Upload jouw foto's
Moet je ruisreductie in de camera juist aan of uitzetten bij lange sluitertijdfotografie? © IDG NL

20 november 2019, 11:44

Ruis is voor veel fotografen vijand nummer 1. Een foto kan qua compositie en onderwerp nog zo prachtig zijn, als het beeld bomvol zit met ruis is het voor veel fotografen toch een mislukte plaat. Bij fotografie met lange(re) sluitertijden is ruis een nog groter probleem. Je camera heeft daar een oplossing voor: ruisreductie bij lange sluitertijden. Is het verstandig om die techniek te gebruiken?

Ruis is vervelend en komt in meerdere verschijningsvormen. We kennen allemaal de beeldruis die ontstaat doordat we onze iso-waarde omhoog schroeven om de sensor lichtgevoeliger te maken. Een andere (wel gerelateerde) vorm van ruis zijn de vervelende 'hot' pixels die je soms te zien krijgt in je beelden. Deze ruis verschijnt echter alleen maar bij (extreem) lange sluitertijden. Niet bij sluitertijden van enkele seconden, maar bij écht lange sluitertijden die nodig zijn voor het vastleggen van nachtbeelden of beelden van een donkere sterrenhemel.


Deze ruis ontstaat doordat de sensor opwarmt bij het maken van een foto met lange sluitertijd. Hoe langer het maken van de foto duurt, hoe heter de sensor wordt en hoe beter deze 'hot pixels' zichtbaar worden. De camerasensor is opgebouwd uit meerdere lichtgevoelige onderdelen, de photosites. Deze zijn in de meeste gevallen voorzien van een kleurenfilter in drie kleuren: rood, groen of blauw. Samen bouwen al deze photosites het beeld op. Als je in donkere omstandigheden fotografeert heeft de camera moeite om te kunnen zien welke kleur er gekozen moet worden. Met een lange sluitertijd zorg je voor meer licht, maar tegelijkertijd voor meer hitte en een grotere kans op lekstroom. Die lekstroom zorgt ervoor dat de pixel een vreemde kleur heeft en veel helderder is dan hij eigenlijk zou moeten zijn: dat zie je vervolgens terug in je beeld als een 'hot' pixel.



Gelukkig is er een oplossing voor dit probleem. Camerafabrikanten bouwen in veel gevallen een modus in die zorgt voor ruisreductie bij lange sluitertijden. Deze functie kun je in het cameramenu vinden en desgewenst inschakelen. Wat er gebeurt is dit: de camera maakt twee opnames. Eén normale, zoals je zelf zou doen, en een beeld dat helemaal zwart is. Allebei in dezelfde omstandigheden, met dezelfde instellingen en dus lange sluitertijd. Op die manier worden de 'hot' pixels en de thermische ruis zichtbaar in het zwarte beeld en kan de camera daardoor precies bepalen waar actie nodig is door de twee beelden over elkaar heen te leggen. Op die manier krijg je een (zo goed als) ruisvrij beeld terug. Mocht je camera zo'n functie niet hebben, dan kun je deze 'donkere' foto natuurlijk ook zelf maken. De ruis zit immers op dezelfde plaats - mits je de camera tussendoor niet uitschakelt. Zorg wel voor gelijke omstandigheden, bijvoorbeeld temperatuur en bedrijfstemperatuur van de camera. Ideaal is om dit soort 'black frames' te maken vlak na het maken van het originele beeld. Vervolgens kun je de beelden zelf in Photoshop over elkaar leggen en via het gebruik van overvloei-gereedschappen de ruis verwijderen. Nadelig aan deze vorm van ruisreductie bij lange sluitertijden is natuurlijk dat de camera (of jij zelf) twee beelden met dezelfde lange sluitertijd moet maken. Dit kost je dus veel extra tijd. Ook werkt deze techniek natuurlijk minder goed als er beweging in je beeld te zien is.

Ondanks deze twee nadelen werkt de techniek vaak erg goed en is deze aan te raden deze te gebruiken mocht je last hebben van 'hot' pixels in je beelden. Mits de omstandigheden én je agenda dat toelaten, natuurlijk.

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn