Upload jouw foto's
Op welk diafragma is je objectief het scherpst? © IDG NL

11 september 2019, 12:59

Je wilt natuurlijk zo goed mogelijk gebruikmaken van je kostbare objectief. Daarom is het fijn om te weten met welke instellingen je de scherpst mogelijke foto maakt.

De scherpte van je objectief heeft te maken met verschillende factoren. Allereerst de optische kwaliteit, dus de kwaliteit van de gebruikte elementen en de constructie daarvan. Daarnaast zijn ook de afstand tussen je objectief en je onderwerp, de omstandigheden en het gekozen diafragma van belang.

Verschillende objectieven

Allereerst moet er een aantal zaken duidelijk zijn. Elk objectief is anders. Niet elke 24mm f/1.4 is even goed of even scherp. Daarnaast is het zo dat de scherpte van een objectief verschilt per gekozen diafragma. Een objectief levert niet bij ieder diafragma optimale prestaties, waardoor het dus de moeite waard is om te weten waar jouw objectief die optimale waarden laat zien. In het algemeen kun je zeggen dat een objectief bij volle opening nog niet optimaal presteert, al zijn daar uiteraard (kostbare) uitzonderingen op te vinden. Vaak is het zo dat een objectief qua scherpte optimaal presteert na twee of drie stops diafragmeren. Een f/1.4-objectief zal dus pas bij f/1.8 of f/2 haar echte kwaliteit laten zien. Een kanttekening: in dit geval hebben we het vaak over scherpte-verbetering in de hoeken van het beeld. Een objectief is bij volledige opening vaak al wel scherp in het centrum van het beeld. Dat is belangrijk om te weten, want misschien heb je hoekscherpte wel helemaal niet nodig in je werk. Als je portretten maakt met een onscherpe omgeving dan is die hoekscherpte namelijk niet of nauwelijks van belang. Maak je landschappen of fotografeer je in steden, dan kan dat juist wel weer een belangrijk aspect binnen jouw foto's zijn. Bekijk scherpte en de mogelijkheden van je objectief daarom altijd binnen je eigen context en vertrouw niet blind op algemene adviezen. De meeste moderne objectieven zijn overigens over het hele bereik en bij ieder diafragma prima scherp en de verschillen zijn eerder te vinden in de nuance of alleen te zien bij extreem 'pixel peepen'. Alleen scherpte is ook niet zaligmakend: de kwaliteit van een objectief wordt ook nog bepaald door de tekening, de kwaliteit van de onscherpte en het (micro)contrast.

Sweet spot

Als je toch graag wilt weten waar de 'sweet spot' van jouw objectief zich bevindt, dan kun je dat thuis bepalen door het doen van een test. Zo'n test is niet direct wetenschappelijk verantwoord, maar laat je wel zien op welke afstanden en bij welk diafragma jouw objectief het beste presteert. Plak een scherp en contrastrijke afbeelding tegen de muur. Ga met je camera (op statief, voor de ultieme stabiliteit) op een afstand staan en maak een reeks foto's. In die reeks gebruik je steeds andere diafragma's en als je een zoom-objectief gebruikt kun je ook nog vanaf verschillende afstanden werken om te kijken bij welke brandpuntsafstand (en diafragma-combinatie) je objectief optimaal presteert. Zet al deze foto's op je computer en zorg ervoor dat je bij iedere foto op hetzelfde punt (de opgehangen afbeelding) inzoomt tot 100 procent. Zo zie je snel welk beeld het scherpste is en weet je dus met welke afstand en met welk diafragma je aan de slag moet als je de ultieme scherpte wilt bereiken in je beelden.



Wil je meer weten over het gebruiken van diafragma en sluitertijd? Bestel dan onze Zoom Academy Cursusbundel Sluitertijd & Diafragma!


Reacties (14)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
houdoex op 11 september 2019 om 17:37

Henkje op 11 september 2019 om 16:33

Vaak is het zo dat een objectief qua scherpte optimaal presteert na twee of drie stops diafragmeren. Een f/1.4-objectief zal dus pas bij f/1.8 of f/2 haar echte kwaliteit laten zien.
Dit staat bij verschillende objectieven. Dat klopt niet! Als je rekent van f 1,4 naar f 1,8 dan is dat slechts een halve stop! En van f 1,4 naar f 2 een hele!
Beter je huiswerk maken, Jasper!

houdoex op 11 september 2019 om 17:38

Terechte opmerking misschien ... maar dat belerende, vermanende toontje in die laatste regel, is dat nou nodig?

Henkje op 11 september 2019 om 18:08

Je schrijft mischien. Welnu, Het is zo wat ik schreef een halve en een hele stop.
En: Een goede voorbreiding is het halve werk.

PtR op 11 september 2019 om 20:08

Eens met Houdoex. Jasper maakt gewoon even een denkfoutje en je "huiswerkreactie" komt ook op mij te belerend over. Als je gelijk hebt kan je de ander gewoon in zijn waarde laten. Des te mooier is jouw punt.

Henkje op 12 september 2019 om 09:08

Dat doe ik. Ik ben wel heel direct. Dat schijnt in deze tijd nogal gevoelig te liggen.

PtR op 12 september 2019 om 09:18

De lijn tussen direct en onvriendelijk is een hele dunne. Dat zou jij met jouw levenservaring als geen ander moeten weten en onderkennen. Dat heeft niets met tijd te maken maar alles met omgangsvormen.

Henkje op 12 september 2019 om 10:25

Deze tijd is een rottijd. Zover ik weet ben ik tegen niemand onvriendelijk.

Groenenboom op 12 september 2019 om 14:30

je bent niet onvriendelijk, maar wel kleinerend.

Henkje op 12 september 2019 om 16:21

Dat was en is echt niet de bedoeling geweest. Jammer dat het zo overkomt. Men heeft me blijkbaar niet begrepen.

roykeeris op 17 september 2019 om 12:33

Ik denk dat smileys hier het beste werken. Als je die laatste regel leest, kan die op twee manieren klinken: 1) serieus en belerend; 2) met een knipoog Emoticons zijn daarvoor uitgevonden. Je kunt iemands gezicht immers niet zien.

Henkje op 17 september 2019 om 12:31

Dit was bedoeld met een knipoog. Dank voor de tip, Roy.

Groeten, Henk.

Groenenboom op 12 september 2019 om 16:33

goed om te horen en inderdaad, soms komen dingen anders over als bedoeld...

Provorm op 13 september 2019 om 08:02

"Beter je huiswerk maken" mag dan kleinerend zijn. Ik vind het wel slecht. Natuurlijk, iedereen maakt fouten. Maar hier zit een hele redactie achter. Dat de fout in een concept tekst zit is heel normaal. Maar bij publicatie mag dit eigenlijk niet. Verbeterd is het op het moment van schrijven ook nog niet.