Upload jouw foto's
De invloed van sensor-grootte op scherptediepte © IDG NL

12 februari 2020, 09:18

Er zijn van die onderwerpen die veel discussie oproepen. De invloed van de sensor-grootte op de scherptediepte is er eentje van. Want hoe zit dat nu eigenlijk? We leggen het je uit.

Om goed uit te kunnen leggen hoe dit technisch zit, is het goed om allereerst te begrijpen wat scherptediepte eigenlijk is. Als je een foto neemt dan loopt er ergens in beeld een 'vlak' met scherpte parallel aan de sensor van je camera. De diepte van dat vlak - hoe 'dik' het vlak is - wordt bepaald door diverse parameters: je gebruikte diafragma, de positie en afstand tot je onderwerp en je brandpuntsafstand. Afhankelijk van die parameters is het scherptevlak groot of klein van diepte.

Fotografie is voor een groot gedeelte gewoon natuurkunde en de wetten die daarbij horen liggen vast. Hoe groot een gebied met scherpte is wordt dus enkel bepaald door de voorgaande drie parameters. Je camera, sensor of andere zaken kunnen daar in principe niets aan veranderen. Desondanks is er het misverstand - want dat is het in feite - dat de grootte van de sensor in je camera invloed heeft op de scherptediepte. Preciezer: dat een fullframe-sensor een kleinere scherptediepte geeft dan een aps-c-variant. Puur technisch bekeken klopt die bewering niet, want een combinatie van afstand, diafragma en brandpuntsafstand zorgt altijd voor dezelfde scherptediepte - hoe groot of klein je sensor ook is.



Toch is er in de praktijk wel een verschil merkbaar. Dat verschil is te verklaren door het feit dat je om tot hetzelfde beeld te komen bij beide camera's (fullframe en aps-c (crop)) door de cropfactor van de aps-c-sensor op een grotere afstand moet gaan staan om tot exact hetzelfde beeld te komen. Daarbij verandert één van die belangrijke parameters, namelijk de afstand tot je onderwerp - en daarmee ook de scherptediepte. Bij gelijk diafragma en brandpuntsafstand wordt die dan groter. Kortom: de camera zelf zorgt niet voor de verandering, maar het gedrag van de fotograaf zorgt ervoor dat je voor eenzelfde beeld verder weg gaat staan en er dus een parameter verandert.

In de praktijk zul je met een aps-c-sensor dus vaak een grotere scherptediepte in je beelden terugzien in vergelijking met foto's van fotografen die dezelfde scene met een fullframe-sensor hebben vastgelegd. De bewering dat de sensor-grootte invloed heeft op de scherptediepte is dus onzin op theoretisch vlak. Enigszins verwarrend is het natuurlijk wel dat er indirect dus wel invloed bestaat - invloed die wordt gestuurd door het gedrag van de fotograaf en de daarmee veranderende parameters. Maak je echter op precies dezelfde plek en met precies dezelfde instellingen (diafragma en brandpuntsafstand) een foto met een fullframe-camera én een camera met aps-c-sensor, dan is de scherptediepte gelijk - hoe groot of klein je sensor ook is.

Reacties (1)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Jan ter Burg op 13 februari 2020 om 05:49

Beste Jasper,

ik lees het volgende op Wikipedia:

Digitale compact camera's hebben over het algemeen een sensor die veel kleiner is dan het formaat van bijvoorbeeld kleinbeeldfilm (36mm × 24 mm). Een compact camera heeft bijvoorbeeld een sensoroppervlak van (6 mm × 4 mm). Hierdoor wordt de afbeeldingsmaatstaf veel kleiner en daardoor de scherptediepte aanzienlijk groter. Een camera met een sensor die 6 keer zo klein is, levert een scherptediepte alsof het diafragma zes keer zo klein is. De scherptediepte is in de volgende situatie ongeveer gelijk. Beeldhoek gelijk, scherpstelafstand 5 meter, kleinesensorcamera met een diafragma van f/2,8, en 35mm-camera (full frame) met een diafragma van f/16.

Klopt dit verhaal over diafragma volgens jou? In dat geval heeft het formaat van de sensor toch invloed.