Upload jouw foto's
Zwart-wit met een kleurelement in Photoshop © IDG NL

22 september 2019, 08:33

De een houdt van kleurenfoto's en een ander ziet liever zwart-witbeelden. Het leuke is dat je beide werelden prima kunt combineren. Want door een foto om te zetten naar zwart-wit terwijl je doelbewust een gedeelte in kleur laat, krijg je een bijzonder effect te zien. Het enige wat je nodig hebt, is een kleurenfoto. De rest regel je in Photoshop.

VOOR:

NA:


01 Kleur valt op
Bij een zwart-witfoto met een gedeelte in kleur trekt het deel dat in kleur wordt weergegeven direct de aandacht van de kijker. Want dat springt er overduidelijk uit tegen de omgeving die in grijstinten is omgezet. Vooral signaalkleuren zoals rood en geel doen het perfect in dit soort foto's, wat niet wegneemt dat het met elke andere kleur ook goed werkt. Je bepaalt helemaal zelf wat in kleur blijft en wat niet. Dat kan één object, persoon of dier zijn, maar het mogen er gerust ook meerdere zijn. In deze workshop leer je precies hoe je dat doet.

01 Vooral signaalkleuren werken goed, al voldoen andere kleuren ook prima.

02 Voorbehandelen
Zodra je een foto hebt uitgekozen, bewerk je die zoals je dat gewend bent, zodat het beeld er tot in de puntjes verzorgd uitziet. Dat kan in Lightroom, maar mag natuurlijk ook meteen in Photoshop. Zet de foto vooral nog níét om naar zwart-wit, want dat doen we straks pas. Als je de kleuren verfraait, let dan op dat je ze niet overmatig verzadigt. Want doordat het overgrote deel van de foto straks naar zwart-wit wordt omgezet, valt het gekleurde deel toch al overduidelijk op. Klaar? Klik in Lightroom met rechts op de foto of miniatuur en kies Bewerken in, Bewerken in Adobe Photoshop CC 2019.

02 Verzadig de kleuren niet overmatig, want ze vallen straks genoeg op.

03 In kleur en zwart-wit
Omdat je in een deel van de foto de kleuren wilt behouden, heb je zowel een kleurenfoto als een versie in zwart-wit nodig. Dat doe je door de foto in het lagenpalet te dupliceren en daarna de kopielaag om te zetten naar grijstinten. Klik daarom met rechts op de laag genaamd Achtergrond en kies de optie Laag dupliceren. Het kan nog sneller met de toetscombinatie Ctrl+J. Geef de laag een herkenbare naam, bijvoorbeeld Zwart-wit. Standaard staat er Achtergrond kopiëren en dat zegt zo weinig. Zie je het lagenpalet niet? Kies dan de menuoptie Venster, Lagen of druk op sneltoets F7.

03 Dupliceer de achtergrondlaag.

04 Contrast instellen
Controleer voor de zekerheid of de bovenste, nieuwe laag actief is. Klik daarna onder in het lagenpalet op het zwart-witbolletje en kies voor een Zwart-wit-aanpassingslaag. De fotolaag wordt hiermee direct in grijstinten omgezet en een dialoogvenster met een rijtje schuifregelaars verschijnt. Met deze schuifjes bepaal je hoe de kleuren worden omgezet naar grijstinten. Door bepaalde kleuren gericht een lichtere of donkerdere grijstint te geven, bepaal je het contrast in de foto. Want een blauwe lucht, de oceaan, een bosrand of grasveld kun je op die manier heel licht, maar ook heel donker, maken. Door de ene kleur lichtgrijs en een naburige kleur donkergrijs te maken, zorg je voor een groot contrast. Geef je twee naburige kleuren ongeveer dezelfde grijstint, dan krijg je juist een lager, subtieler contrast. Speel net zolang met de schuifregelaars tot je het gewenste effect hebt.

04 Zet de kleuren om naar sprekende grijstinten.


05 Selecteer het hoofdonderwerp
Je hoeft bij de omzetting naar zwart-wit niet te letten op het fotodeel dat als enige in kleur overblijft. Want daar laten we de grijstinten straks weer verdwijnen. Om dat te doen, moet je dit gebied selecteren. Activeer daarom het gereedschap Snelle selectie en schilder met ingedrukte muisknop binnen de contouren van het onderwerp. Dit gereedschap zoekt automatisch de randen ervan op, waardoor je heel snel complexe vormen kunt selecteren. Worden er plekjes overgeslagen? Dan schilder je daar alsnog overheen om ze toe te voegen. Wordt een stukje omgeving ten onrechte geselecteerd? Houd de Alt-toets ingedrukt en schilder eroverheen om dat gedeelte er weer uit te halen. Stap voor stap maak je de selectie perfect. Je mag ook meerdere personen, dieren of objecten in de foto selecteren.

05 Selecteer alleen het fotodeel dat in kleur moet worden weergegeven.

06 Selectie perfectioneren
Vergroot regelmatig de fotoweergave, zodat je steeds goed ziet wat het selectiegereedschap doet. Vooral bij onregelmatige en complexe contouren is dit nodig. Zoom af en toe ook weer een stukje uit voor een overzicht van de totale selectie. Vergroten en verkleinen kan razendsnel, door ook nu weer de Alt-toets in te drukken en ditmaal aan het muiswieltje te draaien. Stel met de [-toets en ]-toets telkens een penseelgrootte in waarmee je comfortabel werkt. Uiteraard mag je ook de andere selectiegereedschappen van Photoshop gebruiken. Met de Veelhoeklasso kun je bijvoorbeeld heel makkelijk en snel iets met een rechte zijde selecteren.

06 Zoom in om te zien of het selectiegereedschap wel het juiste fotomateriaal kiest.

07 Van selectie naar laagmasker
Zodra je het gewenste fotodeel hebt geselecteerd, herstel je alleen in dit gebied de kleuren. Dat doe je door de selectie die je zojuist hebt gemaakt om te zetten naar een laagmasker. Kijk je in het lagenpalet, dan is er standaard al een masker aanwezig bij de zwart-wit-aanpassingslaag die je in stap 04 hebt aangebracht. Dit is de witte rechthoek die je daar ziet. Dit masker moet je eerst verwijderen. Dat doe je door er met rechts op te klikken en te kiezen voor Laagmasker verwijderen. Pas daarna klik je helemaal onder in het lagenpalet op Laagmasker toevoegen. Dit is een pictogram van een witte rechthoek met een zwart bolletje in het midden. Het klopt dat het verkeerde deel van de foto nu in kleur verschijnt. Wees gerust: dat lossen we op in de volgende stap.

07 Verwijder eerst het bestaande laagmasker van de aanpassingslaag.

08 Masker inverteren
De zwart-wit-aanpassingslaag heeft in de vorige stap een masker gekregen waarin het door jou geselecteerde fotodeel wit is en de rest van de foto zwart. Hierdoor gebeurt precies het tegenovergestelde van wat de bedoeling is. Want alleen het hoofdonderwerp dat je zojuist geselecteerd hebt, is nu naar zwart-wit omgezet, terwijl de omgeving ineens weer uit kleur bestaat. Dat was niet de bedoeling. Dit los je eenvoudig op door het masker te inverteren. Controleer eerst of het laagmasker nog steeds geselecteerd is (er is een wit kader omheen te zien) en kies dan in het menu de optie Afbeelding, Aanpassingen, Negatief of gebruik hier de toetscombinatie Ctrl+I voor. Zo krijg je wél het gewenste effect, want nu is alleen jouw selectie nog maar in kleur.

08 Inverteer het laagmasker zodat het juiste fotodeel in kleur verschijnt.


09 Selectie bijwerken
Het kan gebeuren dat je ineens ziet dat je daarnet blijkbaar een stukje onderwerp gemist hebt tijdens het selecteren, waardoor dat nu zwart-wit is geworden in de foto. Of andersom: dat per ongeluk een stuk van de omgeving nog steeds in kleur is te zien. Dat wil je graag veranderen. Alleen is de selectie van daarnet al omgezet in een laagmasker. Wat nu? Zoiets kun je op twee manieren herstellen. Allereerst kun je de foto bijwerken door met een penseel (sneltoets B) op het laagmasker te schilderen. Schilder met wit om stukjes van de omgeving alsnog om te zetten naar zwart-wit. Of schilder met zwart om gemiste delen van het onderwerp weer in kleur te zien. Let goed op dat je over het laagmasker van de aanpassingslaag schildert en niet over een fotolaag!


10 Bijwerken en opslaan
Wat ook kan, is het laagmasker tijdelijk weer omzetten naar een selectie. Dat doe je door de Ctrl-toets ingedrukt te houden en vervolgens met links op het laagmasker te klikken. Daarna inverteer je de selectie via Selecteren, Selectie omkeren (toetscombinatie Shift+Ctrl+I), want je wilt het gedeelte in kleur hebben. Nu je de originele selectie terug hebt, kun je die naar smaak uitbreiden of verkleinen met de selectiegereedschappen. Daarna maak je er opnieuw een laagmasker van, zoals je al eerder hebt gedaan in stap 07 en verder. Bewaar tot slot het eindresultaat als een psd-bestand, zodat je ook later het een en ander nog kunt aanpassen. Zo kun je onder andere het zwart-witeffect nog finetunen via de schuifregelaars van de zwart-wit-aanpassingslaag (stap 04), het laagmasker verfijnen (stap 09 en 10), maar ook een of meer aanpassingslagen aan de achtergrondlaag toevoegen om kleur, belichting of contrast van het kleurendeel te optimaliseren.

10 Het laagmasker kun je op elk moment weer omzetten naar een selectie (zie de stippellijn rond de brievenbus).

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn