hierdoor krijgt de maan een oranje-rode kleur, te vergelijken met een zonsondergang. Deze rode kleur geeft dit fenomeen zijn naam: bloedmaan.


foto: eeckhout · ISO 0 · · SEC

In de nacht van 27 op 28 september vindt er een totale maansverduistering plaats. Een supermooi moment om foto's van de maan te maken! De verduistering begint om 2:11 MEZT, de maan is volledig verduisterd van 4:11 tot 5:24 en het einde van de eclips is om 7:25. Deze tijden gelden voor Utrecht, maar voor andere plaatsen binnen Nederland en België wijken ze niet veel af. En dan nu maar duimen voor een heldere nacht, want de eerstvolgende bloedmaan is pas weer in 2018.


foto: calberts · ISO 800 · F inf · 1 SEC

avatar

Mijn naam is Toine Westen. Als professioneel fotograaf heb ik me gespecialiseerd in natuur- en landschapsfotografie. Met veel plezier deel ik mijn kennis via o.a. blog-artikelen, presentaties en fotoworkshops in de Lage Landen en het Hoge Noorden. Wil jij graag 7 supertips voor een betere scherpte en meer diepte in je foto’s? Download dan mijn gratis e-book: www.fotograferenindenatuur.nl/tips

Reacties (30)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
RBvandaag op 29 september 2015 om 22:52

Bedankt voor de goede tips, het heeft mij geïnspireerd om de wekker te zetten en daar heb ik geen seconde spijt van gehad. Het viel wel tegen om de juiste instellingen te vinden. Gelukkig had ik in de avond alvast wat foto's gemaakt van de heldere volle maan, want handmatig scherpstellen op live view was er niet bij... De verduisterde maan was zo donker dat er niets concreets te zien was om op te focussen. Mijn optimale shot kwam uit op 300mm F8 bij 4 sec op iso 1250
http://zoom.nl/foto/natuur/het-opstaan-waard.2583728.html?object=user&object_id=150445
Na analyse achteraf bleek hier bewegings onscherpte in te zitten. Doordat de maan op dat tijdstip zuid zuid west staat beweegt hij sneller dan begin van de avond of einde van de nacht (Van links naar recht i.p.v. naar je toe) Dit maakt dat 4 seconde al te lang was voor deze foto.... Over 18 jaar het diafragma maar verder open en de ISO toch maar omhoog.... Ik zag meerdere zoomers met problemen in het eindresultaten dus wilde ik dit nog even aanhalen. Ik vond deze nacht bijzonder leerzaam en alle foto's van onze mede zoomers een inspiratie. Nu deze aantekeningen nog terugvinden in 2033!

Ferdinandus op 28 september 2015 om 20:34

fijne en duidelijke tips over de maan, bedankt hiervoor

toine-westen op 28 september 2015 om 22:05

Graag gedaan en veel succes als je ermee aan de slag gaat!

Carwen op 28 september 2015 om 13:49

Bedankt voor alle goede tips! Helaas waar ik zit in Finland waren er alleen maar wolken dus ik heb geen maan gezien. Maar ik ga zeker aan de slag met deze tips om de maan op een onbewolkte nacht te fotograferen

toine-westen op 28 september 2015 om 14:15

Jammer van de bewolking van afgelopen nacht.
In ieder geval heel veel succes met het fotograferen van de maan op een ander moment!

Carwen op 28 september 2015 om 18:19

Dank je

gipukan op 28 september 2015 om 13:37

Tot de wolken kwamen https://www.flickr.com/photos/gipukan/21749603926/

toine-westen op 28 september 2015 om 14:14

Leuk dat het gelukt is!

djepie op 28 september 2015 om 10:12

De genoemde instellingen bleken perfect te werken toen de maan ging krimpen. De rode maan krijgt echter alleen indirect licht en daar moest dus veel meer licht bij! https://www.flickr.com/photos/8218648@N02/21156376444

toine-westen op 28 september 2015 om 12:34

Ja, dat klopt.
Leuk te horen dat je met de tips aan de slag bent gegaan!
En mooi dat je je foto's al gedeeld hebt!

