Upload jouw foto's
HDR voor gevorderden: hier moet je op letten

18 mei 2019, 08:11

Het blijft een interessante vraag: hoe ga je om met grote contrastverschillen in één situatie? Je wilt natuurlijk alle verschillende tonen, van licht tot donker, vangen in één beeld. Dit kan met HDR (high dynamic range), maar er zijn alternatieven. Waar moet je op letten?

Het werken met HDR kan een ideale oplossing zijn voor foto-situaties waarin je grote contrastverschillen in één beeld wilt overbruggen. Dit soort problemen kom je vaker tegen dan je misschien zou denken. Kijk maar eens naar een foto waar een donker interieur op staat, maar waar tegelijkertijd ook een raam met uitzicht op een zomerse dag in is te vinden. Je wilt zowel dat donkere interieur als het zomerse uitzicht kloppend en mooi belichten. Tegelijkertijd is dat niet mogelijk. De logische stap is dan om naar HDR te grijpen. Door deze techniek toe te passen pak je verschillend belichte foto's die je samen tot één goed belicht beeld kneedt in de nabewerking. Dit werkt in grote lijnen vaak prima, maar geeft al snel onnatuurlijke resultaten. Ook is de verleiding (zowel handmatig als in beschikbare software) groot om het effect nét een beetje te veel aan te zetten, waardoor je een typisch 'overdreven' HDR-beeld krijgt, met overstraalde contouren, vreemde kleuren en harde lijnen. HDR heeft daardoor een imagoprobleem gekregen.

Dit extreme effect zou je niet moeten willen

Alternatief

Er zijn echter ook alternatieven voor het 'traditionele' HDR. Zo kun je via 'Luminosity Masks' ook tot een heel fraai resultaat komen op basis van helderheids-verschillen in je beeld. In feite is dit natuurlijk ook een vorm van HDR, maar met meer controle en betere resultaten als het gaat over de beeldkwaliteit van je eindresultaat. Je gebruikt enkel de gebieden die je nodig hebt en de rest van je beeld blijft onaangeroerd. En, heel belangrijk, je ziet na het gebruik van deze techniek vaak helemaal niet dat er aan de beelden gesleuteld is. Het eindresultaat is heel erg natuurlijk en dat is in principe wat je zou moeten nastreven als je met luminosity masks aan de slag gaat. De techniek werkt in Photoshop aan de hand van het maken van verschillende maskers in verschillende lagen - ieder van een afzonderlijke foto met een verschillende belichting.

In dit artikel staat uitgebreid en begrijpelijk uitgelegd hoe je met deze techniek aan de slag kunt gaan om een zo natuurlijk mogelijk eindresultaat te krijgen.

Nextgenphotography · Nikon D810 - verschillende belichtingen

Valkuilen

Deze techniek staat garant voor natuurlijke resultaten waarbij je geen last hebt van het 'HDR-effect'. Het gebruiken van luminosity masks is echter wel een stukje ingewikkelder dan het invoeren van vier foto's in een geautomatiseerd HDR-programma of Photoshop. Het zal even duren voordat je precies weet hoe het werkt en - zoals altijd - zorgt meer ervaring voor betere resultaten. Het kan ook zijn dat er situaties zijn waarbij het gebruik van deze techniek geen oplossing is, omdat de helderheidsverschillen tussen de gebieden die je wel en niet wilt gebruiken te klein zijn. Op die manier is de software niet in staat om een goede selectie te maken.

Dynamisch bereik

De noodzaak om HDR of een andere techniek te gebruiken wordt overigens steeds kleiner, want met het voortschrijden van de techniek worden camera's steeds beter in het vastleggen van grote contrasten. Het dynamisch bereik van veel camera's is in enkele jaren enorm toegenomen en je zult versteld staan welke informatie kostbare modellen - zoals een Nikon D850 - allemaal in één beeld kunnen vangen. Er is beeldbewerking voor nodig om die informatie in donkere én lichte gedeeltes van je foto er exact uit te kunnen halen, maar de huidige camera's kunnen veel meer dan je wellicht zou denken. In de toekomst zullen die resultaten nóg beter worden en de noodzaak om HDR toe te passen steeds kleiner. Die noodzaak zal waarschijnlijk nooit helemaal verdwijnen, want er blijven natuurlijk contrastverschillen bestaan die zo groot zijn dat ze niet door de techniek in-camera op te vangen zijn. Denk dan bijvoorbeeld aan veeleisende nacht-scenes met brandende verlichting.

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
mouse58 op 19 mei 2019 om 09:24

Ik vraag wel eens af die toename van het dynamisch bereik van camera’s wel zo groot is. Als ik kijk op DXOmark heeft de Nikon D800 een dynamisch bereik van 14EV en de veel nieuwere D850 14,4EV. Nog geen halve stop stijging dus. Zelfs mijn simpele D5100 uit 2011 heeft een dynamisch bereik van 13,6 EV. Ik vermoed dat de winst vooral zit in behoud van dynamisch bereik bij hogere Iso’s