Upload jouw foto's
Dierenfotografie dicht bij huis © ree, ochtend, mist, plas

31 maart 2017, 10:00

Over het fotograferen van dieren bestaan veel misverstanden. Dat je ver moet reizen, peperdure teletoeters nodig hebt of zoiets als een zesde zintuig. Laat je vooral niet weerhouden, elke fotograaf kan dichtbij huis de meest indrukwekkende dierenfoto's maken. We zetten je op het spoor.

Lees voordat je aan de slag gaat eerst de basiscursus dierenfotografie!
Fantastisch, die geeuwende leeuwen bij een zonsondergang op de Keniaanse savanne en de ijsbeermoeder met jongen op Spitsbergen. Maar misschien zakt bij jou als dierenfotograaf de moed je wel in de schoenen als je dergelijke waanzinnige foto's bekijkt. Nergens voor nodig. Bedenk dat een goede dierenfoto de kern van een dier vastlegt. Of dat nu een tijger, een waterhoen of een teek is. En dan is een close-up van een mooi uitgelichte fuut die haar kuikens voert, precies even indrukwekkend.

sjaak-vogel

Vogels

Nederland is een vogelparadijs. Ons land is dankzij de lange kustlijn en vele waterwegen rijk aan watervogels. De bossen, akkers en steden wemelen van de zangvogels, weidevogels en stadsnomaden. Keus genoeg zou je zeggen. Maar er is een catch: vogels zijn klein en schuw. Je zult er verbaasd van staan hoe dicht je een zangvogel als een merel moet naderen om een beeldvullende foto te kunnen maken, zelfs met een teleobjectief van 500 mm of langer. En voor het gemak gaan we er maar even vanuit dat niet iedereen zo'n peperdure tele heeft. De meeste hobbyfotografen hebben een 70-300 mm zoom. Voor vogels is dat aan de korte kant. Neem dus je toevlucht tot het motto 'waarom moeilijk doen als het makkelijk kan'.

Wandel of fiets eens een ochtendje of namiddag rond in je buurt en zoek naar stadsvogels. Veel van deze soorten (die buiten de stad meteen vluchten) negeren de mens volledig en laten zich met wat geduld en inzet prachtig fotograferen. Sterker: op veel plekken kun je een hele levenscyclus van de dieren probleemloos vastleggen. Van de balts en het nestelen tot de geboorte van de kuikens, het opvoeden en het uitvliegen toe. Je hebt er geen dure spullen, geen schuiltent en geen vergunning om het nest te fotograferen voor nodig.

Hetzelfde geldt uiteraard voor tuinvogels. Heb je een tuin of woon je vlakbij een park of groenstrook? Probeer die plek dan zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor vogels. Voer hen in de herfst en winter, plant struiken en bomen die insecten aantrekken, vrucht dragen én bescherming bieden. Leg een kleine vijver aan voor de dorst en de behoefte aan het dagelijkse bad, hang nestkastjes op en doe je kat een belletje om. Al snel zullen steeds meer vogels je tuin weten te vinden. Bepaal waar de meeste activiteit zich afspeelt (meestal het bad- en voergedeelte) en richt op enkele meters daar vandaan je fotografeerplek in.

robert-jan51

Zoogdieren

Nederlandse zoogdieren zoals edelhert, ree, wild zwijn, vos, das, haas, konijn, otter en bever zijn meestal schuw, omdat ze door mensen worden bejaagd of regelmatig door hun honden worden nagezeten. Hun dagritme is verschoven naar de late avondschemering, de nacht en de vroege ochtend. Zelfs in natuurgebieden zie je zelden overdag wild en dan vaak nog vanaf grote afstand.

Gelukkig zijn er ook zoogdiersoorten die minder schuw zijn. Opnieuw geldt het motto: waarom moeilijk doen...'. Makkelijk slaat in dit geval op Heckrunderen, Schotse Hooglanders, Konickpaarden, heideschapen en damherten. Deze dieren zijn halfwild en worden vaak ingezet om de vegetatie in bedwang te houden. Ze zijn erg fotogeniek en vluchten minder snel, waardoor ze je alle tijd en gelegenheid gunnen om te experimenteren met compositie, licht en standpunt. Neem de tijd om deze dieren van een afstandje te observeren. Maak foto's van hun onderlinge interactie en hun ecologische rol in het gebied. Richt je dus niet alleen op portretten, maar laat ook zien dat een dier onderdeel is van een biotoop. Ten slotte: waarom zou je moeilijk doen? Nederland herbergt ook zoogdieren die mensen tolereren. Denk aan eekhoorns die uit je hand eten op vakantieparken, konijnen in groenstroken en stadsvossen. Fotografeer deze soorten zoals je stads- en tuinvogels zou fotograferen.

Wilde dieren benaderen is meestal zinloos. Ze associëren mensen met gevaar en vluchten zo gauw ze merken dat je interesse in hen toont. Benader hen dus niet. Deze dieren zijn erg gevoelig voor stress en kunnen alleen vluchten in een steeds drukker wordend leefgebied. Probeer wild liever naar jou toe te laten komen. Reeën komen bijvoorbeeld 's avonds uit hun dekking om te foerageren aan de bosrand. Zoek van tevoren een comfortabele plek waar je je kunt verstoppen. Installeer je voor een boom, in hoog gras of ga plat op de grond liggen tussen de struiken en versmelt met de omgeving. Zit stil, houd afstand en heb vooral veel geduld. Meestal verspreiden de dieren zich tijdens het grazen en komen ze vanzelf dichterbij jou in de buurt. Lukt het niet? Probeer dan de volgende keer een andere plek. Nog beter: gebruik je auto als schuilhut. Veel dieren negeren auto's en komen verrassend dichtbij. Bovendien compenseert de geur van de auto jouw mensengeur. Wacht geduldig en ga niet rondrijden. Dat werkt averechts. Rook niet en gebruik geen parfum, deodorant of aftershave. Draag onopvallende kleding in aardetinten die geen geluid maakt als je beweegt. Bedek je handen en hoofd.

Veel dieren zijn kleurenblind, maar zijn alert op contrasten. Blote handen, armen en hoofden zien ze als bewegende witte vlekken en zijn een reden tot vluchten. Nog een tip: zet je mobieltje uit. Niets is zo vervelend als een telefoontje van thuis met de vraag of het een beetje wil lukken, terwijl jij na uren wachten aankijkt tegen wegrennende hertenbillen.

kyano09

Dierentuinen

Dierentuinen, safariparken en de plaatselijke kinderboerderij zijn uitstekende fotolocaties. De dieren zijn aan mensen gewend en vluchten niet. Bovendien doen veel dierentuinen hun uiterste best om hun dieren zo fotogeniek mogelijk in een natuurlijke omgeving aan het publiek te tonen. Je foto's zullen er dus al snel heel behoorlijk uitzien. Een paar tips zijn het vermelden waard. Ten eerste: kom op het goede tijdstip. Vlak na de opening is het licht het mooist en zijn de dieren actief, omdat ze net uit hun nachtverblijf komen. Bovendien heb je nog geen last van grote aantallen bezoekers. De meeste bezoekers volgen de parkroute. Door meteen naar de meest afgelegen verblijven te gaan, maximaliseer je je fototijd. Vlak voor sluitingstijd fotograferen is eveneens slim. De dieren zijn dan actiever, omdat ze weten dat ze gevoerd gaan worden. En actieve dieren zorgen voor foto's met impact. Vooral roofdieren slapen vaak overdag en beginnen nu geconcentreerd te bewegen. Perfect voor actiefoto's.

Tralies, gaas en hekwerken kun je vervagen door dichtbij te gaan staan en een groot diafragma te kiezen (laag F-getal, zoals 2,8). Het gaas zal als bij toverslag een wazige zweem worden en je onderwerp wordt het stralende middelpunt. Flits nóóit door een ruit. Je stoort de dieren en het flitslicht bereikt je onderwerp sowieso niet, omdat het uiteenspat op de ruit. Kies de snelste sluitertijd en experimenteer veel.

Dierentuindieren zijn prima te isoleren met een korte of middellange telezoom. Met een 70-300 mm houd je hekken, borden en bezoekers buiten de compositie en maak je je onderwerp 'los' van de achtergrond.

wendyvandam-noordzij

Huisdieren

Het fotograferen van je huisdier lijkt in veel opzichten op portretfotografie. Net als bij menselijke portretten probeer je de ziel, de schoonheid en het karakter van jouw dier te fotograferen. Gebruik je kennis van portretteren dus ook voor het fotograferen van je huisdier. Probeer bovendien niet als baasje, maar als fotograaf naar je dier te kijken. Laat je liefde voor je dier niet leidend zijn bij je fotografie, maar zoek naar spannende beelden met je dier als middelpunt. Denk aan mooie composities en abstracte vormen en kleuren. Anders dan bij wilde dieren heeft het tonen van de biotoop van je huisdier (de huiskamer) vaak geen meerwaarde. Probeer het dier vrij te zetten of laat alleen details zien (zoals ogen, poten, staart of vacht). De blauwe driezitsbank en de kattenbak kun je beter buiten beeld laten. Experimenteer naar hartenlust: de goudgele ogen van je zwarte kat op een zwarte deken doen het geweldig! Dezelfde priemende ogen tussen de bladeren van de heg ook. Creativiteit loont de moeite!

Macrofotografie is natuurlijk ook een vorm van dierenfotografie. Hier leer je er alles over.

Reacties (5)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
3ddo op 6 april 2017 om 17:49

Goede tips. Een opmerking: ga liever geen dieren fotograferen in de dierentuin. Niet omdat het kan, maar omdat dieren daar niet horen.

julian op 3 april 2017 om 15:35

Neen is zelfs een dure, maar anderzijds kan je wel met een APS-C camera en een zoomlens tot 500 mm. hetzelfde resultaat bekomen aan minder dan de helft van de prijs.

PtR op 31 maart 2017 om 17:13

Wees bij de kinderboerderij even alert op wantrouwig kijkende vaders en moeders als die grijze, kalende meneer (want dat zijn wij hobbyfotografen meestal) met zijn fotospullen de hoek om komt. Laat duidelijk zien dat je voor de dieren komt.

mouse58 op 31 maart 2017 om 13:19

De Canon 5d mark III met 500mm f4 prime plus 1.4 extender vind ik niet echt een voorbeeld van "dierenfotografie zonder peperdure spullen". Wel een mooie foto, hoor.

gebbe op 12 oktober 2018 om 22:36

Geertjan, dat was exact wat ik dacht bij de fuutfoto. Die prachtig is.
gr Nelly