Upload jouw foto's
Zo gebruik je helderheidsmaskers in Photoshop © IDG NL

27 januari 2020, 11:12

Hoewel het dynamisch bereik (zeg maar de mogelijkheid om contrasten te overbruggen) van sensoren steeds beter wordt, zijn er nog steeds situaties waarin het contrast in de scène het dynamisch bereik van je camerasensor overtreft.

Een alternatief voor hdr is een techniek waarbij delen van de verschillende opnamen worden gecombineerd via maskers. Omdat dergelijke maskers gebaseerd zullen moeten zijn op de helderheid van de pixels, wordt dit een 'Helderheidsmasker' of 'Luminantiemasker' genoemd. Photoshop kent een paar verrassende manieren om zo'n masker snel en gemakkelijk te maken.

Afbeelding toepassen

De eerste methode werkt via het mysterieuze Afbeelding toepassen-menu. We gebruiken als voorbeeld twee foto's, met een belichtingsverschil van drie stops. Je kunt beide foto's direct als lagen boven elkaar plaatsen via het menu Bestand, Scripts, Bestanden laden naar stapel. Vink voor de zekerheid de optie aan om de lagen nog even uit te lijnen, zelfs als je vanaf statief hebt gefotografeerd. Versleep de lagen eventueel, zodat de volgorde van licht naar donker is. Selecteer de bovenste laag en voeg daar een masker aan toe door op het Laagmasker toevoegen-knopje onderin te klikken. Kies dan voor Afbeelding, Afbeelding toepassen en kies de volgende instellingen. Kies voor Verenigd achter Laag, vink Omkeren aan achter RGB en kies voor Vermenigvuldigen bij Overvloeien. Hiermee maak je een masker op basis van de helderheden van beide foto's, waardoor de twee lagen mooi overvloeien en de lichtste en donkerste plekken een goede detaillering krijgen. En omdat dit een gewoon masker is, kun je altijd nog een penseel pakken en bepaalde stukjes lichter of donkerder maken om zo de verhoudingen nog te beïnvloeden.


Je kunt deze techniek ook gebruiken met meer dan twee lagen, bij foto's met een zeer hoog contrast. Heb je bijvoorbeeld drie lagen, dan zet je de bovenste laag eerst uit en maak je het masker voor de middelste laag op de aangegeven manier. Daarna zet je de bovenste laag aan en maak je een masker voor die laag op dezelfde manier. Het enige verschil is dat je dan wel meestal ook met de Dekking van die derde laag moet gaan spelen en die bijvoorbeeld op 50% moet zetten, omdat anders het effect te sterk wordt.


Pas de dekking aan, om het effect te verminderen.

Alfa kanalen

Naast het lagenpaneel heb je ook nog het kanalenpaneel. Daarin zie je standaard vier kanalen; het RGB-kanaal en de drie individuele kanalen voor Rood, Groen en Blauw. Kanalen zijn echter ook bruikbaar voor de opslag van selecties, en als je een laag met een masker hebt geselecteerd, zul je zien dat Photoshop dat masker hier ook bewaart. Andersom betekent dit dat je extra kanalen kunt aanmaken, die je vervolgens kunt laden voor selecties en maskers. Zulke extra kanalen (die je verder niet in de foto ziet) worden alfakanalen genoemd. Dat biedt de mogelijkheid om een hele serie extra kanalen te maken, waarmee je subtiel verschillende maskers ter beschikking hebt. Om goed te kunnen zien hoe dit werkt, hebben we het kanalenpaneel even naar een ander blok gesleept (zo kun je de interface van Photoshop geheel naar smaak aanpassen), zodat we zowel de Lagen als de Kanalen kunnen zien. We gaan weer van dezelfde twee belichtingen uit.


Zorg ervoor dat je zowel de lagen als de kanalen kunt zien.

Houd de Ctrl-toets (Mac: Cmd-toets) ingedrukt en klik op het RGB-kanaal. Je ziet nu een selectie ontstaan op basis van de helderheid van het beeld (en gezien de volgorde van de lagen is dat de helderheid van de bovenste laag). Als je vervolgens op het knopje voor Selectie opslaan als nieuw kanaal drukt, wordt deze selectie bewaard als een nieuw alfakanaal. Je zou ook het menu Selecteren, Selectie opslaan kunnen gebruiken, dan kun je meteen een andere naam aan het kanaal geven. Hef de selectie zelf op (Ctrl+D / Mac: Cmd+D) en selecteer alleen dit nieuwe kanaal. Omdat we dit als masker zouden willen gebruiken, zou het beeld eigenlijk precies omgekeerd moeten zijn (zie het masker in de vorige paragraaf). Dat kunnen we eenvoudig bereiken door op Ctrl+i (Mac: Cmd+i) te drukken (of in het menu Afbeelding, Aanpassingen, Negatief te kiezen). We hebben nu een mooi zwart-witbeeld als basis voor een masker, maar we kunnen dezelfde techniek toepassen om eerst nog een paar extra kanalen te maken met oplopend contrast, zodat we straks kunnen kiezen welk kanaal het beste masker geeft. Kopieer het kanaal door het op het Nieuw kanaal-icoontje te trekken, en maak weer een selectie van de helderheden van dit kanaal door daarop te klikken met de Ctrl/Cmd-toets ingedrukt. Nu ga je naar Selecteren, Selectie opslaan en kies je daar het nieuwe kanaal als Naam kanaal en Doorsnede maken met kanaal als bewerking. Hef de selectie op en bekijk het resultaat. Het nieuwe kanaal heeft nu een duidelijk hoger contrast dan het eerste kanaal. Zo kun je meerdere kanalen maken met een steeds hoger contrast.

Het nieuwe kanaal heeft een hoger contrast dan het eerste kanaal.

Om zo'n kanaal nu als masker te gebruiken voor je foto, want daar gaat het natuurlijk uiteindelijk om, klik je eerst weer op het RGB-kanaal om de gewone foto in beeld te krijgen, en kies je dan het menu Selecteren, Selectie laden. Kies een van de zojuist gemaakt kanalen. Dit wordt nu als selectie geladen. Om daar een masker van te maken, is het weer een kwestie van op het Nieuw laagmasker-icoontje klikken in het lagenpaneel. In dit geval hebben we dat tweede kanaal gekozen. Je ziet overigens ook dat Photoshop het masker ook als kanaal heeft toegevoegd.


Het masker is nu ook omgezet tot kanaal.

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze uitgebreide cursussen vol tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier het grote aanbod cursussen op www.zoomacademy.nl .

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn