Upload jouw foto's
ND-filters: de verschillen tussen grijsfilters uitgelegd © IDG NL

8 april 2020, 09:07

Een grijsfilter ofwel een ND-filter is een filter dat je als fotograaf kunt gebruiken om met langere sluitertijden te kunnen werken dan eigenlijk mogelijk zou zijn. Dit kan handig zijn als je beweging wilt laten zien, bijvoorbeeld als je stromend water of een bewegende lucht fotografeert. Hoe werkt dat en wat voor soort grijsfilter kun je het beste aanschaffen?

Zo'n filter wordt ook wel een ND-filter genoemd. Dat staat voor 'Neutral Density' en een grijsfilter houdt in feite licht tegen waardoor je met langere sluitertijden kunt werken in gelijkblijvende lichtomstandigheden. Ook zorgt zo'n filter ervoor dat je met grote diafragma's (bijvoorbeeld f/1.4) kunt werken in de heldere buitenlucht zonder last te krijgen van overbelichting. Normaal gezien zou je zo'n sluitertijd of groot diafragma niet kunnen gebruiken, want zonder filter zou dat resulteren in een flink overbelicht beeld. Ook voor filmen kan een ND-filter overigens prima uitkomst bieden.

Je kunt deze filters in diverse verschillende gradaties aanschaffen, waardoor je dus kunt variëren en in elke situatie het juiste filter toe kunt passen. Zo zijn er ND-filters verkrijgbaar van +1 stop tot en met +10 stops. 1 houdt weinig licht tegen en 10 juist heel erg veel. Zo'n +10 wordt ook wel een 'Big Stopper' genoemd, natuurlijk omdat zo'n filter gewoonweg enorm veel licht tegenhoudt. Dat werkt vooral fijn bij erg lange sluitertijden, bijvoorbeeld om een bewegende lucht goed vast te leggen.



Er zijn diverse soorten en merken filters verkrijgbaar en ook zijn er diverse manieren beschikbaar om die filters aan je objectief te koppelen. Het meest bekend zijn wellicht de filters die je via de schroefdraad op je objectief bevestigt. Dat is een snelle en eenvoudige oplossing die snel uitkomst biedt. Je hebt er ook geen tot weinig last van, want het filter is mooi compact en steekt niet uit. Dat voordeel is echter een nadeel als je met meerdere objectieven werkt. Is de diameter van je andere objectieven kleiner, dan kun je daar via een adapter wel een oplossing voor vinden. Zijn de andere objectieven groter, dan kan dat niet en zul je een groter filter aan moeten schaffen. Er zijn nog meer nadelen: ronde filters zijn soms wat moeilijk te monteren en er weer af te halen, zeker in koude omstandigheden.

Naast de 'normale' ronde filters zijn er ook filterhouders die je aan de voorzijde van je objectief kunt bevestigen. Via een schuifsysteem kun je dan grote filters in dat systeem gebruiken. Dat is handig, want op die manier hoef je niet voor elk verschillend objectief een nieuw filter aan te schaffen. Verschillende objectieven hebben immers vaak ook verschillende diameters, waardoor je filters voor het ene objectief niet passen op het andere objectief. Een groot vierkant filter kan dan uitkomst bieden, want daarbij hoef je alleen een andere adapter aan te schaffen voor de montage van het filterhuis op je objectief. Zo'n adapter is gelukkig niet zo duur. Een ander voordeel van het gebruik van zo'n filterhouder is dat je zonder veel problemen meerdere filters tegelijk kunt gebruiken als je dat zou willen.

Wat te doen? Als je slechts met één objectief fotografeert is het logisch om voor een rond schroeffilter te gaan, maar als je vaak wisselt is een filterhouder waarschijnlijk een verstandiger idee.

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze uitgebreide cursussen vol tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier het grote aanbod cursussen op www.zoomacademy.nl .

Reacties (10)

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn

 
Karel46 op 16 april 2020 om 10:24

Los van mijn Pol. filter, welke in de houder is geschroefd, gebruik ik de schuiffilters. Wat het scherpstellen betreft, uiteraard vooraf mijn compositie bepalen, en stel ik scherp, dit lijkt mij logisch, waarna ik de filters plaats. Ik bedoel hiermee, dat ik altijd via mijn lcd scherm, welke filter er ook op zit, nog een nacontrole heb, en niet in het duister zit. (zoeker afgesloten) Dank voor je reactie.
Gr. Karel

sdanckaarts op 17 april 2020 om 09:29

Hartelijk dank voor de extra uitleg. Vooraf scherp stellen leek me ook logisch maar ik dacht even dat u dit deed met liveview ipv op de normale manier.Cynthia gaf het in een onderstaande reply ook aan maar ik dacht dat er dan misschien onscherpte zou kunnen komen omdat het licht door een extra barriere moet en dat het licht dan anders breekt door de voorzetlens. vrgr. Sylvester

Karel46 op 17 april 2020 om 10:37

Beste Sylvester, ik heb deze ervaringen ook opgedaan bij workshops, waar mij gevraagd werd mijn kaartje met belichtingstijden weg te doen, scherpstellen, schuiffilters te plaatsen, zoeker sluiten en in de M-stand, met behulp van het LCD scherm mijn belichting te bepalen naar eigen keuze, hetgeen ik tot op heden regelmatig toepas. Maar !!!, alle andere toepassingen, zijn bij mij van harte welkom. Gr. Karel

Karel46 op 15 april 2020 om 18:09

Bij het werken met de verschillende filters (6-8-10 stops) werk ik altijd in de M-stand.
Daarbij zet ik de camera op liveview, en kan ik, met de filters erop, via mijn lcd scherm, daarbij draaiend aan mijn wieltjes mijn belichting en diafragma instellen, en mijn scherpte beoordelen. (zoeker is afgedekt) Ook bij de 10 stops filter.

sdanckaarts op 16 april 2020 om 07:08

Je bedoelt bij gebruik van schroeffilters neem ik aan ? of stel je ook scherp terwijl de voorzet filter er al voor staat ?

Karel46 op 16 april 2020 om 10:44

Sorry, heer sdanckaarts, mijn reactie 16 april 2020 (10.24) was aan u gericht.
Gr. Karel

froukeringenoldus op 15 april 2020 om 08:18

Ook als je met verschillende objectieven werkt kan je ervoor kiezen met schroeffilters te werken. Let er bij de keuze van je objectieven op dat ze allemaal dezelfde diameter hebben. Daarnaast let ik er altijd op dat ze een overlap hebben in de brandpuntsafstand dat scheelt een boel gewissel.

sdanckaarts op 14 april 2020 om 07:44

Bedankt voor de info ! Ik vroeg me af, als je voorzet filters gebruikt, moet je dan anders scherpstellen ?

Cynthia1983 op 14 april 2020 om 21:32

Wat ik heb geleerd is dat je eerst manueel scherpstelt en daarna pas het filter erop zet (helemaal bij een 10stops filter, omdat je dan door de zoeker niets ziet)

sdanckaarts op 15 april 2020 om 07:39

Dank je wel Cynthia. In eerste instantie dacht ik van niet omdat het licht mss anders breekt ofzo