Matt-H-Imaging op 27 september 2015 om 20:04

Ik ga vannacht ook eens een poging wagen. De 500mm F8 spiegellens erop en dan is het plaatjes schieten.

toine-westen op 28 september 2015 om 12:31

En, gelukt? Deel je je foto's hier?

Matt-H-Imaging op 28 september 2015 om 20:13

Het resultaat was niet geweldig, maar ik heb 1 foto in mijn album gezet: http://zoom.nl/foto/natuur/a77ii-05791.2584128.html

toine-westen op 28 september 2015 om 22:09

Bedankt voor het delen! Leuk dat het gelukt is

Matt-H-Imaging op 28 september 2015 om 13:14

Ik ben opgestaan, heb een paar foto's genomen (camera stond al klaar op statief), maar ben direct daarna mijn bed in gekropen. Vanavond even kijken wat het geworden is. Zit er een goed exemplaar bij, zal ik het even een link posten.

Het was wel lastig. Normaal is volle maan fotograferen geen kunst, maar dit was toch andere koek. De ISO omhoog naar 1600 en dan nog een vrij lange sluitertijd. Het diafragma is helaas vast bij een speigellens, dus dat bleef F8. Goed manueel scherpstellen was nog een hele toer.

gipukan op 27 september 2015 om 12:31

Was afgelopen nacht ook al mooi https://www.flickr.com/photos/gipukan/21129061124/

toine-westen op 28 september 2015 om 12:31

Leuk, ik hoop dat de bloedmaan ook gelukt is!

lidys op 27 september 2015 om 09:51

Thanks, maar lui als ik ben, zal ik niet ter plekke zijn

toine-westen op 28 september 2015 om 12:28

Maar je kunt na afloop altijd nog mooie foto's kijken van anderen.

hagru100 op 26 september 2015 om 19:10

Bedankt voor duidelijke tips, ik ga het maandagmorgen de maan fotograferen.

toine-westen op 28 september 2015 om 12:29

Ik hoop dat je mooie foto's hebt kunnen maken!
Deel je je resultaten via Zoom.nl?
Hartelijke groeten, Toine

marbak74 op 26 september 2015 om 11:50

Ik ga het maandag ochtend ook proberen, als ik wakker kan worden, maar maakt het nog veel uit of ik het vanuit de achtertuin doe, of even de flevopolder inrij?
Heeft iemand een idee hoe hoog de maan staat en waar (noord, zuid, etc)? Als het namelijk even kan, wil ik er namelijk ook een stukje landschap in verwerken. Als ik van te voren weet waar de maan ongeveer zal zijn, kan ik van te voren een mooie plek uitkiezen.

haroldvdb op 26 september 2015 om 13:55

http://photoephemeris.com/ Werkt erg handig voor zon op-ondergang en voor maan op-ondergang en plaats waar deze op een bepaald tijdstip te vinden zijn.
Zijn nog meer zulke programma's/apps maar gebruik zelf deze altijd.
Succes!!

marbak74 op 27 september 2015 om 10:36

Bedankt Harold! Ik zie dat de maan best hoog staat. Als hij lager zou staan, was het mooier geweest, maar dit geeft veel mogelijkheden voor waar ik wil gaan fotograferen
Ik zet de site in mijn favorieten.

toine-westen op 28 september 2015 om 12:27

Ik gebruik inderdaad ook The Photographer's Ephemeris hiervoor.
Deel je je resultaten ook op Zoom.nl? En zet je hier dan nog even een linkje naar je foto's?
Hartelijke groeten, Toine

marbak74 op 28 september 2015 om 18:28

Mijn fototje, helaas was bij mij te bewolkt tijdens de volledige verduistering, maar toch een mooie kunnen maken.
http://zoom.nl/foto/landschap/superbloedmaan.2583706.html?object=user&object_id=120908

toine-westen op 28 september 2015 om 18:53

Mooi geworden!

JanvanO op 26 september 2015 om 08:52

Zeer informatief, ook helder uitgelegd.
Bedankt, ik ga proberen de superbloedmaan op de plaat te zetten.

mvg
Jan

toine-westen op 28 september 2015 om 12:24

Bedankt voor je complimenten.
Ik ben benieuwd of het gelukt is!
Zet je je foto's op Zoom.nl en plaats je hier een linkje?
Hartelijke groeten,
Toine