Upload jouw foto's
Tips om je perspectief en je standpunt te bepalen!

9 augustus 2019, 08:48

De uiteindelijke compositie van je foto's wordt door meer aspecten beïnvloed dan je misschien denkt. Het standpunt en het perspectief zijn belangrijke aspecten. We geven je een paar tips om deze te bepalen voor je foto!

Van standpunt veranderen

Een kleine verandering in standpunt kan, afhankelijk van je onderwerp, een grote verandering in eindresultaat betekenen. Probeer het maar eens uit in de praktijk. Het onderwerp is daarbij niet zo van belang: neem bijvoorbeeld een willekeurige boom op straat. Kies nu een standpunt en maak een foto. Vervolgens maak je nog vier foto's met nét iets andere standpunten. Ietsje naar rechts of links, naar boven en onder. Je zult zien dat de foto's flink van elkaar zullen verschillen, zeker als je naar de relatie tussen de boom op de voorgrond en de achtergrond kijkt.

Veranderingen in standpunt die op dezelfde afstand tot je onderwerp plaatsvinden (de camera beweegt naar links, rechts, onder of boven) zorgen vooral voor een andere relatie tussen het onderwerp en de achtergrond.

Verander je van plaats én van afstand tot je onderwerp, dan zul je zien dat ook de perceptie of de beleving van dat onderwerp in je beeld verandert. Als je dichterbij komt, neemt je onderwerp een grotere en belangrijkere plaats in. Je onderwerp krijgt in dat geval steeds meer de 'hoofdrol' en de achtergrond een duidelijke 'bijrol'. Ga je juist achteruit, dan 'trekt' je onderwerp zich terug in de achtergrond en wordt minder nadrukkelijk aanwezig. Je hebt dan een neutraler of - zo je wilt - saaier beeld, waarbij de beeldelementen meer met elkaar in balans zijn.

Probeer dit maar eens met dezelfde boom die je net ook hebt gefotografeerd. Je zult zien dat de boom in iedere foto, afhankelijk van het gekozen standpunt, een andere 'rol' vervult.

Michael Roubos, mroubos.zoom.nl - Sony RX10 - ISO 80 - F 8 - 1/40 SEC - 24 MM

Probeer verschillende standpunten uit

Het is handig een paar van de meest voorkomende standpunten te kennen. Zo kun je, afhankelijk van de situatie en het beeld dat je wilt creëren, afwisselen tussen bepaalde standpunten. Probeer ook eens een standpunt uit waar je in eerste instantie misschien niet aan denkt, want dit kan verrassende resultaten opleveren.

Ooghoogte
Fotograferen vanaf ooghoogte is voor veel fotografen het meest gebruikte standpunt, eenvoudigweg omdat we heel de dag door op deze manier naar de wereld kijken. We zijn gewend om situaties op deze hoogte te zien en daardoor zijn we automatisch geneigd om ook op deze hoogte te fotograferen.
Het kan verfrissend zijn om ook eens naar een ander standpunt te kijken, al is voor veel onderwerpen een standpunt op ooghoogte natuurlijk prima geschikt. Sommige situaties vragen er zelfs om. Het maken van een portret doe je vaak op ooghoogte van je model, ook omdat een mens van onder- of bovenaf gezien niet altijd flatteus op de foto staat. Ook landschapsfotografie wordt vaak op ooghoogte beoefend.

Als je op ooghoogte fotografeert, probeer dan alle beeldelementen die op ooghoogte zijn boven de horizon uit te laten komen. De andere elementen, die zich onder ooghoogte bevinden, mogen juist onder die horizon terechtkomen. De horizon komt op deze manier vaak min of meer centraal in je beeld te liggen.
De definitie van ooghoogte is natuurlijk niet altijd hetzelfde, want de ogen van je kat zitten op een veel lagere plek dan die van een menselijk model. Bij dieren is het dan ook vaak een leuk en speels idee om op hun ooghoogte te fotograferen. Dat geeft de dieren een echte hoofdrol in je foto en zorgt ervoor dat ze er mooi prominent en imposant op staan. Je maakt dan echt 'contact' met het dier in kwestie.

Kikvorperspectief
Het kikvorsperspectief wordt ook wel het kikkerperspectief genoemd, en die beeldende naamgeving maakt al duidelijk wat dit voor een standpunt betreft: laag bij de grond, waarbij je het onderwerp van onderen benadert. Zo lijkt je onderwerp extra groot en imposant. Dat kan heel verrassende beelden opleveren, zeker als je het gaat om een van nature klein onderwerp dat door de keuze voor een kikvorsperspectief opeens heel indrukwekkend op de foto staat.

Peter Abbes, peterabbes.zoom.nl - Canon EOS 1100D - ISO 125 - F 13 - 1/10 SEC - 10 MM

Vogelvluchtperspectief
We blijven bij de dieren: het tegenovergestelde van een kikvorsperspectief is een vogelvluchtperspectief. Als je daarvoor kiest, benader je je onderwerp van bovenaf en bekijk je het als het ware vanuit de lucht. Dat zorgt voor ruimtelijke en overzichtelijke foto's. Vaak geeft dit perspectief een vervreemdend effect, omdat we niet van alle onderwerpen gewend zijn om ze van bovenaf te bekijken. De keuze voor een vogelvluchtperspectief betekent overigens niet altijd dat je echt de lucht in hoeft, want een klein onderwerp van ooghoogte benaderen geeft ook al het beoogde effect. Ook een groothoeklens en een keukentrapje kunnen al een heel aardig effect veroorzaken.


Thomas Bartelds, thomasbartelds.zoom.nl - Hasselblad L1D-20c - ISO 100 - F 8 - 1/160 SEC - 10 MM

Gebruik lijnen in je perspectief

Om goed en bewust met perspectief te kunnen werken, is het eerst van belang te weten en te begrijpen wat perspectief precies is en doet.
Allereerst is perspectief overal om je heen te zien en is het dus niet alleen een fotografisch aspect. In essentie komt (lijn)perspectief neer op het feit dat alle lijnen in een voorwerp terug te herleiden zijn naar een verdwijnpunt of meerdere verdwijnpunten aan de horizon. Afhankelijk van je standpunt hebben al die lijnen een andere richting en 'hoek'.

Eén van de meest voor de hand liggende voorbeelden van de werking van perspectief vind je als je een hoge (kerk)toren wilt fotograferen. Die toren is uiteraard van onder tot boven gelijk in de breedte, maar als je hem van dichtbij fotografeert lopen de buitenste lijnen opeens sterk naar binnen en lijkt de toren op de foto een 'puntvorm' te hebben.

De mate waarin dit gebeurt, heeft ook te maken met wat voor lens je de toren fotografeert en daarnaast ook met de afstand van jou tot die toren. Als je dicht bij de toren staat, krijg je in vrijwel alle gevallen te maken met dit effect. Maak je dezelfde foto van een grote afstand, dan komt de toren er 'normaal' op te staan.

Hans Menninga, hans-menninga.zoom.nl - Nikon D810 - ISO 64 - F 16 - 1/20 SEC - 18 MM

Als je de voorgaande case bekijkt, wordt het duidelijk dat de werking van perspectief te maken heeft met je standpunt en afstand tot je onderwerp. Daar moet nog één aspect aan worden toegevoegd, want ook de lenskeuze en met name de brandpuntsafstand is in dit geval van invloed op hoe het perspectief in je foto eruitziet. Het perspectief in een foto die gemaakt is met een groothoeklens verschilt in grote mate van het perspectief in een foto die gemaakt is met een korte telelens; ook als je onderwerp hetzelfde is.

Dit artikel komt uit de volledige Cursus Compositie in Zoom Academy. Een sterke compositie is dé essentie van een briljante foto, dus we nemen je mee door alle theorie over compositie.
Zo leer je onder andere:


  • Alles over het herkennen van vormen, patronen, lijnen en symmetrie om je heen

  • De belangrijkste compositieregels die er zijn binnen de fotografie

  • Hoe je de compositie van je foto nog meer kunt versterken in de nabewerking

  • Veel inspiratie voor creatieve ideeën en shoots

Bekijk hier de volledige Cursus Compositie.

avatar

Word een betere fotograaf met de Zoom Academy! Jouw online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Start nu al met de cursus lightroom, landschapsfotografie, macrofotografie, portretfotografie of reisfotografie.

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Spijkers op 17 augustus 2019 om 15:06

Volledig mee eens , de beginselen van de fotografie. Ga eens dichter bij , ga eens door de knieén Fotografeer iemand met een grote neus niet altijd An profiel ENZvoort de lessen van Dick Boer uit de jaren 60