Upload jouw foto's
Tip: gebruik een oude lens op je nieuwe camera © IDG NL

22 september 2019, 09:10

Nieuwe objectieven zijn vaak erg kostbaar. Op Marktplaats, de vrijmarkt en in kringloopwinkels zijn vaak fraaie klassieke objectieven te vinden voor heel weinig geld. Kun je die ook gebruiken op je moderne camera?

Tweedehands

Het is niet zo moeilijk om een fraai tweedehands objectief te vinden. Loop een gemiddelde kringloopwinkel in en je vindt er zo tientallen. Of kijk op Marktplaats of eBay, daar loopt het aanbod zelfs in de duizenden. Zoek je wat beter, dan kom je zo nu en dan een juweeltje tegen wat je voor een prikkie kunt aanschaffen. Zo zijn er in de jaren zestig, zeventig en tachtig prachtige lichtsterke primes gemaakt door Oost-Europese of Russische fabrikanten. En ook de bekende objectieven-makers van nu maakten toen al fraaie exemplaren. Die liggen vaak op zolder te verstoffen, terwijl ze nog prima gebruikt zouden kunnen worden. Zonde.



Als fotograaf kun je hier natuurlijk je voordeel mee doen, want zo kun je voor weinig geld aan een mooi assortiment objectieven komen. Er is natuurlijk wel een aantal zaken waar je in dat geval rekening mee moet houden, want het is niet altijd zo eenvoudig als het op het eerste gezicht lijkt. Daarom is het verstandig om altijd goed te kijken of het mogelijk is een oud objectief op je camera te zetten zonder onderdelen te beschadigen.


Let op: elke combinatie tussen camera en objectief is anders, daarom kunnen we onmogelijk garanties geven over wat wel en niet werkt.

Bajonet

Het eerste probleem is erg voor de hand liggend: zo ongeveer elke fabrikant gebruikt een andere vatting (koppeling tussen camera en objectief) en daarom is het meestal niet mogelijk om oude objectieven zomaar op je digitale spiegelreflex of systeemcamera te monteren. Soms gaat dit wel, als je een oud objectief en een nieuwe camera van dezelfde fabrikant gebruikt én als deze fabrikant de vatting in de tussentijd niet heeft veranderd. Dit geldt bijvoorbeeld voor Nikon (de F-vatting) en voor Pentax: objectieven uit de jaren zestig, zeventig en tachtig kun je zonder problemen op je hedendaagse camera aansluiten.

Zijn de vatting van de camera en de vatting van het objectief verschillend, dan zul je aan de slag moeten met een adapter. Vaak is dat een verloopstuk met aan de ene kant de aansluiting voor de bewuste camera en aan de andere zijde de aansluiting voor het bewuste objectief. Dit soort adapters is vrij eenvoudig en voor vrijwel iedere combinatie verkrijgbaar. Of je nu een Canon DSLR wilt combineren met een oud Leica-objectief, of een hedendaagse Fujifilm-systeemcamera wilt koppelen aan een klassiek Oost-Duits tele-objectief met M42-schroefvatting: het kan allemaal.

Dit geeft ook meteen het antwoord op een andere vraag: of je moderne objectieven van een andere fabrikant kunt gebruiken op je camera. Dat kan, met behulp van een adapter dus. In zo'n geval heb je vaak keuze uit twee soorten: slim en niet slim. Een slimme adapter zorgt ervoor dat je objectief en camera ook kunnen communiceren met elkaar. En dat is wel zo fijn in het geval van een modern en eventueel gestabiliseerd autofocus-objectief.

Crop versus Fullframe

Kun je een crop-objectief gebruiken op een fullframe-camera en andersom? Jazeker! Maar plaats je een crop-objectief op een fullframe-sensor, dan krijg je wel vreemde effecten doordat de beeldcirkel van het objectief kleiner is dan de sensor. Je 'ziet' dan als het ware de rand van het objectief (of de zonnekap, indien je die gebruikt). Dit is dus niet echt aan te raden.

Chrizzx
Deze foto laat zien dat je fantastische resultaten kunt behalen met vintage objectieven.

Andersom, een fullframe-objectief op een aps-c-camera, is geen probleem. In principe gebruik je dan zelfs enkel het beste gedeelte van het beeld (het midden). Let wel op de cropfactor waardoor je objectief een langere brandpuntsafstand krijgt.

Autofocus

Je hebt het al wel gelezen, er zijn aardig wat beperkingen aan het gebruik van een oud objectief op een moderne camera. Allereerst is het goed om te weten dat oude objectieven (van vóór eind jaren tachtig) geen autofocus aan boord hebben. In die tijd stelde iedereen handmatig scherp, een kunst die we nu natuurlijk grotendeels verleerd zijn. Hoewel de opkomst van systeemcamera's en hulpmiddelen als focus peaking het ons een stuk gemakkelijker gemaakt hebben om precies en snel handmatig scherp te stellen. Daardoor wordt er anno 2019 weer steeds meer handmatig scherp gesteld en is de stap naar analoge objectieven voor sommige fotografen kleiner dan hij tien jaar geleden was.

Doordat er vroeger geen gegevensuitwisseling tussen objectief en camera was, is ook het instellen van je diafragma een handeling die je op het objectief zult moeten doen via de diafragmaring. Niet moeilijk, maar als je gewend bent dit met een wieltje op je camera te doen, is het wel even wennen.

Ook is er door het gebrek aan communicatie tussen objectief en camera geen complete exif-informatie voorhanden. De camera weet natuurlijk niet wat voor een objectief je precies gebruikt, waardoor zaken als brandpuntsafstand en diafragma niet in de exif-info terechtkomen. Sluitertijd, iso en andere instellingen die door de camera zelf geregeld worden wel, doordat de camera die dus regelt.

Bartvg
Klassieke objectieven creëren vaak een prachtige onscherpte.

Beeldstabilisatie

Oude objectieven zijn vanzelfsprekend niet gestabiliseerd. Maar bevat jouw camera ingebouwde beeldstabilisatie, dan wordt elk gekoppeld objectief gestabiliseerd, dus ook je zestig jaar oude prime of je oude Russische 200mm!

Uniek karakter

Besluit je oude objectieven op je moderne camera te zetten, dan zie je dat er een hele wereld voor je open kan gaan. Natuurlijk zijn er beperkingen en werken niet alle combinaties even goed, maar met een portie gezond verstand en door je enigszins in te lezen over jouw specifieke combinatie kom je ongetwijfeld een heel eind. Een leuke manier om je beelden relatief eenvoudig én voordelig een uniek karakter te geven!

Hilda1
Voor dit soort beelden heb je geen kostbaar nieuw objectief nodig.

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier de volledige cursus: http://www.zoomacademy.nl

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
MiekeNoorlanderFotografie op 27 september 2019 om 23:07

Even over een crop lens op een fullframe.
Ik gebruik met plezier de Tokina 12-24 op mijn D800.

In plaats op 12 mm moet ik hem.nu.op 18 mm zetten.
Geen centje pijn en geen vignettering van de lens.

De D800 heeft ook een mogelijkheid om deze lens te herkennen. Ik weet niet of dit ook bij andere fullframes is.

Zelfs de scherpte van de foto's is prachtig.