Upload jouw foto's
Verschillende bestandsformaten exporteren in Lightroom © IDG NL

8 oktober 2019, 11:47

Bestanden kun je in verschillende kwaliteiten opslaan. Dit kan daarnaast nog in verschillende kwaliteiten, en er zijn nog meer bestandsformaten voor foto's. We starten met de formaten buiten raw om, daarna zoomen we in op de verschillende raw-formaten.

JPG

Vanuit de camera kun je je foto's opslaan als jpg-bestanden, ook wel jpeg genoemd. Dit is het populairste bestandstype voor foto's. Het formaat wordt door vrijwel alle websites en fotoprogramma's ondersteund. Een ander voordeel is dat de bestanden relatief klein blijven, omdat de beelden gecomprimeerd worden.

Die compressie kan in meer of mindere mate gebeuren en is 'lossy', wat inhoudt dat er informatie verloren gaat. Bij de export vanuit een fotobewerkingsprogramma kun je de mate van compressie vaak zelf instellen. Minder compressie zorgt voor een mooiere foto, maar ook voor een groter bestandsformaat. Hoe meer compressie wordt toegepast, hoe kleiner het bestandsformaat maar ook hoe minder de kwaliteit.

Links opgeslagen met hoge compressie (lage kwaliteit jpg), rechts met weinig compressie (hoge kwaliteit jpg).

Zoomen we in tot 300 procent, dan zie je nog beter welke gevolgen de compressie heeft.

Ook kun je in de camera vaak nog de resolutie van het jpg-bestand instellen, bijvoorbeeld met de aanduiding S, M en L (Small, Medium, Large). Bij Large wordt dan het volle megapixel-aantal gebruikt dat de sensor kan vastleggen, bij Medium wordt een kleinere afbeelding opgeslagen en bij Small een nog kleinere. Wij raden aan altijd voor Large te kiezen. Als je ruimtegebrek hebt kun je beter een extra geheugenkaart aanschaffen.

Tiff

Er zijn een paar camera's die in tiff-formaat kunnen opslaan. Hierbij wordt geen compressie toegepast, wat zorgt voor enorme bestanden. Een groot nadeel daarvan is dat je geheugenkaart snel vol is, en dat je minder snel foto's achter elkaar kunt maken. De camera is namelijk langer bezig met het schrijven van het bestand naar de geheugenkaart. De tiff-bestanden kun je overigens niet in zo'n uitgebreide mate bewerken als raw-bestanden.

RAW

Een raw-bestand bevat de onbewerkte informatie uit de digitale camera. Het is eigenlijk nog geen foto, het is bron-informatie. Een raw-bestand heeft niet de extensie .raw, maar bijvoorbeeld .dng, .nef, .cr2, .rw2 en er zijn nog veel meer extensies mogelijk. Elke camerafabrikant heeft namelijk zijn eigen bestandsformaat.

Een paar voorbeelden:

Universeel: .dng
Canon: .crw of .cr2
Nikon: .nef
Sony: .arw
Olympus: .orf
Panasonic: .rw2

Elk merk schrijft de ruwe informatie weg naar een eigen bestandsformaat, omdat zij dat formaat geoptimaliseerd hebben voor hun hardware. Zij kunnen daardoor de instellingen precies goed afstellen, met het optimale dynamische bereik.


In deze map staan raw-bestanden van verschillende camera's, zoals je ziet met allerlei verschillende bestandsextensies.

Bij elke nieuwe camera wordt een nieuw profiel gemaakt binnen het raw-formaat. Heb je net een nieuwe camera, dan kan het zijn dat je camera nog niet herkend wordt door je software (bijvoorbeeld Lightroom). Update dan de software om de laatste profielen binnen te halen, die worden namelijk door de camerafabrikanten aan Adobe aangeleverd.


Het standaardformaat .dng is ontwikkeld door Adobe. Camerafabrikanten mogen dit formaat kostenloos gebruiken, maar er zijn nog maar weinig fabrikanten die dit daadwerkelijk doen (uitgezonderd de smartphones waarmee je in raw kunt fotograferen). Je kunt raw-beelden van andere formaten via een tooltje van Adobe gratis omzetten naar .dng. Dat kan handig zijn als jouw bewerkingssoftware (nog) niet overweg kan met het raw-formaat van jouw camera, zie ook het hoofdstuk over software in deze cursus.


Het nut van dng ligt vooral in de verre toekomst: net als dat het nu lastig is om een cassettebandje af te spelen, kan het over bijvoorbeeld tien jaar lastig zijn om nog een raw-formaat van een kleiner (onbekender) cameramerk te openen.

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier de volledige cursus: www.zoomacademy.nl of een van de andere ruim 20 fotografiecursussen.

Reacties (3)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Zoom4Hans op 8 oktober 2019 om 16:15

Ik mis in de lijst het nieuwe .CR3 formaat van bijvoorbeeld de onlangs uitgebrachte Canon EOS 90D, misschien wel nuttig om deze te vermelden?
Lightroom kan hier volgens mij nog niet mee uit de voeten.
Noodgedwongen conversie van .CR3 naar .DNG heeft gegevensverlies tot gevolg, zoals de beeldstijlgegevens en de AF-punten.
Misschien blijkt er nog wel meer te ontbreken in de .DNG-file?
Hans.

arjovandijk op 8 oktober 2019 om 16:08

In muziek heb je mp3, FLAC, HiRes, MQA, enzovoorts. Wat voor de een als goed wordt ervaren, is voor de ander bagger. Gewoon kiezen wat bij jou het best past (voelt), duidelijk artikel.

p9 op 8 oktober 2019 om 12:16

Ik wil het allemaal niet leren....ook omdat de Olympus E-M1 X al fantastisch werk laat zien in een Jpeg...en genadeloos scherp is met Pro Objectieven .