Upload jouw foto's
Sluitertijd gebruiken bij bewolking: bevriezen of bewegen? © IDG NL

8 juli 2020, 08:10

Onze Nederlandse luchten zitten vol met interessante wolkenpartijen, schilders houden zich er al eeuwenlang mee bezig. Voor een foto is een wolkenlucht dus ook een prachtig onderwerp. Dan sta je voor de keuze: bevriezen of bewegen? We leggen je uit wat het verschil is en hoe je dit bereikt.

Een camera is een wonderlijk ding. Door het veranderen van slechts een aantal instellingen krijg je een heel ander beeld als eindresultaat. Door het veranderen van je sluitertijd kun je bijvoorbeeld beweging laten zien in een mooie wolkenlucht.

De sluitertijd is één van de drie belangrijke instellingen voor je belichting tijdens het handmatig fotograferen. De andere twee zijn je diafragma en je iso-waarde. De sluitertijd bepaalt hoe lang de sensor belicht wordt. Fotograferen heeft alles te maken met licht en met de hoeveelheid licht die op de 'gevoelige plaat' wordt vastgelegd. Hoe langer de sluiter geopend blijft, hoe meer licht er naar binnen komt en hoe lichter je foto wordt. Meestal is je sluitertijd erg kort, bijvoorbeeld 1/250e deel van een seconde. Maar je kunt er desgewenst ook voor kiezen om een lange sluitertijd te kiezen, zoals eentje van één seconde. Beweegt je onderwerp, dan wordt dat met een lange(re) sluitertijd dus zichtbaar.



Nu wordt het interessant als je een wolkenlucht als onderwerp neemt. Een belangrijke eigenschap van wolken is namelijk dat ze - snel of langzaam - bewegen. Ze trekken aan je voorbij en krijgen soms ook nog andere vormen tijdens dat proces. Ze bewegen echter op zo'n grote afstand dat je in veel gevallen de beweging helemaal niet ziet op een foto. De sluitertijd is dan te kort om die beweging zichtbaar te krijgen. Zeker op een heldere zomerdag gebruik je korte sluitertijden omdat er voldoende zonlicht aanwezig is. In dat geval bevries je de wolken in hun beweging en zie je daar dus niets van terug. Dat kan prachtig zijn, want op die manier vang je de wolken superscherp en zie je dus alle randjes, vormen en lichtschakeringen.

Wil je juist wel beweging laten zien in de wolkenlucht, dan zul je naar een langere sluitertijd moeten grijpen. Hoe lang die moet zijn is afhankelijk van een aantal factoren, maar vooral van hoe snel de wolken bewegen. Doordat ze op grote afstand bewegen valt dat mee en zul je dus naar een flink lange sluitertijd moeten grijpen, bijvoorbeeld een paar seconden. Dat is geen probleem, mits je een statief gebruikt om beweging van de camera te voorkomen. Uit de hand fotograferen gaat dan namelijk echt niet meer. Verder kan het zijn dat je een overbelichte foto krijgt als je een lange sluitertijd gebruikt. In dat geval kun je eventueel je diafragma verkleinen en de iso-waarde verlagen zodat er minder licht op je sensor valt en die sensor ook minder lichtgevoelig is. Kun je niet meer omlaag met je iso-waarde of omhoog met het f-getal van je diafragma, dan is het gebruik van een ND-filter de oplossing. Je geeft je camera daarmee als het ware een 'zonnebril' op, die de hoeveelheid invallend licht beperkt. Op die manier maak je ook op een zonnige dag een foto van een bewegend wolkendek.


Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn