Upload jouw foto's
11 Tips voor een indringend portret © IDG NL

6 november 2015, 19:55

Bij portretfotografie is het goed om een tweedeling te maken tussen je technische instellingen en de omgang met het model. Sommige fotografen blijven sleutelen aan licht en camera. Ze zijn zo druk bezig met hun camera dat ze het belangrijkste bijna zouden vergeten: de blik van de geportretteerde.

Meer leren?


Dit artikel is slechts een klein onderdeel van de uitgebreide fotografiecursussen die je kunt volgen op Zoom Academy. Bekijk het grote aanbod van online fotografiecursussen in de Zoom Academy en start direct met een Cursus Lightroom, Basiscursus Fotografie of een van de vele anderen!

Gemiddelde beoordeling: 8,5

"Erg tevreden. duidelijke uitleg en duidelijke video's. Voordeel is ook dat je nog eens terug kan kijken. Ik kijk uit naar een volgende training." - John R

Naar de Academy

Tip 1 - Kijkrichting

Een model dat recht in de camera kijkt, zoekt contact met de kijker. Dit kan soms heel goed werken, maar is geen must. Welk verhaal wil je vertellen? Een model dat langs de camera kijkt, geeft je foto een heel andere uitstraling. Het schept een soort afstand tussen model en kijker. Door iemand omhoog te laten kijken, druk je weer iets anders uit. Iemand denkt na of kijkt verwachtingsvol de wereld in. Maak gebruik van de verschillende mogelijkheden.


Foto: agataserge

Tip 2 - Psychologische prikkels

Jeroen Jazet vertelt ons dat je vaker als fotoregisseur moet bijspringen: "Dan kun je gebruikmaken van psychologische prikkels, zoals een vraag of een opdracht. 'Say cheese' is veruit de bekendste opdracht. Feitelijk is dit meer een trucje om de mondhoeken omhoog te krijgen. 'Kijk eens een beetje leeg', is een beroemde opdracht die portretfotograaf Paul Huf aan zijn modellen meegaf. Hiermee ontlokte hij ze een bepaalde blik. Hij gaf zelfs een boek de titel mee van zijn favoriete psychologische prikkel: Leeg kijken. Wil je van een kind een bepaalde blik loskrijgen? Probeer het eens te laten nadenken over de volgende vakantie of vraag wat het wil van Sinterklaas. Dit levert mooie uitdrukkingen op. Oefen voordat je begint met fotograferen met dergelijke zinnen en zorg dat je er een paar standaard achter de hand hebt. Soms is het krijgen van de juiste blik ook een kwestie van afwachten en scherp zijn. De Franse fotograaf Henri Cartier-Bresson maakte daar in zijn tijd een ware sport van. Als de opname klaar was, ging hij een kop thee drinken met het model. Dat ontspande zich, opgelucht dat de shoot erop zat. Cartier-Bresson hield zijn camera dan onder tafel in de aanslag om aan het eind van de theesessie een onverwachte foto te maken. Uiteraard leverde dit vaak het mooiste beeld op."

Foto: rose-78

Tip 3 - Knijp een oogje toe

Door je model de ogen te laten toeknijpen of te laten fronsen, creëer je een aantrekkelijker beeld dan haar of hem met opengesperde ogen naar het vogeltje te laten kijken. Het maakt de blik van het model zelfzekerder en aangenamer.


Foto: ejfotografie

Tip 4 - De wet van eenvoud

Pas Gestaltprincipes toe, zoals de wet van eenvoud. Wij maken van een complexe scene, een eenvoudiger beeld in ons brein om de wereld beter te kunnen interpreteren. Een drukke achtergrond of kleurrijke kleding vol met patroontjes leiden ons af van de essentie. Door de scene vóór de foto al minder complex te maken, vereenvoudig je dat proces in de hersenen. Zorg dat je fotografie to the point is. Rechtuit en eerlijk, open en duidelijk. Op die manier is er minder ruimte voor interpretatie en is de kans groter dat de boodschap over komt die jij als fotograaf hebt bedoeld.


Foto: matthijssmilde

Tip 5 - Masker af

Een lachend model is vragen om problemen, want een lach is vaak een masker. Vergelijk het met een verkoper die met een grote glimlach vraagt: 'Kan ik u helpen?' De blik die daarbij hoort, wordt ook wel het bedrijfsgezicht of de mediablik genoemd. Als fotograaf wil je achter die façade kijken. Een portret wordt beter als de geportretteerde er als zichzelf op staat. Het masker moet af. Afhankelijk van je doel met de foto wil je een bepaalde blik in de ogen zien.


Foto: Vanhekke

Tip 6 - Authenticiteit

Kies voor authenticiteit en benadruk persoonlijke elementen. Ieder persoon is uniek. Door dat te omarmen en benadrukken, krijg je een passend plaatje bij het model. Daar hoeft hij of zij geen professioneel model voor te zijn. Sterker nog, een indringend portret is eenvoudiger te bereiken met mensen die het niet gewend zijn om voor de camera te verschijnen. Denk aan straatfotografie in landen waar armoede of crisis heerst. Die rimpelige oude man in Cambodja of het meisje uit Bolivia die al te veel heeft meegemaakt voor haar leeftijd. Zodra het model bereid is om mee te werken aan de foto, heb je genoeg om te starten.

Foto: RoelR

Foto: MartineVandenAbeele

Tip 7 - Maak oprecht contact

Jouw model is geen object, maar je collega. Houd rekening met de ervaring en doelstellingen van het model door zelf eerst wat voorzetten te geven en jezelf open te zetten voor nieuwe ideeën. Zo maak je echt contact en je zal merken dat je model loskomt. Oprecht contact met het model vertaalt zich in oprecht contact met de kijker en een indringend portret.


Foto: karinvanberkell

Tip 8 - Een problematische periode

Nog een goede manier om een zorgelijke uitdrukking op het gezicht van je model te toveren is door hem of haar te vragen aan een problematische periode in hun leven terug te denken. Let dan vooral op de ogen en wees bereid om in een salvo de ontspanknop in te drukken. De ogen zijn verantwoordelijk voor de emotie achter het portret. Vraag je model eens aan iemand te denken die hij of zij niet mag. Of iemand die hem of haar onrecht heeft aangedaan. Als je je model vraagt om te fantaseren over de ultieme wraak op die persoon, zal je merken dat er een lach volgt met een soort nasmaak. De truc is om net na die lach de ontspanknop in te drukken voor een uniek resultaat.


Foto: aleci

Tip 9 - Rust

Maak er geen kermis van. Vooral bij de verlichting hebben sommige fotografen de neiging om door te schieten. Ze zetten dan negen flitsers uit verschillende hoeken neer, terwijl de meeste nauwelijks toegevoegde waarde hebben. Ook bij compositie kan het al snel te ver gaan. Het diafragma op F 1.4 kan heel mooi zijn, maar kan ook het model zo goed als onherkenbaar maken. Dat zal niet echt de bedoeling zijn.


Foto: fredwest

Tip 10 - Twee attributen voor mysterie

Belicht het model met een kleine lichtbron voor intense schaduwwerking om een schepje bovenop een duistere emotie te doen. Let er wel op dat het beeld niet overbelicht raakt aan de kant van het licht.

Zet ook eens een ventilator in de studio neer. Modellen met lang haar krijgen zo een dynamisch visueel element, waardoor je compositie iets wilds en onvoorspelbaars krijgt. Dat onvoorspelbare karakter kun je enigzins compenseren door de ventilator op een specifieke plaats te zetten. Zet hem ter hoogte van het gezicht, tussen de zij- en achterkant van het model in. Het doel is om net een paar haarlokken in het gezicht van het model te doen waaien, voor een mysterieus effect. Een kleine ventilator werkt prima, maar deze moet je iets dichterbij zetten voor het gewenste effect.

Tip 11 - Betrek je model

Tot slot willen we je de tip meegeven om je model te betrekken bij de shoot door ook tussentijds de resultaten te laten zien. Onthoud dat het gaat om een samenwerking en dat jullie samen beslissen over het eindproduct. Maak er voor jullie beiden een leuke ervaring van en zorg ervoor dat het model de studio verlaat met oprechte blijdschap over het eindresultaat!


Foto: BoScheeringa

Reacties (10)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Prospertje op 14 november 2015 om 07:31

Erg leerzaam

creadewi op 7 november 2015 om 16:24

Ik maak vooral grapjes, als het bijvoorbeeld een gezinsshoot is. Het leuke aan fotograferen is, dat je -op die soort momenten- je humor kunt gebruiken. Anders is het natuurlijk,als je een rouwportret moet maken.

Laanscapes op 10 december 2015 om 14:25

Dank je voor de aanvulling!

creadewi op 10 december 2015 om 21:42

Graaggedaan, zo kunnen we van elkaar leren

p9 op 7 november 2015 om 12:36

En hier ....mis ik ook wat....?

PtR op 7 november 2015 om 19:21

......Maar wat mis je dan?

iepie op 7 november 2015 om 11:30

Leerzaam,mooie foto,s

ali op 7 november 2015 om 10:04

sluit me helemaal aan bij PtR, heel leerzaam verhaal en kan me er ook helemaal in vinden, nu nog proberen dit allemaal in praktijk te brengen.... dát zou ik graag willen kunnen....

hanswiel op 7 november 2015 om 09:39

Dit was nou precies waar ik naar zocht.

PtR op 6 november 2015 om 22:27

Mooi artikel begeleid met foto's waar ik van onder de indruk ben. Ik zou deze tak van "sport" graag beheersen maar er komt meer bij kijken dan zuiver de techniek. Je moet op sociaal gebied ook je mannetje staan en heel veel van je zelf "geven". Bewonderenswaardig als je dat kan.