Meld je gratis aan
Avond- en nachtfotografie: spelen met licht

6 november 2018, 14:35

Hoewel er 's nachts weinig licht is, is het het ideale moment om met licht te spelen in je foto's. De camera zal er langer dan overdag overdoen om een foto te maken, omdat het even duurt voordat de sensor genoeg licht heeft verzameld. Maar wanneer je daarop inspeelt en het juist creatief inzet, kun je geweldige plaatjes creëren!

Statief

Om voldoende licht op de sensor te laten komen, ga je met lange sluitertijden fotograferen die op kunnen lopen tot enkele minuten. Zo lang kun je je camera niet stil, zonder te trillen, in je handen houden. Gebruik daarom een statief - deze hoeft niet per se duur of heel zwaar te zijn. Wanneer je tegen de wind beschutting zoekt achter een muurtje en de middenkolom van het statief ingeschoven laat, maak je je opstelling al stabieler. Uitschuiven van de poten maakt het altijd minder stabiel. Hoe korter een statief, des te stabieler het geheel.

Wanneer je merkt dat ondanks het statief de camera nog te veel beweegt als je de ontspanknop indrukt, kun je met een draadontspanner, afstandsbediening of de zelfontspanner werken. Kies je voor de zelfontspanner? Stel de vertraging dan in op 1 of 2 seconden, zodat je je foto's nog goed kan timen.

Zet als je met een statief werkt de beeldstabilisatie of vibratiereductie uit. De beeldstabilisatie corrigeert trillingen als je vanuit de hand fotografeert, maar zal dat ook proberen wanneer de functie aanstaat op een statief. Omdat je met een statief geen trillingen hebt, krijg je vervolgens onscherpe foto's als resultaat. Zet de beeldstabilisatie of vibratiereductie dus uit.

Handmatig scherpstellen

Nadat je je camera op het statief hebt geplaatst, ga je je compositie bepalen en scherpstellen. De autofocus gebruikt licht en contrast om scherp te stellen en daarvoor is het 's nachts te donker. Je kunt dan beter handmatig scherpstellen met de scherpstelring. Je zult merken dat het via de zoeker niet altijd goed te zien is wat scherp is, met de live-view gaat het scherpstellen een stuk beter. Je kunt dan het beeld uitvergroten - meestal met de knop waarmee je bij het terugkijken van je gemaakte foto's inzoomt - zodat je nauwkeuriger kan scherpstellen. Sommige camera's hebben een soort lichtversterking aan boord (gain of auto gain). Het scherm wordt dan kunstmatig lichter gemaakt. Dit helpt ook bij het scherpstellen.

barthendrix

Diafragma en iso

Stel het diafragma in naar welke scherptediepte je wilt in de foto. Hierbij geldt net als overdag een kleine lensopening (groot diafragmagetal) voor veel scherptediepte, en andersom. De iso kun je vervolgens hoog instellen om de sluitertijd korter te houden en sneller een foto te kunnen nemen. Op veel moderne spiegelreflexcamera's kun je prima fotograferen met een iso 800 of 1600 zonder overmatig veel ruis. Als je bereid bent langer te wachten op de foto, kun je ook een lagere iso, zoals 100 of 200, instellen. Dat hangt ook af van de situatie.

Sluitertijd

Hierna kun je de derde en laatste factor in de belichtingsdriehoek bepalen: de sluitertijd. Je kunt eerst een proefopname in de Av-stand maken, waarbij je de door jou gekozen diafragma- en iso-waarden instelt en vervolgens de camera de sluitertijd laat bepalen. Bevalt de opname, dan ben je meteen klaar. Het kan ook zijn dat de foto net iets te donker of juist te licht is, afhankelijk van het omgevingslicht als straatlantaarns en licht uit gebouwen.

Belichtingscompensatie

Pakt de foto te donker of te licht uit, dan kun je de belichtingscompensatie (+/- knop op je camera) gebruiken om dit bij te sturen. Bij een te lichte opname, ga je met de - lager zitten. Bij een te donkere foto stel je de belichting omhoog bij, dus naar +1 of +2.

Je kunt ook de belichting volledig handmatig instellen in de M-stand. In deze stand bepaal je zelf de diafragmawaarde, iso én sluitertijd. Stel je een langere sluitertijd in, dan krijgt de sensor meer tijd om licht op te vangen, waaruit vervolgens een lichtere foto rolt. Maak een aantal testfoto's, stel de sluitertijd steeds bij en vind op deze manier de juiste belichting.

Witbalans

Doordat er 's avonds alleen kunstlicht is, geeft de automatische witbalans niet altijd een mooi resultaat. Kunstlicht veroorzaakt al snel een kleurzweem. Een nachtfoto kan daardoor vaak te oranje of te gelig zijn, soms te groen of te blauw. Door in RAW te fotograferen kun je achteraf de witbalans in Photoshop of Lightroom nog goed aanpassen, zodat de kleuren natuurgetrouwer worden maar de speciale sfeer in de foto blijft.

Spelen met licht

Bij nachtfotografie kun je spelen met het licht via je instellingen en qua onderwerp. Wacht bijvoorbeeld op de juiste balans tussen het licht van gebouwen en de donkere lucht. Wanneer het net gaat schemeren, zijn gebouwen nog niet mooi verlicht. Als je iets langer wacht wel, zoals in de foto van nielsdam.

Door te fotograferen met een klein diafragma verander je overigens lichtbronnen in sterren. Dit werkt vooral goed bij kleine lichtbronnen, zoals straatlantaarns, en wanneer je fotografeert met een groothoekobjectief.

nielsdam

Timing is heel belangrijk. Of het nu gaat om op tijd zijn voor de zonsondergang, zodat je kan profiteren van het blauwe uurtje, of voor het fotograferen van lichtstrepen. Bij een heldere lucht tijdens het blauwe uurtje is de lucht intens blauw als je fotografeert met een langere sluitertijd, wat een gaaf resultaat oplevert. Voor het fotograferen van lichtstrepen in het verkeer moet je een lange sluitertijd instellen en goed timen hoe de stoplichten staan ingesteld en wanneer het verkeer gaat rijden. De lichten van bussen en vrachtwagens geven een leuk effect, omdat ze hun lampen hoger hebben zitten dan persoonsauto's. Maar je kunt ook letten op auto's die hun knipperlicht aan hebben staan.

srozemuller

In het donker kun je ook verschillende variaties van lightpainting uitproberen. Terwijl de sluiter een lange tijd open staat, teken je met een lichtbron (bijvoorbeeld een zaklantaarn) in de lucht. Op de foto die daarna op je scherm verschijnt, zie je dan de hele beweging, hele tekening, die je hebt gemaakt. Dit artikel gaat dieper in op de verschillende manieren van lightpainting.

EllenD

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn