Upload jouw foto's
Zo zet je een landschapsfoto om in zwart-wit © IDG NL

30 december 2019, 10:46

Het omzetten van je foto naar zwart-wit is niet alleen een kwestie van alle kleuren uit je foto weghalen. Daarmee wordt de foto wel zwart-wit, maar pas als je de aanwezige kleureninformatie slim gebruikt, krijg je een zwart-witfoto die echt indruk maakt. Dat leren we je.

Weg met die kleuren

Met een digitale camera fotografeer je standaard in kleur, maar dat wil niet zeggen dat je er achteraf geen mooie zwart-witfoto van kunt maken. Sterker nog: als je in raw fotografeert, hoef je pas achteraf deze keuze te maken en kun je dus altijd alle kanten op.



Je kunt dus het beste altijd van een kleurenfoto uitgaan. Fotografeer je in raw, dan mag je de camera gerust in de zwart-witstand zetten. Het raw-bestand bevat dan nog steeds alle kleureninformatie die je straks nodig hebt, ook al zie je op het camerascherm alles nu in zwart-wit. Fotografeer je in (alleen) jpg, dan heb je meteen een zwart-witfoto en dat is dus minder handig.

Waar vind je het?

In Lightroom maak je van elke kleurenfoto in een handomdraai een prachtige zwart-witfoto. Overschakelen naar zwart-wit werkt sinds de nieuwste versie van het programma iets anders dan in voorgaande versies. Vroeger ging je in de Ontwikkelen-module naar het onderdeel HSL / Kleur / Zwart-wit en daar klikte je op het tabblad Zwart-wit.

Tegenwoordig zie je zolang de foto in kleur wordt weergegeven alleen een onderdeel genaamd HSL / Kleur waarmee je kleuren optimaliseert. Zwart-wit is daar dus uit verdwenen. Het werkt nu iets anders: je moet eerst helemaal naar boven om in het onderdeel Standaard de foto om te toveren in een zwart-witbeeld. Dat doe je door meteen onder het kopje Standaard achter de tekst Behandeling te klikken op Zwart-wit (standaard is Kleur geselecteerd).


Nu je dit hebt gedaan heeft het onderdeel HSL/ Kleur plotseling plaatsgemaakt voor een compleet ander onderdeel: en dat is (je raadt het vast al) Zwart-wit. Hier vind je alles wat je nodig hebt om de mooiste zwart-witfoto's te maken. Net als vroeger, het is alleen van plek veranderd.


Schakel eerst in onderdeel Standaard over naar Zwart-wit.


Na het omzetten van je foto zie je ineens wel het onderdeel Zwart-wit.

Per kleur omzetten

Jouw foto wordt nu meteen in zwart-wit getoond, maar dat is een standaard omzetting. Daar valt veel aan te verbeteren en dat doe je door de kleurinformatie uit het oorspronkelijke fotobestand te gebruiken bij de omzetting naar zwart-wit en grijstinten.


In het onderdeel Zwart-wit vind je acht schuifregelaars, waarmee je de omzetting van acht individuele kleuren regelt. Wat er bij een omzetting namelijk vaak gebeurt, is dat enkele kleuren ongeveer dezelfde grijstint krijgen. In kleur zie je duidelijk het verschil tussen de twee, maar in zwart-wit zien ze er plotseling nagenoeg hetzelfde uit.

Door een beetje te spelen met de diverse schuifregelaars, lukt het je dan alsnog om het gewenste contrast terug in jouw foto te krijgen. Je hebt op die manier de keuze. Waar wil je de nadruk op leggen door het contrast ertussen te verhogen, en waar moet het contrast juist verlaagd worden zodat iets minder opvalt?

Je kunt op Automatisch onder de schuifregelaars klikken om Lightroom alvast een voorzetje te laten geven. Dan krijg je al meteen een mooie contrastrijke foto, die je als uitgangspunt kunt nemen om de schuifjes nog wat verder aan te passen. Tenzij je deze omzetting niets vindt, dan kun je het beter eerst terugdraaien met bijvoorbeeld Ctrl+Z.

Beweeg je een schuifregelaar naar links? Dan wordt alles wat oorspronkelijk die specifieke kleur had donkerder gemaakt en gaat daarmee richting donkergrijs of zwart. Schuif je naar rechts, dan wordt het juist lichter gemaakt en gaat het naar lichtgrijs of wit.

Dit is alleen nog maar de standaard omzetting en die is al heel aardig.




Klik op Automatisch en Lightroom optimaliseert de schuifregelaars.

Per situatie verschillend

Heb je dus een foto met veel groen erin, zoals bomen, gras en struiken? Dan zijn die delen met de schuifregelaar Groen eenvoudig lichter of donkerder te maken. Ook Geel heeft veel invloed op de omzetting van de begroeiing naar grijstinten.

Is er een strakblauwe lucht of waterpartij in beeld? Met Blauw heb je de keuze om de lucht of het water extra donker en daarmee dreigender te maken. Ook Aqua heeft er invloed op. Of je maakt ze juist lichter, dat kan natuurlijk ook. Lucht en landschap kun je op die manier meer met elkaar in balans brengen, of juist sterk(er) met elkaar laten contrasteren. Aan jou de keuze.

Soms doet een schuifregelaar helemaal niets of bijna niets. Niet elke kleur komt in elke foto voor, dus dan kun je daar weinig mee. Het kan ook gebeuren dat een schuifregelaar onverwacht veel effect heeft, terwijl je die kleur niet meteen in de foto herkent. Probeer daarom vooral het hele rijtje schuifregelaars uit om te zien welke je precies nodig hebt en welke dit keer niets doen.

Probeer meerdere schuifjes uit en kijk hoe je het mooiste resultaat krijgt.

Sterke contrasten

Heb je een straatfoto of een stadsfoto gemaakt, dan ga je op dezelfde manier te werk om het juiste contrast aan te brengen. Van een reclameposter met een schreeuwerige kleur die ergens op de achtergrond staat, heb je ineens geen last meer. In een kleurenfoto trekt die felle kleur meteen alle aandacht naar zich toe.

In zwart-wit is het ineens een neutrale grijstint geworden en valt de poster nog maar amper op. Hij valt meer samen met de achtergrond. Ook in de natuur lukt deze truc. Bijvoorbeeld met felgekleurde bloemen, of een wegwijzer of ander bord (die storende elementen kom je daar nu eenmaal vaak tegen).

Stel de schuifregelaars telkens zo af dat vooral het hoofdonderwerp goed uit de verf komt. Wat ook kan, is expres met sterke contrasten werken. Op een zonnige dag waarbij je ook wat schaduwen in beeld neemt, mag een schaduwgebied gerust nagenoeg zwart worden of de lucht helemaal wit uitslaan.

In tegenstelling tot bij een kleurenfoto, kan overbelichting of onderbelichting prima werken in zwart-wit. Je mag bij de standaardbewerkingen (belichting, hooglichten, schaduwen zwarte tinten, witte tinten, enzovoort) dan ook agressiever te werk gaan dan je met een kleurenfoto gewend bent.

Je mag uiteraard ook met een laag contrast werken. Moet jouw foto het bijvoorbeeld vooral hebben van lijnen en vlakken, heb je een heiig berglandschap vastgelegd, of gaat het om een landschap of straatbeeld op een mistige dag? Dan kun je de kleurschuiven wat meer in balans brengen voor zo zacht mogelijke overgangen en dus een foto met een lager contrast.

Werk gerust met een extra hoog of laag contrast. In zwart-wit mag je lekker ver gaan.

Voorinstellingen

Lightroom heeft een aantal voorinstellingen aan boord die je kunt uitproberen. Al is het maar om ideeën op te doen, of om als basisomzetting te gebruiken, waarna je de foto verder optimaliseert. Je moet hiervoor wel even terug naar het onderdeel Standaard.

Vlak onder Zwart-wit zie je de tekst Profiel. Erachter is al de naam van een profiel te zien met een dubbele pijl. Klik erop en kies in het pop-upmenu de optie Bladeren, of je klikt op het pictogram van de vier blokjes klikken op dezelfde regel.

Je ziet nu een raster van kleine voorbeeldweergaven, onderverdeeld in categorieën. In de categorie Zwart-wit vind je een flink aantal zwart-witomzettingen. Zodra je de muisaanwijzer boven een miniatuur laat zweven, zie je een voorvertoning op jouw foto. Zo zie je meteen wat het precieze effect ervan is. Klik op de miniatuur als je deze omzetting wilt aanbrengen.

Boven de miniaturen vind je nog de schuifregelaar Hoeveelheid. Hiermee stel je het effect naar smaak bij.

Het kan zijn dat jouw camera ook nog één of meerdere zwart-witomzettingen meelevert. Die vind je dan terug in een apart onderdeel dat bijvoorbeeld Camera-Matching heet. Dit betekent dat je een zwart-witomzetting, zoals jouw camera die tijdens het fotograferen zou doen, nu ook achteraf kunt toepassen.


Er zijn diverse voorinstellingen voor zwart-witfoto's.

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze uitgebreide cursussen vol tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier het grote aanbod cursussen op www.zoomacademy.nl .

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
p9 op 30 december 2019 om 14:05

Zoiets kan ook heel snel trouwens ,met het oude Picasa ..werkt super .
Als je even zoekt op Internet want is niet meer online..kan je hem gratis Downloaden .
Werk er al jaren mee ...Simpel en knetter goed ...en trouwens ,De Jpeg,s ..bewerk ik er mee