Upload jouw foto's
Diafragma-opening nabootsen in de nabewerking © IDG NL

6 november 2019, 11:54

Wil je het effect van een geringe scherptediepte in je foto's zien, maar heb je niet de beschikking over een lichtsterke lens, dan kun je in de nabewerking het effect proberen na te bootsen! We gaan in op het namaken van een groot diafragma met dus een kleine scherptediepte.

Een groter diafragma simuleren

Een groter diafragma (kleiner F-getal) betekent dat de scherptediepte in de foto minimaal is. Datgene waarop is scherpgesteld is scherp, al het andere is in meer of mindere mate onscherp. Om het effect van een geringe scherptediepte te simuleren, moeten we dus details gaan vervagen.

Dat is het tegenovergestelde van verscherpen, en we kunnen hiervoor deels dezelfde gereedschappen gebruiken, maar dan in de tegengestelde richting. We gaan aan de slag in Lightroom en Photoshop, waarbij de laatste meer mogelijkheden heeft.

Vervagen in Lightroom

In Lightroom gebruiken we negatieve waardes voor Textuur en Helderheid (onder Presentie in het paneel Standaard) en voor Verscherpen in het paneel Details. Ook een contrastverlaging kan in bepaalde gevallen helpen om de perceptie van scherpte weg te nemen.

Het onderwerp van de foto willen we graag scherp houden, en dus pas je de vervaging niet op de hele foto toe. In plaats daarvan gebruik je een van de gereedschappen voor lokale aanpassingen. Welk gereedschap handig is, hangt af van je onderwerp.

Door de directe voorgrond en de achtergrond verder te vervagen, gaat alle aandacht naar het onderwerp. (model: @Dejah_mashall)



Foto: Marlot Witteveen, vanafotografie.zoom.nl

Landschapsfoto

Voor een landschapsfoto kun je het Verloopfilter gebruiken. Trek een verloop vanaf de bovenkant (de verte) richting het deel dat je scherp wilt houden en verlaag onder Presentie de Textuur en Helderheid. De afstand tussen de lijnen is het verloop en hoe groter de afstand, hoe zachter en meer geleidelijk de overgang gaat. Druk de Shift-toets in voor een exact horizontaal verloop.

Tevreden? Rechtsklik dan op het bolletje van het effect en dupliceer het. Draai dit verloop om, zodat het vanaf de onderkant (dichtbij) naar het onderwerp loopt. Druk op de O-toets voor een weergave in rood van de geselecteerde delen. Kies rechtsboven de kwast en met de Alt-toets ingedrukt schilder je het effect weg daar waar de scherpte moet blijven. Schiet je door, laat dan de Alt-toets los en schilder het effect er weer in.

Portret

Voor een portret kun je beter het Radiaalfilter gebruiken, omdat je daarmee ook de delen naast het onderwerp kunt vervagen. Zou je dit gereedschap bij een landschapsfoto gebruiken, dan oogt het algauw nep omdat delen aan de randen die zich op dezelfde afstand van de camera bevinden als je onderwerp net zo scherp zouden moeten zijn als het onderwerp!


Trek een ovaal rond het deel van de foto dat scherp moet blijven (meestal de ogen) en zet alle waarden op nul. Verlaag nu de Textuur en Helderheid, en eventueel de Verscherping en het Contrast. Niet te ver, want volledig uitgesmeerde contrasten ogen niet realistisch. Pas eventueel het verloop van het filter nog aan om een mooi resultaat te krijgen. Let ook op dat het vinkje onderaan bij 'omkeren' uit staat, zodat het effect buiten de cirkel optreedt en niet erin.


Als een ovaal net niet de goede vorm is, en delen worden vervaagd die scherp zouden moeten blijven, dan kun je met de kwast het effect er lokaal weer uithalen door op die plekken te schilderen. Druk op Alt om 'negatief' te kunnen schilderen. Als je de O-toets indrukt krijg je weer in rood een weergave van de delen die geraakt worden door het filter. Druk nog een keer op O en het rode hulpmiddel verdwijnt weer.

Vervaag alleen de achtergrond door de leeuw uit de selectie te halen. Druk op de O-toets om in het rood te zien welke delen geraakt worden door je filter.

Vervagen in Photoshop

In Photoshop kun met alle vormen van vervaging werken in combinatie met maskers en het verloopfilter om het effect op de juiste delen te kunnen toepassen. Je hebt hier dus veel meer mogelijkheden dan in Lightroom.

Als je de laag met de afbeelding eerst dupliceert en vervolgens Filter, Camera Raw-filter kiest, heb je de beschikking over de gereedschappen die ook in Lightroom zitten, en kun je ze verfijnen met een masker waarop je naar hartenlust met zwart, wit en grijstinten kunt schilderen.

Vage lens

Een voordeel van werken in Photoshop is dat je de beschikking hebt over het filter Vage Lens, je vindt dit onder Filter, Vervagen, Vage lens. Een nieuw venster opent, en in het menu rechts kun je een boel keuzes maken om de onscherpte van een specifieke lens na te bootsen. Zo kun je bijvoorbeeld het aantal diafragmalamellen kiezen. Pas dit filter toe op een kopie van de laag met je foto. Voeg aan deze laag een masker toe. Schilder met een zwarte kwast de vervaging er uit waar die niet hoort, of voeg aan je masker een verloop toe om de scherpte rustig te laten verlopen.

Gebruik Filter, Vervagen, Vage lens om echt een ander diafragma te simuleren.

Nog beter werkt dit filter als je vooraf wat werk doet. Voeg aan de kopie van je laag een masker toe en maak een zorgvuldige selectie van je onderwerp, waarbij je ook vast rekening houdt met het verloop van de scherptediepte. Dat doe je door net voor en net achter je onderwerp met een grijstint te schilderen. Zorg daarna dat je de laag (en niet het masker) weer selecteert en kies weer Filter, Vervagen, Vage lens. Kies in het menu rechts bij Bron voor Laagmasker, en nu wordt op basis van je zwartwit 'dieptekaart' van je foto de vervaging toegepast.

Iris vervagen

Een andere optie is het filter Iris vervagen, wat je vindt onder Filter, Galerie vervagen, Iris vervagen. Je plaatst het centrum van het ovaal op je onderwerp, verandert de grootte en vorm naar wens en roteert indien nodig. Midden in de ovaal zie je vier witte puntjes. Vanaf die punten tot aan de buitenrand wordt het effect geleidelijk toegepast, binnen de vier puntjes blijft alles scherp. Rechtsboven kies je enkel hoeveel pixels de vervaging moet zijn. Als je onderwerp een lastige vorm heeft, kun je door in de foto te klikken extra cirkels/ovalen aanmaken zodat je de hele foto naar wens kunt afwerken. Ook hier werk je best op een kopie van de laag met de foto, waarna je met een laagmasker kunt fine-tunen waar het effect te zien moet zijn.

Door Iris Vervagen te gebruiken, kun je vrij precies bepalen welk deel precies scherp moet blijven. Plaats meerdere ovalen om de vorm van je hoofdonderwerp goed af te dekken.

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze uitgebreide cursussen vol tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier het grote aanbod cursussen op www.zoomacademy.nl .

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn