Upload jouw foto's
Lange sluitertijden gebruiken bij landschapsfotografie

29 januari 2020, 10:23

Je ziet ze weleens, van die surrealistische landschappen waarbij de lucht is uitgesmeerd en het water helemaal glad is. Deze foto's worden gemaakt met langere sluitertijden. We leggen je uit wat hiervoor nodig is en welke instellingen je het beste kunt gebruiken.

Benodigdheden

Wil je aan de slag met lange sluitertijden in het fotograferen van landschappen, dan heb je daar een aantal dingen voor nodig. Te beginnen met een goed statief. Zonder statief kun je namelijk nooit een foto met een lange sluitertijd maken, want als je je camera ook maar een millimeter beweegt, is je foto al onscherp. Het is bijvoorbeeld prachtig om foto's aan de kust te maken, maar daar waait het vaak flink. Investeer dus in een degelijk statief om veel onscherpe foto's te vermijden.


Door het gebruik van de lange sluitertijd van 3 minuten heeft de fotografe een minimalistisch beeld gecreëerd, met bovendien een mooi kleurenpalet.

Foto: karindebruin.zoom.nl


Ten tweede kun je eigenlijk ook niet zonder afstandsbediening. Omdat je camera zo gevoelig is voor bewegingen bij een lange sluitertijd is ook het indrukken van het knopje om de foto af te drukken al te veel. Begin je net en heb je nog geen afstandsbediening, dan kun je de camera natuurlijk ook gewoon op de zelfontspanner zetten.

En tot slot, als je ook overdag landschappen een surrealistisch uiterlijk wilt gaan geven, kom je niet onder het gebruik van een ND-filter (ook wel: grijsfilter) uit.

Instellingen

Zet je camera op de M-stand om te kunnen werken met sluitertijden langer dan 30 seconden. De A- of Av-stand kan ook, bijvoorbeeld als je dus beekjes of watervallen gaat fotograferen, waarbij je geen sluitertijd nodig hebt van een halve minuut of langer.


De Zeelandbrug is door zijn strakke design een populair object in Nederland om te fotograferen met een lange sluitertijd.

Foto: sake-van-pelt.zoom.nl


Gebruik een klein diafragma (niet meer dan F 11 of F 14), want in landschapsfotografie is het over het algemeen de bedoeling dat het hele landschap scherp is.

Stel scherp op een onderwerp wat dichtbij staat (op zo'n twee meter). Maak je gebruik van een ND-filter, stel dan eerst scherp zonder het filter, zet die focusafstand vast en draai het filter op je lens. Om nog preciezer te kunnen focussen, kun je gebruikmaken van de hyperfocale afstand, maar dit gaat buiten het bereik van deze cursus. Je kunt hier meer over leren in de cursus Landschapsfotografie.

Kies voor de laagste iso-waarde die je camera aan kan. Vaak is dit iso 100, maar bij sommige camera's kan dit ook iso 64 zijn, of juist iso 200.
Qua sluitertijd hangt het heel erg af van wat voor effect je wil bereiken en of je gebruikmaakt van een filter op je camera. Heb je het plan om een landschap te fotograferen waarbij een sluitertijd van meer dan 30 seconden vereist is, zet je camera dan niet alleen op de M-stand, maar ook in de bulb-modus. Je kunt je camera dan met een afstandsbediening of je smartphone (als zijnde die afstandsbediening) bedienen.

Last but not least: maak een keuze of je wel of geen gebruikmaakt van long exposure noise reduction. De meeste camera's zijn namelijk uitgerust met de instelling dat je lang moet wachten na het maken van een foto met een lange sluitertijd. Deze functie kun je gerust uitzetten, want niemand heeft zin om na het maken van een foto met een sluitertijd van vijf minuten nog vijf minuten te wachten op de camera. Het technische verhaal achter deze instelling is dat de camera ervoor zorgt dat er na de foto nog een tweede foto gemaakt wordt om de zogenaamde 'hot pixels' te verwijderen. Deze ontstaan omdat de sensor warm wordt bij het gebruik van een lange sluitertijd. Maar bij de moderne camera's ontstaan je deze rode/blauwe pixels pas bij sluitertijden boven de minuut. En bovendien kun je ze tegenwoordig veel gemakkelijker gewoon wegpoetsen in de nabewerking. In iedere camera heet deze functie weer anders, maar het heeft altijd iets te maken met 'ruisreductie lange sluitertijd'.


De sluitertijd van ruim drie minuten geeft een spectaculair, dramatisch effect aan deze foto.

Foto: gkossieris.zoom.nl

Filters

Zoals we eerder al gezegd hebben, heb je voor het realiseren van een langere sluitertijd overdag een filter nodig. Afhankelijk van wat je gaat fotograferen, verschilt dit. Je gebruikt dus niet voor alle lichte situaties één soort filter.

  • Een 10-stops ND-filter (ook wel ND1000 genoemd) wordt het meest gebruikt om foto's met sluitertijden van meer dan 30 seconden vast te leggen.
  • Een 6-stops (ND64) of 8-stops (ND256) ND-filter gebruik je om een net wat langere sluitertijd bij veel licht te kunnen gebruiken. Situaties waarin je zo'n filter inzet zijn bijvoorbeeld wanneer je de zee niet compleet glad wilt strijken, maar de golven nog wilt kunnen zien. Of bij het fotograferen van zonsondergangen of zonsopkomsten, wanneer het al wat/nog donkerder is.
  • Een polarisatiefilter is nuttig om reflecties en weerspiegelingen tegen te gaan en gebruik je dus voornamelijk als er water in je foto centraal staat. Je kunt hiermee heel goed de sterke reflecties van de zon tegengaan.
  • Verloopfilters bevatten verschillende gradaties van een kleur en kun je gebruiken om bepaalde delen van een landschap (vaak de lucht) donkerder maken. Zo kun je een beter uitgebalanceerde foto krijgen. Het is niet vereist, zoals een grijsfilter (ND-filter) dat wel is, om te kunnen fotograferen met een lange sluitertijd. Ze zijn puur bedoeld om een groot contrast in een foto uit te balanceren.


We raden je aan als je met overdag met langere sluitertijden aan de slag gaat, om te beginnen met een 10-stops filter. Je kunt dan door te spelen met het diafragma veel verschillende lange sluitertijden behalen.

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze uitgebreide cursussen vol tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier het grote aanbod cursussen op www.zoomacademy.nl .

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn