Upload jouw foto's
Gulden Snede versus Regel van Derden - Welke moet je gebruiken? © IDG NL

3 mei 2019, 10:34

Een goede foto heeft een goede compositie. Hiervoor kun je de bekende compositieregels gebruiken zoals de Gulden Snede en Regel van Derden. Maar welke moet je nu gebruiken?

Regel van derden

Misschien wel de bekendste en meest toegepaste compositieregel is de regel van derden. Deze regel is eenvoudig toe te passen en heeft al gelijk een groot effect op je foto. Een veelgemaakte fout is namelijk het hoofdonderwerp precies midden in beeld te zetten. Maar in de praktijk staat het in veel gevallen mooier als je het hoofdonderwerp juist níét precies in het midden plaatst. En daar komt de regel van derden goed bij van pas.

Om deze compositieregel toe te passen, verdeel je het beeld (denkbeeldig) via twee horizontale en twee verticale lijnen in een raster van negen vlakjes van gelijke grootte. De belangrijkste beeldelementen probeer je nu op of in de buurt van een lijn te plaatsen.

Een geportretteerde neem je bijvoorbeeld bij de rechter verticale lijn in beeld. Aan één kant ontstaat zo ruimte en dat kan dan meteen de kijkrichting van het model zijn. Bij een landschapsfoto kan een oude boom mooi bij de linker verticale lijn en een pittoresk huisje bij de rechter verticale lijn. Het kruispunt tussen een horizontale en verticale lijn is helemaal een topplek: onze blik vindt gemakkelijker rust op één van deze snijpunten. Daar plaats je bijvoorbeeld het dominante oog bij een portretfoto of een hutje op een immense zandvlakte.


Betty Zijlstra, berthe2.zoom.nl, Canon 80D - ISO 400 - F 2,8 - 1/5000 SEC - 100 MM

De scherpte ligt op de gele stuifmeeldraden van de anemoon, en die liggen bovendien precies in de kruising van de bovenste en linkse lijn van de regel van derden. Dit maakt de compositie prettig om naar te kijken.

Joyce van Heugten, puck-fotografie.zoom.nl, Nikon D5500 - ISO 100 - F 3,5 - 1/3200 SEC - 105 MM

Deze hommel zit precies in de kruising van de rechterlijn en onderste lijn van de regel van derden.


De hulplijnen van de regel van derden zijn ook erg handig om een mooie vlakverdeling te maken. Is er een bijzonder mooie lucht te zien, maar is het landschap wat minder spannend? Plaats de horizon dan in de buurt van de onderste horizontale lijn. Zo krijgt de lucht alle aandacht die het verdient. Andersom plaats je de horizon bij de bovenste horizontale lijn als je juist een prachtig landschap ziet, maar de lucht saai is. Ook nu weer plaats je belangrijke beeldelementen in de lucht of het landschap bij voorkeur in de buurt van een lijn of op een kruispunt.


Ellen van den Doel, ellend.zoom.nl, Nikon Z6 - ISO 100 - F 11 - 1 SEC - 20 MM

In dit dramatische beeld is perfect gebruikgemaakt van de regel van derden. De horizon ligt precies op 2/3 vanaf de onderkant van de foto. Een goede keuze, omdat er veel te zien is op de voorgrond.

Gulden snede

Deze vuistregel lijkt sterk op de regel van derden en wordt daar dan ook vaak mee verward. Ook hier delen namelijk twee horizontale en verticale lijnen een vlak in negenen. Het verschil is dat niet alle vlakken even groot zijn: de lijnen zitten ten opzichte van de regel van derden meer in het midden van het beeld. Wel geldt ook bij deze compositieregel dat beeldelementen op de lijnen of kruispunten een beeld spannender maken.

Een voordeel van de gulden snede ten opzichte van de regel van derden is dat je de onderwerpen net iets minder ver naar de buitenranden van de foto plaatst. Zo blijft er wat meer vrije ruimte langs de randen over en zit een onderwerp niet zo'n beetje tegen de beeldrand aangeperst.



Cemal Kazankaya, cemalkazankaya.zoom.nl
, Nikon D800 - ISO 500 - F 13 - 1/640 SEC - 105 MM

Deze compositie volgens de gulden snede is elegant en rustig.

De gulden regel heeft nog een andere weergave: de gulden spiraal. Hierbij wordt een rechthoekig vlak getekend, waarbij de lange en korte zijde de verhouding 1:1,6 hebben. Hierin wordt telkens een lijn getekend met dezelfde verhouding vanaf de zijkant, waardoor steeds kleinere vierkanten ontstaan. Trek je hierin een ronde lijn van hoek naar hoek, dan krijg je de vorm die ook bekend is als de gulden spiraal. We komen die in de natuur tegen als slakkenhuis. Foto's waarin je de spiraalvorm terugziet, zijn vaak heel sterk waardoor je er lang naar blijft kijken.


Corrie Ruijer, corvangriet.zoom.nl, Canon 70D - ISO 400 - F 5,6 - 1/13 SEC - 10 MM

Dit is een klassiek en prachtig voorbeeld van de gulden spiraal.

Welke regel moet je gebruiken?

We zullen nooit een antwoord kunnen geven op de vraag welke compositie van deze twee de beste is. Degene die het beste inzetbaar is, zal altijd afhangen van de situatie waarin je fotografeert. Je doet er dus verstandig aan om bij het maken van je foto beide compositieregels te proberen, mocht je twijfelen welke compositieregel te gebruiken!

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Compositie in Zoom Academy. Een sterke compositie is dé essentie van een briljante foto, dus we nemen je mee door alle theorie over compositie.
Zo leer je onder andere:


  • Alles over het herkennen van vormen, patronen, lijnen en symmetrie om je heen

  • De belangrijkste compositieregels die er zijn binnen de fotografie

  • Hoe je de compositie van je foto nog meer kunt versterken in de nabewerking

  • Veel inspiratie voor creatieve ideeën en shoots

Bekijk hier de volledige Cursus Compositie.


avatar

Word een betere fotograaf met de Zoom Academy! Jouw online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Start nu al met de cursus lightroom, landschapsfotografie, macrofotografie, portretfotografie of reisfotografie.

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
sheridavis op 9 mei 2019 om 11:18

I read your blog to get best articles. You have great written work capacity and it makes the peruser to examine your articles to a consistently expanding degree. Much thanks to you such an incredible sum for this awesome post. quality custom essays online to get the master scholars.